Poranek w wiejskim domu: mucha bzyczy na oknie, Vovek budzi się z uśmiechem, mama wita go ciepłym bu…

Mucha bzyczała na oknie w sposób cieniutki i przenikliwy. Wojtek otworzył oczy. Promyk słońca wlewał się przez szybę i łaskotał go po nosie. Uśmiechnął się i przeciągnął się tak, jakby wygrał los na loterii. Pod kołdrą było cudownie ciepło i przytulnie. Wstawanie w takiej chwili to akt heroizmu, na który nikt nie ma ochoty, zwłaszcza w niedzielny poranek.

Mamo zawołał nieśmiało. Po chwili, już głośniej, Maaaamo!

Mama weszła do pokoju, wycierając ręce o fartuch. Obudziłeś się, Wojtuś? Co tak krzyczysz? Podchodząc do łóżka, pochyliła się i ucałowała go czule w zadarty nos. Dzień dobry, synku! Wstawaj, urwisie!

Wojtek objął mamę za szyję. Pachniała mlekiem, świeżym chlebem i czymś jeszcze domowym i pysznym. Jeszcze niedawno, gdy mieszkali w Warszawie, rano do przedszkola budził i odprowadzał go tata. Razem robili poranną gimnastykę, myli zęby, pryskali wodą na lewo i prawo, a mama tylko narzekała i popędzała ich. Ale potem wszystko się zmieniło.

Pewnego razu tata nie odebrał go z przedszkola. Siedział tam z panem dozorcą aż do późnej nocy. Mama wpadła bardzo późno, z płaczem i spuchniętą twarzą. Powiedziała, że taty już nie będzie i że teraz on jest najważniejszym mężczyzną w ich domu. Co się dokładnie stało, Wojtek nie rozumiał, ale potem, podsłuchując rozmowy dorosłych, wyłuskał, że tata miał wypadek samochodowy służbowym autem. Za ten samochód ktoś jeszcze zabrał im mieszkanie. Krótko potem przeprowadzili się na wieś, do babci pod Radomiem.

Wieś była duża, ciągnęła się wzdłuż Pilicy i kończyła lasem. Babcia Ania mieszkała tuż pod samym lasem, razem z nimi i mamą. Dziadka Wojtek nie pamiętał zmarł, gdy był malutki, więc męską głową domu został on! Babcia z mamą pracowały w gospodarstwie. Wojtek już wiedział, że to ogromna stodoła pełna krów, świń i nawet koni. Mama pokazała mu wszystkie zwierzęta, gdy zabierała go na pole. Ale gospodarstwo Wojtkowi się nie podobało. Słodkie zapachy z kuchni nie miały nic wspólnego z tym, co czuł na oborze! Zatykał nos, a mama z babcią tylko się śmiały…

Chłopiec wsunął stopy w zimne kapcie i pobiegł w piżamie za dom za potrzebą. Poranek, choć sierpniowy i słoneczny, nie miał już tej letniej ciepłoty. Tu i tam darły się koguty. W oddali ujadały psy, aż uszy więdły. Babcia wychodziła właśnie z komórki, marudząc pod nosem:

Ktoś znowu podkopał się do kur. Może to ta cała strzyga?

„Szybko jesień… Przynajmniej do szkoły pójdę”, pomyślał z dorosłą powagą i leciutką nutką radości. Serduszko mu zabiło na myśl o nowym tornistrze, który z mamą już wybrali. Nauczył się czytać w te wakacje, z pisaniem było trochę gorzej, ale co tam…

Śniadanie było po polsku: kasza manna i placki z jabłkami.

Wojtek, z babcią postanowiłyśmy iść dziś na grzyby. Idziesz z nami czy jeszcze za mały? mama puszcza oko do babci.

Przecież że z wami! oburzył się Wojtek, z buzią pełną gorącego placka.

