Mam na imię Patrycja, mam 49 lat i pracuję jako pielęgniarka na nocnej zmianie w szpitalu wojewódzkim – od 20 lat jestem tu na posterunku i widziałam już chyba wszystko.

Mam na imię Grażyna i mam 49 lat. Pracuję jako pielęgniarka na nocnej zmianie w szpitalu wojewódzkim w Poznaniu. Jestem tam już dwadzieścia lat, widziałam naprawdę wszystko.

Rozwiodłam się osiem lat temu. Mam syna, Michała, właśnie skończył szesnaście lat. Mieszka ze mną. Dobry chłopak. Odpowiedzialny, przykładny. Nigdy nie sprawiał mi problemów.

No, prawie nigdy. Dał mi jeden problem. Największy w moim życiu. Ale to nie była jego wina.

Sześć miesięcy temu Michał zaczął się skarżyć na bóle głowy. Na początku myślałam, że może wzrok mu się pogorszył i potrzebuje okularów. Zabranie go do okulisty wszystko w porządku.

Bóle jednak wracały. Potem zaczęły się poranne nudności. Myślałam, że może coś w szkole je nie tak. Robiłam mu drugie śniadanie w domu, ale nudności nie ustępowały.

Pewnego ranka znalazłam go w łazience, wymiotował. Cały blady, mówił, że mu się kręci w głowie, wszystko wiruje.

Od razu zabrałam go na SOR. Zrobili mu badania, krew w normie. Lekarz stwierdził, że może to stres nastolatki często somatyzują napięcie związane ze szkołą.

Ale ja jestem pielęgniarką. Dwadzieścia lat na oddziale. Czułam, że to nie jest stres.

Nie odpuszczałam, prosiłam o kolejne badania. Lekarz patrzył na mnie jak na wariatkę, ale w końcu zlecił tomografię.

Pamiętam to jak dziś. To był wtorek. Byłam w pracy, gdy zadzwonili ze szpitala, gdzie Michał miał badanie. Pilne, prosili, żebym przyjechała jak najszybciej.

Wybiegłam z dyżuru w połowie zmiany, dojeżdżałam prawie na sygnale. Weszłam, zaprosili mnie do gabinetu. Był tam neurolog, obcy mi facet, może pięćdziesiątka, poważny.

Proszę pani, znaleźliśmy coś w tomografii syna powiedział. To guz mózgu. Musimy zrobić więcej badań, żeby określić dokładnie, co to za typ i w jakim stadium.

Wtedy świat mi się zawalił. Ja, która przekazywałam złe wieści setkom rodzin. Ja, która patrzyłam na śmierć tylu ludzi. Myślałam, że jestem na wszystko gotowa, ale nic nie przygotowało mnie na to, co usłyszałam o własnym dziecku.

Kolejne dni to była gehenna: rezonanse, biopsje, konsylia z onkologami. Techniczne słowa, które tak dobrze znałam, a nagle brzmiały jak wyroki śmierci.

Glejak wielopostaciowy. IV stopień. Agresywny. Nieoperacyjny umiejscowienie nie pozwala ruszyć. Leczenie? Chemia i radioterapia, by spróbować zahamować, ale rokowania są słabe.

Gdy onkolog wszystko tłumaczył, Michał siedział obok mnie. Mój syn. Moje dziecko. Słuchał, że ma nieuleczalnego raka mózgu.

Czy umrę? zapytał spokojnym głosem. Tak spokojnym, że aż łamało serce.

Lekarz patrzył na niego swoim zawodowym współczuciem, które i ja znam na pamięć. Zrobimy wszystko, aby dać ci więcej czasu odparł.

Więcej czasu. Nie, że będzie dobrze. Nie, że wyzdrowieje. Po prostu: więcej czasu.

Tamtej nocy Michał mnie przytulił i powiedział: Mamo, nie płacz. Będziemy walczyć.

I zaczęliśmy walczyć. Chemia co dwa tygodnie. Michał stracił włosy i schudł. Często wymiotował, ledwo miał siłę trzymać joystick od konsoli, ale nigdy nie narzekał. Nigdy nie pytał, czemu on. Zawsze z uśmiechem.

