W wieku czternastu lat zmagałam się już z migrenami hemiplegicznymi – rzadkimi atakami, które potrafią sparaliżować połowę ciała.

Miałam czternaście lat, gdy po raz pierwszy zetknęłam się z migrenami hemiplegicznymi przez wielu lekarzy uznawanymi za rzadkość, o której uczyli się tylko z podręczników. Ataki potrafiły odebrać władzę w połowie ciała, zupełnie jak po udarze. Przez dekadę powtarzały się przewidywalnie, co miesiąc odbierając mi siły w lewej stronie ciała i zamieniając mowę w bełkot. Ale kiedy skończyłam dwadzieścia cztery lata, wszystko uległo zmianie. Migreny przestały trzymać się wzorca, wnikając w moje życie na stałe. Stały się przewlekłe, nieprzewidywalne, przerażające.

Jestem Zuzanna Kamińska. Urodziłam się i wychowałam w Krakowie. Zanim choroba zaatakowała, byłam młodszą koordynatorką projektów w rozwijającej się pracowni architektonicznej. Uwielbiałam tę adrenalinę, stres związany z terminami i poczucie sensu pracy. Kiedy jednak ból stał się codziennością czasem niczym wiertło za okiem, innym razem paraliżował mi ramię i odbierał zdolność myślenia świat skurczył się nagle do jednego pokoju z zasłoniętymi oknami.

Przez niemal trzy lata specjaliści próbowali wszystkiego: zmieniali leki, aplikowali botoks w skórę i szczęki, wykonywali bolesne blokady nerwów, kazali mi przechodzić dziwaczne diety. Połykałam dziesiątki leków o nazwach trudnych do wymówienia, przełykałam nadzieję razem z nimi, ale nic nie działało. Tylko środki przeciwbólowe pomagały mi funkcjonować. Dzięki nim udało się wrócić na część etatu choć niewiele to było warte.

Potem, dwatrzy lata temu, padła propozycja, która zatrzęsła moim światem. Trzej neurolodzy każdy osobno sugerowali to samo: niektórzy twierdzą, że donoszona ciąża może zadziałać jak hormonalne przeładowanie. Nie potrafili tego wywołać farmakologicznie, udawało się to czasem tylko w jeden sposób.

Przyznam, że mnie i mojego męża, Adama, zamurowało. Dzieci były kiedyś w planach, ale nie chcieliśmy przecież wystawiać życia nienarodzonego dziecka na eksperyment. To loteria, przyznał dr Nowak, mój neurolog. Może sprawić, że migreny znikną zupełnie. Ale gwarancji nie ma.

Strach był paraliżujący. Strach przed ciążą, strach przed powikłaniami Ale jeszcze większy był strach przed trwaniem w tym, co już znałam. Przez długie miesiące omijaliśmy rozmowy na ten temat. Kiedy paraliż odbierał mi władzę w ręce, Adam otwierał usta, by coś powiedzieć i zamykał z powrotem. Oboje czuliśmy to samo: czy można sprowadzić dziecko na świat w takiej niepewności?

Dr Nowak tłumaczył rzeczowo: ciąża przy takiej migrenie niesie poważne ryzyko, możliwe komplikacje, istnieje szansa, że po porodzie nic się nie zmieni. Ale potem dodał coś, co utkwiło mi w pamięci. Zuzanno powiedział łagodnie widziałem pozytywny efekt na własne oczy. Nie mogę dać ci gwarancji, ale takie przypadki już były.

Tego wieczoru, po kolejnym brutalnym ataku, leżałam skulona na zimnych kafelkach łazienki, lewa strona ciała wiotka jak szmaciana lalka, mowa zamazana. Adam siedział przy mnie, gładząc mi włosy w milczeniu. Gdy paraliż wreszcie odpuścił, wyszeptałam: Nie mogę tak dłużej żyć.

Nie próbował mnie przekonywać, że będzie lepiej.

Całą noc rozmawialiśmy: o lęku, o odpowiedzialności za dziecko, o tym czy to uczciwe wobec niego. Wreszcie Adam powiedział cicho coś, czego nie zapomnę: Jeśli to da ci życie, jakiego pragniesz, nasze dziecko nigdy nie pomyśli, że było ciężarem. Będzie wiedziało, że uratowało mamę.

Decyzja zapadła.

Próby zajścia w ciążę trwały długo siedem miesięcy oczekiwania, badań, wizyt u lekarzy i emocjonalnej huśtawki, która wycieńczyła nas oboje. Kiedy w końcu test ciążowy pokazał dwie kreski, płakałam tak, że Adam myślał, że stało się coś złego. Ale to były łzy ulgi, strachu i nadziei.

