Rodzinna Pamiątka Szlachecka

Pamiątkowa ozdoba rodu

Nie! Nie przekonuj mnie, mamo! I tak to zrobię!

Marysiu, ale po co?! Naprawdę, powiedz mi, po co Ci to potrzebne?

Po co? Bo on za każdym razem wchodzi do pokoju minutę przede mną! Bo nie mogę patrzeć na siebie w lustrze! Bo nigdy nie ułożę sobie normalnego życia! Nie będę miała ani męża, ani dzieci! Mamo, nie rozumiesz?! wybuchłam płaczem i rzuciłam szczotką w zapatrzonego w dal Tofika.

Poduszka, którą mrucząc zaciekle drapał, była pięknie wyhaftowana przeze mnie. Miała być prezentem dla babci, ale wielka rodzinna kłótnia, która podzieliła nas kiedyś na dwa zwaśnione obozy, sprawiła, że nigdy nie dotarła do adresatki. Zamiast tego, aksamitne róże służyły mi, czasem niestety musiały znieść ataki niesfornego kocura rodzinnej maskotki o imieniu Tofik.

Tofik pojawił się w naszym domu właśnie przeze mnie. Uratowałam go, gdy grupka chłopców z osiedla męczyła biednego dachowca, uważając, że skoro nie ma właściciela, to wolno im wszystko. Nie wzięli mnie na poważnie, gdy grzecznie zapytałam, co robią.

Zdecydowanie mnie nie docenili. Byłam niby delikatna tak chciała mama z nutową teczką pod pachą. Ale tata miał inną wizję i zapisał mnie na karate. Mam czarny pas i półkę trofeów, których każda cotygodniowa dezynfekcja przyprawiała mnie o dreszcze niechęci. Nienawidzę sprzątać, a kurz na moich „osiągnięciach” denerwuje mnie do łez, ale mama nie pozwala schować tych medali, bo podobno podnoszą moją samoocenę.

W każdym razie dzięki sportowej sprawności wykurzyłam chłopców, a zmarnowany, chudy kociak z łysawym ogonkiem został ze mną. Już wkrótce zamienił się w puszystego, zuchwałego Tofika. Jestem przekonana, że to on uważa mnie za swoją własność, a nie odwrotnie. Cały dzień się włóczy, a wieczorem w zamian za głaski pozwala posłuchać swojego mruczenia.

To tego dnia, kiedy Tofik stał się pełnoprawnym członkiem rodziny, wracałam z Akademii Muzycznej podminowana i zła. Próby do konkursu szły mi fatalnie palce, które zwykle tańczyły po klawiszach, odmawiały posłuszeństwa zaraz, gdy wchodził do sali mój kolega Aleksander.

Znałam Olka niemal całe życie najpierw podstawówka, potem ogólniak, a teraz razem na uczelni. Nagle zobaczyłam w nim kogoś obcego i intrygującego. Kilka miesięcy się nie widzieliśmy, bo wyjechał z rodziną, a po powrocie, gdy, jak zwykle, objął mnie na powitanie, zaniemówiłam z radości. Stałam jak zaczarowana, pod jego ręką, pragnąc zatrzymać ten moment na zawsze. Zazwyczaj pewnie bym się wywinęła i pociągnęła go za włosy, ale tym razem nie chciałam. Chciałam tylko czuć tę wielką, ciepłą dłoń na ramieniu i rozpływać się w zachwycie.

Olek pobiegł do sali, wymachując rozczochranymi nutami, a ja w myślach sama siebie strofowałam. Ale to uczucie już nie chciało mnie opuścić. Gdy zobaczyłam jego sylwetkę z daleka, zaraz spuszczałam wzrok, jakby miał mi czytać w myślach.

Męczyło mnie to. Chciałam z nim porozmawiać, ale na samą myśl dostawałam gęsiej skórki, a palce lodowaciały.

Cierpiałam.

