Zebrała się na nowo

Złamałaś moje lustro, więc przez siedem lat będziesz moją dłużniczką szepnął Radosław Krawczyk, właściciel galerii Szkło i Cień, nachylając się tak blisko, że Alicja poczuła aromat jego miętowego sprayu.
Pod jej stopami dzwoniły rozbite kawałki weneckiego płótna, odbijając sufitowe reflektory niczym setki małych fleszy. W gardle miał się kurz: mogła przetrwać wszystko, ale nie roztrzaskane szkło, gdy cena ramy równa się rocznemu dochodowi.

Zapłacę wydychała.

Zapłacisz? Czym? Swoimi krzywymi witrynami? Od dziś pracujesz za darmo, aż spłacisz dług.

Piętnaście lat temu mała Alicja siedziała w warsztacie dziadkaszklarza, łapiąc odbicia w skrawkach amalgamatu. Dziad podawał jej jabłkowy żelazek i mawiał: Szkło trzyma prawdę. Czasem straszne jest spojrzenie, ale jeśli nie boisz się, lepiej poznasz siebie. Gdy dziad odszedł, matka sprzedała sklep; Alicja wyjechała do Warszawy studiować projektowanie przemysłowe i dorywczo układała wystawy witryn. Tam zauważył ją Radosław wysoki, czarujący, obiecał osobistą wystawę w zamian za kilka szkiców.

Na początku nazywał ją muzą przestrzeni, całował dłoń przy każdym udanym projekcie. Potem przyjacielsko krytykował: Refleksy są zbyt zimne, dodaj ciepła. Niezbyt miło, ale konstruktywnie. Wiosną ton się zmienił: Jaka to faktura, skoro nie rozróżniasz wymiarów?. Potem przyszły kary za zniszczone materiały. Alicja uspokajała się: Jest surowy, bo mogę lepiej.

W ciepły czerwcowy wieczór przestawiała podium dla nowej ekspozycji. Przy wejściu stało najcenniejsze dzieło Radosława XVIIwieczne lustro w złotej, koronkowej ramie. Milimetr, zaledwie centymetr, a wózek z podium zahaczył o ramę. Trzask, jak strzał. Cisza. Deszcz z kawałków szkła.

Rozumiesz, że to było licytowane na królewskim aukcji? ryczał Radosław, zagłuszając alarm.

Naprawię mamrotała Alicja, zbierając szczątkowe odłamki do wiadra, znajdę konserwatorów

Trzysta tysięcy euro, czyli ponad milion trzysta pięćdziesiąt tysięcy złotych, albo siedem lat niewoli. Wybieraj.

W piwnicy galerii, poza zasięgiem WiFi, Alicja wyciskała instalacje według jego rysunków: lampysoczewki, stołypryzmaty. Radosław przyjmował gotowe prace i wkładał na etykiety tylko swoje nazwisko. Wieczorami wracała do domu, otwierała laptop i sklejała zdjęcia rozbitego lustra w cyfrowy kolaż, szukając w chaosie linii, gdzie pęknięcia układają się w twarz.

Raz w tygodniu odwiedzała ją Lena, ceramika z sąsiedniego warsztatu.

Gdzie zniknęłaś? W czacie milczysz.

Spłacam dług odrzucała Alicja.

Lena przyjrzała się jej skulonym ramionom, zużytym dłoniom.

Wiesz, jak rozbija się szkło, by z niego powstały witraże? Nagrzewa się do bólu, a potem gwałtownie chłodzi.

Dzięki za metaforę uśmiechnęła się Alicja.

To tylko metafora, ale w moim magazynie leży mnóstwo połamanej ceramiki. Jeśli chcesz, weź. Kawałek po kawałku stworzymy coś nowego.

Jesienią do miasta przybył kurator mobilnego festiwalu Miasto Światła Kacper Nowak. Szukał twórców do nocnego performansu na starym dworcu. W galerii pokazano mu projekty Radosława; Kacper skinął uprzejmie, lecz jego wzrok zatrzymał się na koszu pełnym połamanych szkieł w kącie.

Kto tu pracował?

Odpady odparł szybko Radosław. Nikt się nimi nie interesuje.

Alicja podniosła głowę:

Ja się interesuję.

Na zewnątrz Kacper podszedł do niej:

Pokaż mi szkice, których nikt nie widział.

Jeśli porozmawiam, zwolnią mnie.

Podsunął wizytówkę.

Spotkajmy się tam, gdzie nie ma twojego szefa. Jutro o ósmej, peron 13.

Peron był pusty, jedynie zardzewiałe zegary tykały pod dachem. Alicja otworzyła na tablecie model 3D: gigantyczną popękaną maskę, wewnątrz której widzowie krążyli po labiryncie lustrzanych ścian. Promienie projektorów przelatywały po odłamkach, układając frazyodłamki: twoje ręce krzywe, jesteś dłużniczką, jesteś nikim. Im bliżej środka, tym słowa topniały, aż powierzchnia stała się czysta odbijała jedynie twarze widzów.

Kacper milczał, po czym cicho rzekł:

To nie instalacja. To osobista rewolucja w 360 stopniach. Zróbmy to.

Nie mam budżetu, nie mam materiałów, wszystko połamane należy do galerii.

Materiały znajdziemy. Pozwolenia sam zdecydujesz, jak bardzo jesteś gotowa.