Syn wystawił rodzinę na publiczne osądzenie

— Mamo, widziałaś, co syn o tobie napisał? — głos Katarzyny drżał z oburzenia, słuchawka niemal wyślizgnęła się z jej dłoni. — Nie, nie o mnie! O tobie! Marcin! Twój ukochany Marcin! Wrzucił to w mediach społecznościowych!

Halina powoli opadła na kuchenny stołek, mocniej przycisnęła słuchawkę do ucha. W brzuchu coś boleśnie się ścisnęło, jak wtedy, gdy lekarze oznajmili diagnozę Wojciechowi. Tylko teraz było jeszcze gorzej.

— Co napisał, Kasiu? — wyszeptała, choć przeczuwała, że nie usłyszy nic dobrego.

— Tam… tam cała litania! O tym, jaka jesteś matką! Że całe życie go kontrolowałaś, nie dawałaś żyć! Że przez ciebie nie układa mu się życie osobiste! Mamo, nie mogę tego czytać, ręce mi się trzęsą! A te komentarze… Boże, co ludzie piszą!

Halina zamknęła oczy. Kuchnia wokół niej pociemniała, tylko lodówka warczała cicho, jak zawsze wieczorami. Na stole stygła niedojedzona kasza gryczana — Marcin nie przyszedł na kolację, choć specjalnie ugotowała, jak lubi, z mięsnymi kotletami.

— Mamo, słyszysz mnie? — zaniepokoiła się Katarzyna.

— Słyszę, córeczko. A co tam w komentarzach?

— Nie chcę powtarzać. Dość, że lepiej, żebyś sama tego nie czytała, dobrze? Twoje serce… Przyjadę do ciebie, dobrze?

— Nie trzeba, Kasiu. Już późno, dzieci trzeba położyć. Ja… ja sobie poradzę.

Odłożyła słuchawkę i długo siedziała nieruchomo. Za oknem gęstniały październikowe zmierzchy, na podwórku zapaliły się latarnie. Gdzieś płakało dziecko, zatrzasnęły się drzwi klatki. Zwykłe dźwięki zwykłego wieczoru, tylko w środku wszystko stanęło na głowie.

Marcin wrócił koło jedenastej, śmierdziało od niego piwem i papierosami. Halina spotkała go w przedpokoju, patrzyła, jak ściąga buty, nie patrząc na nią.

— Zjesz kolację? — spytała cicho.

— Nie chce mi się. — Zawiesił kurtkę na wieszaku, wciąż unikając jej wzroku.

— Marcinie…

— Co? — odwrócił się gwałtownie, a w jego oczach zobaczyła coś obcego. Złość? Wstyd? Tłumaczenie?

— Po co to napisałeś?

Syn milczał, pocierał nasadę nosa. Halina nagle zauważyła, jak postarzał się w ostatnich miesiącach. Marcina było już trzydzieści dwa, a ona wciąż widziała w nim chłopca, który wracał ze szkoły i opowiadał o bójkach i pałach.

— Mamo, nie chciałem cię urazić — wydukał w końcu. — Po prostu… mam teraz trudny okres. Rozstanie z Olą, kłopoty w pracy. A psycholożka powiedziała, że muszę przepracować dziecięce traumy.

— Traumy? — powtórzyła Halina. — Jakie traumy, Marcin? Co ja ci takiego zrobiłam?

— Mamo, no przecież wiesz… Zawsze byłaś zbyt… opiekuńcza. Pamiętasz, jak na studiach dzwoniłaś codziennie, pytałaś, czy jadłem, czy ciepło się ubrałem? Jak poznałaś się z moją sąsiadką z akademika i prosiłaś, żeby na mnie uważała?

Halina oparła się o ścianę. Tak, pamiętała tę sąsiadkę, Magdę. Dobra dziewczyna, z wielodzietnej rodziny. Częstowała ją domowymi pierogami, prosiła, żeby czasem nakarmiła Marcina, jeśli zapomniał. Co w tym było złego?

— A pamiętasz — ciągnął Marcin, wchodząc do pokoju — jak przyjeżdżałaś co weekend? Przywoziłaś słoiki z zupą, prałaś mi ubrania? Kolegowie się ze mnie śmiali.

— Chciałam pomóc — szepnęła. — Mam tylko ciebie i Kasię. Po tym, jak tata odszedł…

— Właśnie o to chodzi! — wybuchnął syn. — Wylałaś na nas całą swoją niewykorzystaną miłość! A my się dusiliśmy! Kasia wyszła za mąż, wyprowadziła się, a ja…

— A ty co? Zabraniałam ci czegoś? Przeszkadzałam się ożenić?

Marcin opadł na kanapę, ukrył twarz w dłoniach.

— Mamo, nie rozumiesz. Tak, nigdy niczego nie zabraniałaś. Ale zawsze byłaś obecna! Zawsze! Moje dziewczyny karmiłaś, otaczałaś opieką, a potem czuły się zbędne. Po co im ja, skoro mam mamę, która wszystko za mnie robi?

— Ola też tak myślała?

— Ola… — westchnął ciężko. — Ola powiedziała, że jestem niedojrzały. Że w wieku trzydziestu dwóch lat mieszkam z mamą jak nastolatek. Że muszę w końcu nauczyć się samodzielności.

Halina powoli podeszła do kuchni, włączyła czajnik. Dłonie drżały, ledwie udało się postawić kubki na stole. Marcin poszedł za nią, stanął w drzwiach.

— Mamo, nie chciałem cię zranić. Słowo. Ale musiałem to wyrzucić z siebie, rozumiesz? W internecie jakoś łatwiej. Ludzie dzielą się doświadczeniami, radzą…

— I co ci poradzili? — spytała, nie odwracając się.

— Różnie. Jedni mówią, żebym się wyprowadził. Inni, żebym stawiał granice. A niektórzy piszą, że sami mają podobne problemy.

Halina nalała herbatę, wsypała cukier. Przypomniała sobie, jak dwadzieścia lat temu stała w tej samej kuchni i parzyła herbatę dla Wojciecha, gdy było mu niedobrze po chemii. Jak prosił, żeby nie odchodziła, ściskał jej dłoń i mówił: „Halinko, obiecaj, że zadbasz o dzieci. Obiecaj, że ich nie zawiedziesz”.

— Mamo, co się dzieje? — zaniepokoił się Marcin. — Płaczesz?

Nie zauważyła nawet, gdy łzy spłynęły po policzkach. Otrząsnęła je rękawem szlafroka, odwróciła się do syna.

— Marcin, może masz rację. Może rzeczywiście byłam zbyt… Po prostu się bałam. Po śmierci taty bałam się was stracić. Bałam się, że nie poradzę sobie sama. Że nie zastąpię wam ojca.

Syn podszedł bliżej, niezgrabnie objął ją za ramiona.

— Mamo, poradziłaś sobie. Wyrośliśmy na porządnych ludzi. Ale teraz ja muszę nauczyć się żyć naprawdę po dorosłemu.

— Więc się wyprowadzisz?

— Jeszcze nie wiem. Może. Muszę pomyśleć.

Pili herbatę w milczeniu. Halina patrzyła na syna i próbowała sobie wyobrazić, jak to będzie — zostać w mieszkan