Ale nie byłam w stanie nikomu o tym powiedzieć. Mama nie zrozumiałaby, a przynajmniej tak mi się wydawało. Nie miałam odwagi opowiadać jej o mojej pierwszej miłości.

Z mamą nasze relacje zawsze były trudne. Miałyśmy do siebie ogromną miłość, ale też obie twarde charaktery. Wiedziałyśmy, że nie można zranić siebie nawzajem niestety, łatwo o rany. Wtedy zamykałyśmy się w swoich pokojach i w domu panowała cisza nasza własna, domowa wojna nerwów.

Kulturalna zagłada mawiała kiedyś babcia, zanim nastąpił wielki podział rodziny.

Fenomenalna głupota! dodawała potem.

Zgadzałam się, ale nie umiałam tego zmienić. Zresztą, zawsze pierwsza dążyłam do zgody.

Wiedziałam, że mama mnie kocha, tak mocno, aż boli. Dla niej nie byłam córką, ale całym światem. W świecie Albiny Malinowskiej nie było nic ponad mnie. I wiedziałam, że dla tej miłości mama była gotowa zamknąć mnie pod kloszem, przykuć łańcuchem do koniczyny i chronić za wszelką cenę.

Albina ochroniła mnie przed światem, jak umiała. Żyłam pomiędzy domem, szkołą a muzyką. Nie znałam kolonii, nie przyjaźniłam się z innymi, poza tymi, których mama sama wybrała. Ale te koleżanki były mi kompletnie obce. Przyjaźń nie przechodziła. Lerek celowo wymyślała mi złośliwe przezwiska, a Seweryn hultaj, który już w dniu poznania urwał głowę mojemu ukochanemu misiowi.

I dobrze mu tak! rzucił.

Nic z tego nie rozumiałam do dziś mam łzy w oczach na samo wspomnienie, gdy tylko Seweryn przekraczał próg mojego pokoju.

Jaka szkoda, że dzieci nie znalazły wspólnego języka! wzdychała mama Seweryna, próbując mnie pocieszać, ale czułam tylko fałsz w jej słowach.

Albina! Nie krępuj dziecka! babcia upominała mamę. Daj jej wybór! Inaczej zawsze będzie się czuła gorsza!

Marlena, nie zawracaj mi głowy! Marysia jest za mała na samodzielne wybory! Odpowiadam za nią więc ja decyduję.

Dobrze, by to nie trwało za długo, bo pomyślisz, że twoje dziecko to twoja własność.

Nie wiem, dlaczego tak zapamiętałam ten dialog, ale utkwił we mnie na zawsze. Gdy mama przejawiała swą upartość, odpowiadałam:

Mamo! Nie jestem twoją własnością!

To wyprowadzało ją z równowagi.

Przestań papugować! Musisz mieć własny rozum!

A mam! dąsałam się, a napięcie wracało.

Z babcią musiałam przerwać kontakt po rodzinnej burzy nie chciałam się buntować mamie, gdy tak bardzo cierpiała. Odsunęła się wtedy od wszystkich poza mną i trzymała mnie blisko.

Raz spytałam ją: Mamo, czemu nie chciałaś kolejnego dziecka? Przecież bardzo chciałaś syna?

Odpowiedziała tylko spojrzeniem, z którego zrozumiałam, żeby już nigdy tego tematu nie poruszać.

Babcia była jedyną osobą, której mogłabym powierzyć swoje sekrety, ale ona wyjechała. Sprzedała mieszkanie w Warszawie i przeniosła się do Gdyni.

Tak będzie lepiej dla wszystkich, synku powiedziała tacie. Tata odwiedzał ją dwa razy do roku, mama akceptowała to, ale nie pozwalała mi z nim jeździć.

Nie chcę, żeby ją nastawiali przeciwko mnie!

Nie byłam z tego zadowolona, ale kochałam rodziców i starałam się nie tworzyć nowych problemów.

Zdjęcie babci trzymałam ukryte w ulubionej książce i oglądałam potajemnie, podziwiając kunszt fotografa. Jak to możliwe, że babcię najważniejszy rodowy skarb, od którego pochodził mój rodowy nos uwieczniono tak, by wydała się drobna i delikatna, a ja, patrząc na siebie w lustrze, płakałam?

