– Tato, nie zabieraj jej! – zaszlochała najmłodsza córka, siedmioletnia Kasia, z czerwonym od płaczu…

Tato, nie wywoź jej! zaszlochała młodsza córka, siedmioletnia Zosia, z nosem czerwonym od łez. Nie można oddać naszej Kici, ona przecież jest nasza!

Twoja Kicia ojciec szarpnął gwałtownie kierownicą starego fiata 125p brudzi wszędzie. W przedpokoju, przy piecu, a wczoraj nawet w butach zostawiła niespodziankę. A gdzie trzeba, chodzić nie chce. Co ja mam z nią zrobić?

Ale tatusiu…

Cicho, dosyć! warknął.

Tak to już było. Michał Stępniak odpalił silnik leciwego, białego fiata pokrytego rudejwe plamy rdzy na błotnikach. Na tylnym siedzeniu, w ciasnym kartonowym pudle, żałośnie piszczała Kicia.

Tato, nie wywoź jej! powtórzyła znów Zosia, łamiącym się głosem. To przecież nasza Kicia!

Twoja Kicia brudzi wszędzie! rydwan głosu ojca przetoczył się po podwórku. W przedpokoju, przy piecu, wczoraj w butach. Do kuwety nie chce, a ja nie mam do niej już siły.

Ale tato…

Cisza! huknął ojciec.

Samochód szarpnął do przodu, podskakując na dziurach żwirowej drogi. Zosia została przy bramie, ściskając szczebelki płotu bladymi palcami, patrząc, jak zmęczony życiem fiat znika za zakrętem.

Jesień była wilgotna i ponura. Niskie, ołowiane niebo wisiało nad wsią. Wiatr szarpał warkoczyki dziewczynki, czepiał się podwiniętej spódniczki.

Zosiu, do domu chodź! Przeziębisz się! zawołała z okna matka, Anna Stępniakowa. Dlaczego tak stoisz, jak zaklęta?

Dziewczynka nie ruszyła się z miejsca. Łzy płynęły jej po policzkach słone, piekące.

Kicia… ich Kicia… Ruda, z białymi łapkami i puszystą piersią. Wieczorami mruczała Zosi na kolanach, zwinięta w kłębek przy piecu kaflowym. A teraz…

W chałupie pachniało duszoną kapustą i drożdżowym ciastem matka lepiła pierogi. Starsze dzieci Piotrek (trzynaście lat), Marylka (jedenaście) i Janek (dziewięć) siedzieli nad zeszytami.

A właściwie udawali, że się uczą. Piotrek posępnie bazgrał coś w zeszycie, nawet nie patrząc na kartkę. Marylka ukryła się za podręcznikiem, choć czerwone oczy mówiły wszystko. Janek, zwykle najgłośniejszy, teraz milcząc gryzł ołówek.

Zawsze tak jest odezwał się nagle Piotrek, upuszczając długopis z hukiem na stół. Ojciec decyduje i już! Niczego nie konsultuje!

Cicho bądź stłumiła go Anna Stępniakowa, zagniatając energicznie ciasto. Ojciec wie, co robi. I tak mamy trzy koty. Mruczek z Pazurem chodzą do kuwety, jak trzeba. A ta wasza Kicia…

Ona po prostu jeszcze się nie nauczyła! zapłakana Marylka zaprotestowała. Można ją przecież nauczyć!

Nauczyć? Matka uśmiechnęła się z ironią. I kto będzie jej uczył? Ja? Mam dość roboty: krowy, świnie, warzywnik, was… A tu jeszcze kot z manierami hrabiny.

Sami byśmy się nią zajęli! upierała się Marylka. Wszystko ją nauczymy!

Za późno już ucięła matka.

Zosia cicho weszła do kuchni, usiadła pod oknem. Patrzyła na szarą smugę deszczu. Wieś wydawała się smutna szare domy, ogródki z czerniejącymi łodygami.