Koledzy wpadali do niego, na początku często, później coraz rzadziej trudno, żeby szesnastolatkowie mierzyli się z tematem śmierci kogoś w swoim wieku.

Jeden jednak przychodził ciągle. Nazywa się Daniel. Znają się od podstawówki, najlepszy kumpel. Daniel codziennie po szkole wpadał do Michała, opowiadał, co u reszty, przynosił zadania. Grali w gry, nawet jak Michał ledwo trzymał pada.

Pewnego popołudnia szykowałam kolację, kiedy usłyszałam ich rozmowę w pokoju. Drzwi były lekko uchylone.

Boisz się? zapytał Daniel.
Cały czas odpowiedział Michał. Ale nie mówię mamie, bo ona ma dość zmartwień.

Czego się najbardziej boisz?
Że mama zostanie sama. Że będzie cierpieć. Że nie będę mógł się pożegnać. Że będzie miała do siebie żal.

Musiałam uciec do swojego pokoju, żeby nie słyszeli, jak płaczę.

Leczenie już nie działa. Guz nie maleje, wciąż rośnie. Lekarze już otwarcie mówią o opiece paliatywnej, skupieniu się na tym, żeby reszta życia Michała była jak najbardziej komfortowa.

Ile zostało czasu? Nikt nie mówi konkretnie. Może trzy miesiące, może sześć. Może mniej.

Dziś rano Michał poprosił, żebym zawiozła go do szkoły. Od tygodni nie chodzi, bo brak mu sił, ale chciał zobaczyć kolegów, poczuć się choć na chwilę normalnie.

Zawiozłam. Pomogłam mu wysiąść z auta. Taki już chudziutki, kruchy. Koledzy przywitali go z uściskami, ulubiona nauczycielka była wzruszona. Uśmiechał się przez chwilę znowu był po prostu Michałem, nie tym chłopakiem z rakiem.

Odebrałam go po trzech godzinach, zmęczony był bardzo, ale szczęśliwy.

Dziękuję mamo powiedział w samochodzie. Za to, że mnie zabrałaś, że się mną opiekujesz. Jesteś najlepszą mamą na świecie.

A ty najlepszym synem na świecie odpowiedziałam.

Mamo powiedział po chwili ciszy. Jak mnie już nie będzie, chcę żebyś była szczęśliwa. Żebyś żyła dalej, nie spędziła życia na płakaniu po mnie.

Michał, nie mów tak…

Musimy o tym mówić, mamo. W oboje wiemy, jak będzie. Obiecaj, że dasz radę. Że będziesz mnie wspominać z uśmiechem, nie tylko ze smutkiem.

Obiecałam. Chociaż nie wiem, czy umiem dotrzymać tej obietnicy.

Teraz śpi w swoim pokoju. Przed chwilą do niego zaglądałam. Wygląda na spokojnego, takiego małego. Nadal mój chłopiec.

Jutro rano przyjdzie pielęgniarka z opieki paliatywnej na cotygodniową wizytę. Pojutrze wizyta u onkologa, sprawdzą ostatnie wyniki, choć i tak wiemy, co powiedzą.

Siedzę w salonie z filiżanką kawy, która już wystygła w dłoniach. Patrzę na zdjęcia na ścianie. Michał jako niemowlak. Michał w pierwszy dzień przedszkola. Michał na dziesiątych urodzinach. Michał jeszcze pół roku temu, zdrowy, uśmiechnięty, nieświadomy, co go czeka.

Nie wiem, jak to przetrwam. Jak da się żyć po pochowaniu własnego dziecka. Szesnaście lat. Całe życie przed nim, którego nie przeżyje.

Ale dla niego spróbuję. Będę się uśmiechać, dopóki będzie mnie potrzebował. Sprawię, że jego ostatnie dni będą tak dobre, jak tylko się da.

A co będzie potem? Nie wiem to już inna sprawa. Teraz ważne jest tylko, by być przy nim.

Jak mówi się dziecku, że się je kocha, wiedząc, że czas się kończy? Jak zmieścić całą miłość życia w tych nielicznych dniach, które zostały?