Nos. Rodowy. Wyróżniający się i zuchwale piękny. Ale dla mnie jedynie wyróżniający się.

Jest gigantyczny! Lerek, której nie widziałam dekadę, nie kryła zdziwienia, próbując dotknąć mojego nosa. Przepraszam, ale wygląda uroczo! Żywy Pinokio! A pocałunki nie przeszkadzają? Ojej, Marysia, serio?! Nigdy?! W twoim wieku? Masakra!

Nie wiem, jak się powstrzymałam przed wyrywaniem jej pięknych blond włosów. Kim ona była, by tak mnie oceniać? Przecież od lat mieszkała z rodzicami w Hiszpanii i do Polski wpadała od wielkiego dzwonu, a mama zorganizowała to spotkanie na ostatnią chwilę.

Córciu, tak nie można! Tyle lat się nie widziałyście! upierała się mama.

I mogłybyśmy jeszcze tyle nie widywać! Po co, mamo?

Tak trzeba, Marysiu! Później mi podziękujesz!

Chyba podziękowałam jej w myślach, używając najsubtelniejszych słów, jakie przychodziły mi do głowy. Ale w trakcie tej rozmowy z Lerkiem podjęłam pierwszą naprawdę dorosłą decyzję w życiu.

Zrobię operację plastyczną!

Nie! mama wpatrywała się we mnie przerażona. Nie pozwolę! Po co?

Nie przekonasz mnie, już rozmawiałam z tatą, zgodził się. Postanowiłam.

Nie odważysz się… ledwo dosłyszałam jej cichy szept.

Dalsza rozmowa zakończyła się płaczem mamy i moim. Wieczorem mama chodziła po pokoju jak lwica, walcząc z myślami.

Nad ranem podjęła decyzję zadzwoniła do babci i kupiła mi bilet do Gdyni.

To mama odwiozła mnie na Okęcie. Objęła czule i szepnęła:

W życiu popełniamy tyle głupot, kochanie. Gubimy się właśnie tam, gdzie moglibyśmy coś zyskać… Pamiętaj, czekam na ciebie i bardzo cię kocham, choć czasem może tego nie widać.

Nie mogłam zrobić nic, tylko kiwnąć głową i objąć ją na pożegnanie. Jadę do babci. To teraz najważniejsze.

Babcia Marlena przywitała mnie z takim ciepłem, że rozmowa na poważnie zaczęła się dopiero po dwóch dniach.

Marysiu, dlaczego twoja mama nagle zmądrzała jak na prawdziwą kobietę przystało?

Nie wiem. Może dlatego, że chcę sobie odciąć nos.

Ależ po co?! Jesteś śliczna, wystarczyłby delikatny makijaż i wszystko gra.

Babciu, ty też?! Wyglądam jak Pinokio!

Kto ci tak nagadał?

Już się tacy znaleźli…

Pamiętałam uśmiechniętą, dopieszczoną Lerka ona pewnie nie ma żadnych problemów z chłopakami. Za nią wszyscy biegają.

Osoby, które oceniają wprost wygląd i inne zalety człowieka w pogardliwym tonie, nie są ludźmi, kochanie. To pomyłki, które Bóg zapomniał poprawić przed wysłaniem na świat. Nie ma ideałów! Zwłaszcza wśród kobiet. Jeśli pokażesz mi jedną w stu procentach zadowoloną z siebie, księgę rekordów Guinnessa zawieszę osobiście!

Może zgłoszę się na najdziwniejszy nos? Na pewno wygram!

Zaczekaj babcia wyciągnęła ciężki album oprawiony w morski aksamit.

Co to?