Pierwszy trymestr był trudny. Hormony szalały, jednego dnia budziłam się pełna energii, drugiego mdłości i drżenie nie pozwalały ruszyć się z łóżka. Migreny nie znikały, ale były słabsze: ataki rzadsze, paraliż szybciej ustępował, a ból lekko zelżał. Po tylu latach taka namiastka poprawy wydawała się cudem.

W szóstym miesiącu migreny, które dawniej towarzyszyły mi każdego dnia, ograniczyły się do dwóchtrzech ataków na tydzień. Nadal wracały, ale mogłam z nimi żyć.

Gdy po raz pierwszy przez cały dzień nie bolała mnie głowa, popłakałam się przy kasie w sklepie spożywczym, a kasjerka spojrzała na mnie dziwnie ale zupełnie mnie to nie obchodziło. Po pięciu latach poczułam wolność.

Adam zaczął się uśmiechać jak dawniej. Znów miałam siłę odczuwać nadzieję.

Jednak ciąża nie była jeszcze końcem tej historii

W siódmym miesiącu, znienacka, pojawił się inny atak. Straciłam wzrok w obu oczach na całą minutę, a kiedy powrócił, nie czułam żadnej z dłoni. Diagnoza padła natychmiast: stan przedrzucawkowy. Mocne uderzenie nagle ciąża, która miała być moim ratunkiem, stała się zagrożeniem życia dla mnie i dziecka. Nadciśnienie, ryzyko dla córki, ryzyko dla mnie. Zmieniło się wszystko.

Trafiłam do Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie. Zapach płynu dezynfekcyjnego, powietrze przesączone przez oszronione szyby, nieustanny pisk maszyn. Pielęgniarki sprawdzały mi ciśnienie co godzinę. I znów byłam na łasce innych.

Paradoksalnie jednak w tym czasie migreny zaczęły słabnąć. To nadciśnienie stało się najgorszym wrogiem.

Lekarze coraz głośniej mówili o wcześniejszym rozwiązaniu ciąży. Czekamy jak najdłużej, Zuzanno, mówił spokojnie dr Nowak, ale musimy cię stale monitorować.

Dni zamieniały się w negocjację z własnym ciałem i czasem. Adam niemal mieszkał w szpitalu, spał na rozkładanym fotelu, żywił się kanapkami z bufetu i trzymał mnie za rękę przy każdym pomiarze ciśnienia.

Aż w 35. tygodniu sytuacja wymknęła się spod kontroli. Ciśnienie podskoczyło gwałtownie, pojawił się ból głowy gorszy niż kiedykolwiek bałam się, że to powrót migrenowego paraliżu, ale to było coś innego. Lekarz wszedł do sali zdecydowany: Zuzanno, musimy zakończyć ciążę. Dzisiaj.

Spojrzałam ze strachem na Adama. To nie za wcześnie? Czy ona będzie zdrowa?

Odpowiedział szeptem i drżącym głosem: Nasza córeczka da radę.

Poród wywołano jeszcze tego samego dnia. Sala była oświetlona jaskrawo, pełna sprzętu i personelu gotowego na komplikacje. Kroplówka z siarczanem magnezu miała zapobiec drgawkom sprawiła, że czułam się ciężka, jakby ziemia przyciągała mnie dwukrotnie silniej.

Dwanaście godzin rodzenia tyle trwała moja walka.

O 3:12 nad ranem, z donośnym krzykiem przyszła na świat nasza wyczekana córka Pola. Mała, ale silna, zdrowa, idealna.

Przytuliłam ją do piersi, czułam jak łzy spływają mi po twarzy. Adam pocałował mnie w czoło: Udało ci się. Ona tu jest.

Ale prawdziwy cud nastąpił później.

Dwa miesiące po porodzie, siedząc w fotelu w dziecięcym pokoju o czwartej nad ranem i kołysząc Polę, po raz pierwszy uświadomiłam sobie, że od tygodni nie miałam ataku. Nawet lekkiego bólu głowy.

Po czterech miesiącach minęło już dziewięćdziesiąt dni bez migreny.

Po dziewięciu miesiącach mój neurolog stwierdził: Migrena hemiplegiczna w remisji.

Wróciłam do pracy na pełen etat. Zaczęłam znowu biegać. Zaczęłam planować życie bez strachu przed kolejnym rankiem w paraliżu.

Czasem, nocą, patrzę jak Pola śpi i zastanawiam się, jak to możliwe, że ktoś tak drobny mógł odmienić całe moje życie. Lekarze mieli rację ciąża nie uzdrowiła mnie nagle, ale powoli, cicho, niczym brzask niezauważalny minuta po minucie, ale oczywisty, gdy spojrzysz z perspektywy czasu.

Migreny nie ustąpiły ot tak.

One mnie uwolniły.