Mamo… ona wróci do domu? wyszeptała cicho dziewczynka.

Anna Stępniakowa westchnęła ciężko:

Nie wiem, córciu. Nie wiem…

…

Po pół godzinie Michał Stępniak wrócił. Zrzucił mokrą kurtkę, powiesił ją na gwoździu i w milczeniu przeszedł do kuchni, nie patrząc dzieciom w oczy.

I co? spytała żona.

Odwiozłem. Do sąsiedniej wsi, zostawiłem u Nowaków, obiecali dopilnować.

Daleko to? dopytywał Janek.

Ze cztery kilometry, może więcej mruknął ojciec.

Ona nie wróci… wyszeptała Marylka.

I nie musi odparł chłodno Michał Stępniak. Koniec rozmowy. Nalej mi herbaty, zmarzłem okropnie.

Anna Stępniakowa postawiła przed nim szklankę gorącej herbaty i talerz makaronu z sosem. Michał Stępniak jadł w milczeniu, siorbiąc zły i zmęczony. Dzieci siedziały przy stole, ale nikt nie tknął obiadu patrzyli tylko w talerze, jakby tam leżało coś ciężkiego, niejadalnego.

Pod wieczór, gdy dom ucichł, wszyscy rozeszli się spać. Zosia długo przewracała się w łóżku. Po swojej stronie szerokiej pryczy, którą dzieliła z Marylką, słuchała stukotu deszczu o szybę, skrzypienia starych desek i ujadania odległego wiejskiego psa.

Marylko, śpisz? spytała cicho.

Nie odpowiedziała szeptem Marylka.

Kicia na pewno wróci. Czuję to. Ona znajdzie drogę do domu.

Nie mów głupot. Skąd miałaby wiedzieć? Tato wywiózł ją daleko, kilka kilometrów! Dla takiego kota to inny koniec świata.

Ale ona jest sprytna. Zawsze nas znajdzie!

Marylka nie odpowiadała, odwróciła się tyłem do siostry. A Zosia długo jeszcze leżała z otwartymi oczami i bezgłośnie szeptała modlitwę, jak uczyła ją babcia: Boże, chroń Kicię. Niech znajdzie drogę do domu. Proszę…

Kicia tymczasem siedziała pod piecem u Nowaków, w obcej wsi, skulona w ciasną kulkę. Starzy ludzie byli dobrzy: dali miskę mleka, ułożyli koc na posłaniu, nawet pogłaskali. Ale kotka nie mruczała, nie ocierała się o ręce. Siedziała obca pośród obcych, ściskając się w bolesny kłębek.

Gdzie jej dom? Gdzie dzieci Zosia, Marylka, Janek, Piotrek? Gdzie Anna Stępniakowa, która ukradkiem zsuwała jej skrawek kiełbasy ze stołu? Gdzie zapach znanego podwórka pieca, siana, mleka?

Tutaj pachniało inaczej. Głosy były obce. W domu mieszkał ogromny bury kocur, który warczeniem przeganiał Kicię od miski.

Czekała do rana. Kiedy gospodyni otworzyła drzwi do kur, Kicia przemknęła jak błyskawica.

Oj! Dokąd ty?! krzyknęła Nowakowa.

Ale kotka już biegła. Przez ogród, przez płot, na drogę. Nie oglądała się, aż wybiegła poza wieś, w mokre, jesienne pole.

Deszcz nie ustawał. Lało nieustannie, zimno i bez litości. Rudą sierść przykleiło do żebra, łapy ślizgały się w błocie, pazury wbijały w zimną glebę.

Nie znała kierunku. Ale wewnętrznie paliła się jej stara, uparta pamięć. Pradawny instynkt podpowiadał: tam… dalej… nie poddawaj się.

Minął dzień. Kicia przycupnęła pod stosem siana, ledwo sięgającym swojej sierści. Drżała z zimna, głód ściskał brzuch. Próbowała złapać mysz, ale ta zwiała w norę. Piła deszczówkę z kałuży gorzką, pachnącą ziemią.