Do lasu ruszyli bliżej południa. Złoty koniec sierpnia, ale las jeszcze zielony i chłodny, jakby odrobinę zdziwiony, że to już nie lipiec. Grzyby wyskakiwały Wojtkowi spod stóp na każdym kroku, ale mama tłumaczyła, że nie każdy jest dobry i dopingowała tylko te prawdziwki. Krążyli po lesie długo i gubili się coraz bardziej. Babcia znikła gdzieś daleko, nie odpowiadała na mamine „A-hoj!”.

Słońce nachylało się już ku zachodowi, gdy mama niespokojnym głosem stwierdziła, że pora wracać, bo i tak koszyk i worek już pękały od leśnych darów. Tylko Wojtkowe wiaderko z grzybami ciążyło mu nieprzyjemnie na rękach, ale przecież nie będzie marudził, bo jest facetem! Tylko którędy teraz wyjść z lasu…? Mama zaczęła się denerwować. Szybko zorientowali się, że zgubili kierunek.

Wojtek, nie zostawaj! wołała. Poszli w jedną stronę bagno, w drugą powalone drzewa. Zawrócili. Las, niczym wesołe miasteczko, kręcił ich w kółko. Krzyczeli za babcią, ale liście trzęsły się na wietrze, jakby postanowiły zagłuszyć cały świat. Mama usiadła na mchu, zmartwiona jak dwa opady śniegu. Minęło pięć minut. Nagle za ich plecami trzasnęły suche gałęzie, poruszyły się krzaki i przed nimi pojawiła się Baba Jaga. Całkiem na serio! Mama prawie podskoczyła z trawy.

Wojtek zaniemówił. Stara kobieta wygięta do ziemi, zarzuciła na plecy wiązkę chrustu i zbliżyła się do nich.

Czego się gapicie? Nie bójcie się, już nie zjadam dzieci od pięćdziesięciu lat! zachichotała, ukazując bezzębny uśmiech i taki nos z brodawką, jak z bajki.

Zgubiliście się, co? ciągnęła, nie czekając na odpowiedź. A wy czyje? Od Ani, co mieszka pod lasem? Skwitowała, kiwając głową, po czym zarzuciła jeszcze raz chustę, obrzuciła ich spojrzeniem spod krzaczastych brwi i mruknęła:

No, co tak stoicie? Za mną marsz!

Mama z Wojtkiem podnieśli swoje grzyby i poszli za Babą Jagą. Ona prowadziła ich przez wysoką trawę, jakby znała każdą kępę, aż w końcu, jak na zawołanie, wyszli na szeroką polanę. W oddali migotała ich wioska. Z drugiej strony polany pojawiła się babcia Ania. Baba Jaga zachichotała, zamachała ręką, wzniosła się jak kruk nad ziemię pod ciężarem swojego chrustu i znikła w stronę domów.

Dziękujemy pani wymamrotała mama, ale Baba Jaga machnęła tylko ręką i znikła w troszeczkę za szybkim tempie jak na swoje lata.

Dopadła ich babcia.

Mamo, gdzieś ty się szwendała?! Mama niemal z rozpaczy na nią nakrzyczała. Dobrze, że ta starucha nas z lasu wyciągnęła.

Oj, Nataszko, jak można zgubić się w trzech sosnach? Cała dzieciństwo tu na grzyby latałaś!

Babciu, to była prawdziwa Baba Jaga? zapytał Wojtek z przejęciem.

Co ty, Wojtek! To tylko Pupińska, choć złośliwa, jak niejedna czarownica

Wieczorem, przy kolacji, Wojtek nagle rzucił:

Babciu, a czemu Pupińska się tak nazywa?

Nie wiem, ale już za młodu tak wołali. Mieli duże gospodarstwo, była trochę okrąglejsza. Po szkole siadała z pajdą chleba, masłem i cukrem, dzieciaki patrzyły, a ona nikomu nie dała ugryźć. Nie miała przez to przyjaciół, chłopaki dokuczali:

„Wielki brzuch ci rozerwie pępek!” krzyczeli za nią.

