Tu nie ma normalnych

Wysiadłem z łódki, której drewniane boki pachniały żywicą i leśnym mułem, i od razu poczułem, że nie wrócę już do poprzedniego życia. Powietrze nad brzegiem Jeziora Solińskiego było inne: wilgotne, przesycone wonią sosny, mchów, ryb i czegoś jeszcze, jakby cała przyroda oddychała czystą, nieprzefiltrowaną siłą.

Witaj, przywitał mnie przewodnik, młody facet w kamizelce wędkarskiej. To nasza baza Żywe Wody. Rozstaw namiot, gdzie chcesz. Toaleta stoi tam po lewej. Jeśli chcesz pomóc, jutro o ósmie rano spotykamy się na brzegu i sprzątamy teren.

Jagoda skinęła głową. Słowo pomóc nie wywoływało strachu. Straszne było milczenie. Po długich miesiącach nikt nie zadawał mi pytań. Nikt nie pytał: Jak się masz?, Czy już dało się poukładać myśli?, Czy znów będziesz wykładać?. Nikt nie patrzył ze współczuciem ani niepokojem.

Rozbiła namiot na niewielkim wzniesieniu przy samej linii wody. Usiadła na pniu, zdjąła buty i zanurzyła nogi w lodowatej rzece. Po raz pierwszy od dawna nie płakała.

Minęły dwa tygodnie. Jagoda nosiła wiadra, kopała rowy, myła garnki. Ręce były podrapane, plecy bolały od ciężkiego sprzętu, ale w głowie panowała cisza. Na bazie spotkałem studentów, biologów, byłych programistów, artystów i wolontariuszy z całej Polski. Wszyscy trochę ekscentryczni, trochę zagubieni.

Kim byłaś? zapytała pewnego wieczoru Agnieszka, dziewczyna z rudymi dredami i głosem jakby z lat 70.

Nauczycielką. Historii sztuki. Uniwersytet w Toruniu.

Dlaczego odeszłaś?

Syn zmarł rok temu. Utopił się. Nie mogłam już żyć. Słowa po prostu… wyczerpały się.

Agnieszka nie zareagowała krzykiem, tylko skinęła głową.

Rozumiem. Mój ojciec miał raka. Zmarł w grudniu. Wyjechałam tutaj. Inaczej zwariowałabym.

Czy ludzie zwariowują tutaj?

Zwariować można wszędzie. Tu nie jest strasznie.

Jagoda po raz pierwszy się uśmiechnęła.

Zaczęła rysować na grubym papierze z dawnych worków. Szkice rzeki, ptaków, ludzi przy ognisku, a od czasu do czasu swojego syna w kamizelce wędkarskiej z wiosłem, uśmiechniętego.

Pewnego dnia ktoś powiesił jej rysunki na sznurze przy stołówce. Wieczorem wszyscy przynieśli własne dzieła fotografie, wiersze, wyroby z kory.

Ogłaszam Dzień Samowyrazu! zawołał wesoło Andrzej, wysoki, nieco nieładem włosami koordynator. Pokażcie, kim byliście, kim jesteście, kim chcecie być!

A ty? spytała Jagoda.

Byłem marketerem. Teraz jestem facetem z toporem. I to mi się podoba.

Oboje zaśmiali się i przestali wstydzić swoich blizn.

Trzeci miesiąc przyniósł nieszczęście. Nie z lasu, lecz z miasta. Na łódce przybyły matka i siostra Jagody. Wyglądały jakby przyleciały w jaskrawych kurtkach, z ogromnymi torbami i twarzami pełnymi krytyki.

Jagodo! Czy zwariowałaś?! krzyknęła matka, stojąc przy jej namiocie. Gdzie ty w ogóle jesteś? Ludzie tutaj to dzicy! Jak się tak wyglądasz! Boże, czy to w ogóle legalne?

Siostra, Weronika, rozglądała się, jakby szukała, gdzie się pożalić.

Martwiliśmy się o ciebie! Nie odbierasz telefonu, nie odpisujesz, zniknęłaś jak nastolatka. A przy okazji masz prawie czterdzieści lat! Jesteś nauczycielką!

Jagoda milczała. Ludzie przy ognisku zamarli. Agnieszka podeszła od tyłu i dotknęła jej ramienia.

Chcesz?

Nie. Poradzę sobie sama.

Jesteśmy w szoku kontynuowała matka. My i Weronika myślełyśmy, że jesteś w depresji. Chcemy cię zabrać do domu. Rozmawialiśmy z psychoterapeutą, mówi, że potrzebujesz rehabilitacji.

To właśnie moja rehabilitacja, mamo.

Nie bądź głupia. Śpisz w namiocie! Nosz