Następnego dnia dotarła do drogi. Dziurawy asfalt, pojedyncze samochody ochlapujące błotem. Kicia kuśtykała poboczem, padała, podnosiła się i szła dalej.

W nocy trafiła do opuszczonej szopy. W środku zgniłe deski, zapach myszy. Jedną złapała, zjadła w pośpiechu. Na jakiś czas poczuła ulgę.

Trzeciego dnia zaczął padać śnieg. Pierwszy w tym roku, mokry i lepiący się do grzbietu. Rudy kot zostawiał ciemne ślady na bladniejącym błocie. Poduszki łap bolały, były starte aż do różowej skóry. Ale nie zatrzymywała się.

Bo tam, daleko, był dom. Tam czekali dzieci. Ciepły kąt pod piecem. I Anna Stępniakowa, która narzekała, a potem i tak głaskała, gdy nikt nie widział.

Czwartego dnia zarysował się znajomy brzozowy zagajnik. Sercu Kici przyśpieszyło. Przyspieszyła kroku, prawie biegła. Tak! To był ten sam zagajnik, gdzie latem dzieci zbierały grzyby, gdzie Zosia plotła wianki z rumianków.

Piątego dnia dotarła do rzeki. Wąskiej, ale lodowatej. Przeprawiła się przez nią, cała drżąca i przemarznięta.

Szóstego dnia zaczął się kaszel. Z nosa saniało, oddech był urywany. Ale uparcie kroczyła naprzód.

Wreszcie siódmy dzień. Wczesny poranek. Ruda kotka, cała w błocie, śniegu i zaropiałym nosie, doszła pod znajomą furtkę. Usiadła i cicho zamiauczała słabym, zachrypniętym głosem. Nikt nie słyszał. Zamiuczała raz jeszcze, głośniej.

Drzwi się otworzyły. Na ganek wybiegła Zosia boso, w samej koszuli nocnej.

Kiiiicia! krzyknęła dziewczynka, rzucając się do furtki, chwyciła kotkę w ramiona. Mamo! Tato, chodźcie! Ona przyszła! Wróciła do nas!

Na dwór, jeden za drugim, wybiegli pozostali: Marylka, Janek, Piotrek. Anna Stępniakowa, wycierając dłonie w fartuch, podeszła bliżej, by zobaczyć kota.

O matko… ona jest wycieńczona… I leje jej się z nosa… Chyba się przeziębiła powiedziała cicho.

Mamusiu, trzeba ją leczyć! błagała Marylka.

Leczyć? Anna pokręciła głową. Słyszałaś kiedyś, żeby ktoś weterynarza do kota wołał? Weterynarz to u nas tylko dla krów i świń. Koty muszą same…

Ale mamo!

No dobra, nie beczyjcie już ucięła Anna i machnęła ręką. Podgrzejcie jej mleka. I znajdźcie jakiś szmatkę, żeby wytrzeć. Zobaczymy…

W progu stanął Michał Stępniak. Zatrzymał się i popatrzył na rudą kotkę w ramionach najmłodszej.

No patrz, znalazła drogę… mruknął.

Tato, ona sama przeszła cztery, może pięć kilometrów! Wiesz o tym?! zawołał Piotrek z przejęciem.

Ojciec nie odpowiedział. Po prostu wrócił do środka.

…

Kicię zaniesiono do ciepłej kuchni i położono obok pieca. Zosia przyniosła miseczkę z gorącym, świeżym mlekiem. Kotka piła łapczywie, aż mleko bryzgało jej na wąsy. Marylka delikatnie czyściła ją starą ściereczką, uważając, by nie sprawić bólu.

Łapki całe w krwi… wyszeptała drżącym głosem Marylka. Mamusiu, spójrz…

Anna usiadła obok, uważnie obejrzała kotkę.