Pamiętam ją już dorosłą, jak miała z trzydzieści lat, a ja zaledwie dziesięć. Chodziła z Gienkiem traktorzystą, trochę młodszym. Była… nie brzydka, nie piękna taka sobie, za to nos miała solidny! Ożenili się, urodził się syn.

Chłopak miał może z osiem lat, gdy przyszła powódź na wiosnę. Chłopaki szaleli na spławianym drewnie przy rzece, skakali z kłody na kłodę. Tylko mały od Pupińskiej nie dał rady. Wpadł, przykrył go pływak, zniknął pod wodą. Trzy dni go szukali… Znaleźli dalej w rzece. Pupińska poszła z żalu do szpitala dla nerwowych, a Gienek zaczął pić. Umarł zimą, zasnął pod lasem po srogiej libacji…

Taką biedę przecierpiała, od pięćdziesięciu lat sama żyje, w nikim nie ma przyjaciela, tylko kozę hoduje. Zbiera zioła, wieś ją omija szerokim łukiem…

Babcia zamilkła. Mama zaczęła sprzątać talerze.

Tak, los rzadko kogo rozpieszcza westchnęła cicho mama. Wojtkowi zrobiło się żal Pupińskiej.

Wrzesień był słoneczny i dźwięczny jak pierwsze dzwonki w szkole. Rano już lekko szron na polach, ale w ciągu dnia słońce grzało jak w lipcu. Powietrze czyściuteńkie, las nabierał złoto-czerwonego ubrania. Zebrali już kartofle. Wojtek zaczął swoją szkolną przygodę na dobre. Na zawsze zapamięta pierwszy dzień w szkole i Olgę Iwanownę, serdeczną wychowawczynię, która ujęła go za rękę i wprowadziła do klasy, bo był najmniejszym z uczniów.

Pierwszoklasistom nie stawiano ocen, ale pani Olga nie szczędziła pochwał za starania choć podciągała go za to, że musi jeszcze poćwiczyć pisanie, żeby wyrobić „bardziej ludzkie” pismo. Poznał dwóch chłopaków z ulicy Sławka i Kacpra, oni byli już w drugiej klasie. Wspólnie wracali ze szkoły, kiedy lekcje się zgadzały, a czasem odbierała go babcia lub mama.

Pewnego dnia Wojtkowi się poszczęściło. Dostał w zeszycie dwie czerwone gwiazdki i zapisał się do biblioteki. Wypożyczono mu książkę „Czarodziejskie słowo”. Był w wyśmienitym humorze, kiedy wychodził ze szkoły. Sławek i Kacper mieli jeszcze lekcje, więc wracał sam przez zarośnięty śmieciami plac (leżały tam stare kapcie, słoiki i wszystko, co człowiek wymyśli).

Nagle Wojtek usłyszał dziwny dźwięk. Podniósł głowę i aż zrobiło mu się zimno. Kilkanaście psów stało w półokręgu niedaleko. Chciał się wycofać, ale już za późno psy zamknęły mu drogę. Największa podeszła niemal pod nos, zawarczała i oparła łapy o ziemię. Wojtek zakrzyczał, choć własnego głosu nie słyszał. W tym momencie pies rzucił się na niego. Bronił się tornistrem, lecz wściekłe zwierzę wyrwało mu plecak z rąk i zaczęło szarpać po ziemi.

Upadł, chroniąc się rękami, ale zęby psa wbiły się boleśnie w ramię i chłopak stracił przytomność. Nie widział, jak przez ogródek biegnie pochyła Pupińska z łopatą. Bez problemu przeskoczyła płot i zaczęła okładać psy na prawo i lewo. Zwierzęta ogłupiały, ale było ich mnóstwo, już czuły krew. Otoczyły ją i chłopca, ruszyły na atak. Pupińska też jakby zdziczała. Wrzeszczała, machała łopatą, aż w końcu największy pies wskoczył jej na garb i wbił zęby w szyję. Tracąc siły, Pupińska runęła na chłopaka, przykrywając go całym ciałem i fałdami spódnicy…

W tym czasie w wiosce było pusto: młodzi w szkole, dorośli w polu. Zastępca weterynarza i jego kolega wracali właśnie autem z powiatu. Zawracając na podjeździe do wsi, zobaczyli ruch przy ogródkach i usłyszeli ujadanie.

Zbyszek, nawróć do Pupińskiej. Coś się tam dzieje.

Zbyszek ostro skręcił i podjechał pod miejsce masakry. Widok ich przeraził: wataha psów gotowa do ataku, cała łąka we krwi. Szkolny zeszyt i rozszarpana książka leżały nieopodal. Pupińska leżała twarzą do ziemi, z ręką pogryzioną aż do kości. Pies stał na jej plecach i szarpał za szyję. Oszalałemu facetowi puściły nerwy, chwycił zakrwawioną łopatę i walnął nią psa na oślep. Psy piszczały, warczały, jeden dostał cios w łeb i krew zaczęła się lać. Ze wsi dobiegało już coraz więcej ludzi, biegli z widłami i strzelbami, strzelali w powietrze. Największy pies zawył, pokazał zęby i pogalopował do lasu, reszta pobiegła za nim.

Dopiero teraz zauważyli, że pod Pupińską leży jeszcze ktoś inny.

Zbyszek, dzwoń po karetkę, chyba żyje!

Podnieśli staruszkę z ziemi, obok niej leżał nieprzytomny, pobrudzony krwią chłopak…

Złoty promyk zachwycał się kącikiem Wojtkowego nosa na białej poduszce. Otworzył oczy. Białe ściany szpitala wyglądały niezbyt zachęcająco.

Gdzie ja jestem? pomyślał, wracając powoli do rzeczywistości.

Mama siedziała przy nim i rozdziawiała ramiona z radości.

Wojtek, synku, w końcu się obudziłeś! i rozpłakała się jak bóbr.

Bardzo bolała go zabandażowana ręka i ramię. Chłopak sobie przypomniał wszystko.

Mamo, pies odgryzł mi rękę, już nie będę mógł pisać?

Nie, synku. Tylko pokiereszował. Zrobili ci operację. Dogadasz się do wesela, uśmiechnęła się mama trzeba Pupińskiej dziękować. Zasłoniła cię własnym ciałem. Śpij, kochany

Cała wieś przyszła na pogrzeb Pupińskiej. Psy rozszarpały jej obie ręce i nogę; serce babci nie wytrzymało na stole operacyjnym.

Nazajutrz po pogrzebie, pod osłoną nocy, wściekli chłopi rozstrzelali całą sforę psów. Zepchnęli wszystkie czterdzieści sztuk do wielkiego dołu za wsią i przysypali ziemią. Przy lesie znaleziono lisie nory z miotem szczeniąt. Te rozdano po gospodarstwach.

Wojtek opuścił w szkole tylko jedną ćwiartkę. Ręka wciąż nie domagała, ale ćwiczył ją każdego dnia. Pani Olga chwaliła go, a chłopcy z podwórka widzieli w nim bohatera!

Wojtek z mamą poszli na cmentarz i przynieśli duży bukiet na grób Pupińskiej. Na tabliczce przy krzyżu był napis: „Popko Zofia Kazimierzówna, lat dziewięćdziesiąt w dniu śmierci”. Mama uścisnęła Wojtka i zaszlochała.

No popatrz, jak to los pokieruje… Dziękujemy ci, Pupińska! Za las, a zwłaszcza za syna! Niech ci ziemia lekką będzie!

Gdy w czasie szkolnej jasełki na scenę wpadła przebrana za Babę Jagę uczennica, Wojtek rozpłakał się i wyszedł z sali z nagłym bólem ręki. Bo przypomniał sobie Pupińską…