Ojej, dostało się ci, biedna… No dobrze. Janek, pędź po jodynę. Marylka, weź bandaż. Zrobimy opatrunek.

A katar? dopytywała Zosia.

Katar… zamyśliła się matka. Zrobimy jej rumianek. Zapytam jeszcze ciotki Wiesi ona zna się na takich rzeczach. Najważniejsze trzymać w cieple i dobrze karmić. Reszta w rękach Boga.

Od tej chwili dzieci opiekowały się Kicią jak niemowlakiem. Zosia prawie nie odstępowała jej na krok, gładziła po grzbiecie, coś szeptała do ucha. Marylka gotowała koci rosół. Janek wygrzebał stary pled, rozłożył przy piecu. Piotrek, naburmuszony, poszedł do szopy po deski i gwoździe.

Po co ci to wszystko? zapytała siostra.

Zrobię kuwetę, burknął Piotrek. Teraz będzie chodzić, jak należy. Nauczymy ją.

Myślisz, że się uda?

Skoro wróciła wszystko się uda.

Kicia chorowała jeszcze prawie tydzień. Kichała, prychała, z oczu leciały jej łzy. Ale dzieci nie odpuszczały: zakrapiały rumianek, poiły ciepłym mlekiem, zawijały w chustkę.

I powoli kotka dochodziła do siebie. Katar minął, oczy zyskały dawny blask, sierść znów była puszysta i ruda.

Wtedy zaczęli naukę korzystania z kuwety. Piotrek zrobił ją ze starej skrzynki, wsypał piachu. Za każdym razem, gdy Kicia zaczynała szukać miejsca, zanosił ją do środka.

Tutaj, Kicia, tutaj powtarzała cierpliwie Zosia.

Kotka narzekała, próbowała uciec. Ale dzieci wykazywały się cierpliwością. Aż w końcu stał się cud Kicia sama weszła do kuwety, pogrzebała w piachu i zrobiła, co trzeba.

Udało się! wykrzyknęła Zosia. Mamo, tato! Ona sama poszła!

Anna po raz pierwszy od wielu dni uśmiechnęła się szczerze.

No proszę… jednak można było. Kto by pomyślał.

Michał Stępniak siedział za stołem z gazetą. Oderwał wzrok, spojrzał na kotkę, która teraz z godnością wylizywała łapkę przy kuwecie.

Uparta jesteś mruknął cicho. Jaki ty charakternik… Tyle kilometrów przejść…

Tatusiu, już jej więcej nie odwieziecie? zapytała nieśmiało Zosia.

Ojciec zamilkł na moment, jakby ważył każde słowo, i dopiero potem powiedział:

Nie. Skoro sama wróciła… to tu jest jej miejsce. Z nami.

Zosia podskoczyła i objęła go tak mocno, jakby bała się, że wszystko się nagle zmieni.

Dziękuję, tatusiu! Dziękuję!

A daj spokój burknął, ale wszyscy widzieli, że nie jest już zły.

…

Kicia przeżyła w tym domu długie lata. Od tamtej pory nie zrobiła nigdy więcej szkody, zawsze chodziła do swojej skrzynki z piaskiem. Wieczorami mruczała przy piecu, ogrzewała się zwinięta w kulkę. Łapała myszy równie dobrze jak Mruczek i Pazur z czego dzieci były wszyscy dumne.

Bywało, że Michał Stępniak spoglądał na nią i kręcił głową.

Ducha ma mówił. Prawdziwego. Wie, gdzie dom. I żaden kilometr jej nie przeszkodzi.

Dzieci zawsze przytakiwały. Bo przecież było tak: Kicia wiedziała, gdzie powinna wrócić. I wróciła. Przez deszcz, zimno, głód i ból. Bo tam, gdzie ktoś czeka tam jest dom.

A gdzie czekają tam toczy się życie. Tak było zawsze.