To ci, których nasza pamiątkowa ozdoba rodu Malinowskich nie powstrzymała przed szczęściem. Twoi przodkowie. Nie wszyscy, bo wiele zdjęć przepadło. Na przykład nie znajdziesz tu kuzynki, która zginęła podczas wojny w Lublinie. Ale jej córka przeżyła. Ocaliła ją sąsiadka, która przechowała dziecko i oddała pamiątki rodzinne, by mała miała choć trochę wspomnień. Ciocia Fela pamiętasz ją? Była świetną chirurg i ratowała życie innym. Nawet przy operacjach miała specjalną maskę na nos! Spójrz.

Na zdjęciu wysoka kobieta w oldskulowym stroju kąpielowym śmiała się, stojąc w morzu z przystojnym mężczyzną.

To wujek Michał?

Oczywiście! Byli ze sobą bardzo szczęśliwi do samego końca. Michał był chory, Fela zrezygnowała z pracy, by być przy nim do końca. Odeszła niedługo po nim.

To musiało być straszne…

Tak. Ale historia Feli to tylko jeden z wielu przykładów. Nasze kobiety nie zmieniały nazwiska po ślubie to była nasza tradycja. Te nosy po ojcu są naszą dumą. I żadna z dziewczyn w rodzie nie narzekała. Wszystkie miały szczęśliwe życie, kochających mężów i dzieci, a niektóre nawet prawnuki!

Babcia podeszła do komody, wyjęła rzeźbioną szkatułkę.

Nadszedł czas. Weź to, Marysiu. To od Feli. Każda z nas otrzymała coś rodzinnego na pamiątkę.

W tej szkatułce znalazłam parę przepięknych kolczyków, aż zabrakło mi tchu.

Dzieło twórcy, który był twoim prapradziadkiem, a może i dalej opowiadała babcia. Był znanym jubilerem, kochał przyrodę, co widać w tych kolczykach to lilie, imieniem jego żony.

Babciu! To prawdziwy rodzinny skarb!

Tak samo jak twój nos, kochanie! Wyobraź sobie, że uznam dziś te kolczyki za niemodne, a praca przodka za pomyłkę i oddam je do przetopu! Zostałaby mi podróbka bez historii i duszy. To byłoby złe, prawda?

Ścisnęłam mocniej kolczyki i pokręciłam głową.

To by było nie w porządku.

Więc nie obrażaj Boga, mówiąc, że coś jest w tobie złe. Wszystko masz takie, jakie być powinno. A teraz opowiedz mi o tym chłopaku, który zawrócił ci w głowie. Kim jest?

Skąd wiesz?! zaczerwieniłam się i spuściłam wzrok.

Wielka tajemnica! Myślisz, że młoda nie byłam?

Rozmawiałyśmy tak do nocy. Opowiadałam babci wszystko, czując, że znowu mogę oddychać przygotowywać się do konkursu, myśleć o przyszłości bez tego dławiącego strachu. Teraz miałam kogoś, komu mogłam powierzyć sekrety.

Rano babcia pakowała walizkę.

Gdzie się wybierasz?

Nadszedł czas zebrać to, co rozsypałam. Muszę zobaczyć się z twoją mamą.

Była tak zdeterminowana, że nawet nie próbowałam protestować. Pomogłam jej spakować rzeczy i zamówiłam taksówkę na lotnisko.

Potem, siedząc w swoim pokoju, tuliłam Tofika i nasłuchiwałam głosów w kuchni. Marzyłam, by tam pójść, usiąść, chwycić mamę za rękę i zapytać, czy się pogodziły… Ale wiedziałam, że lepiej nie przeszkadzać. Bo choć jeszcze daleko do ideału, to najważniejsze, że pierwsze kroki do pokoju już zostały zrobione. Nie wolno zniszczyć tej kruchej, dopiero rodzącej się zgody. To subtelna, jubilerska robota…

Rok później Albina, głaszcząc zaokrąglony brzuch, z trudem wstanie, gdy makijażystka skończy pracę, poprawi córce lilię w uchu, zarzuci welon, delikatnie wsuwając świeże spinki, i spyta:

No, gotowa?

Już! Tylko jeszcze lekko przypudruję ten nasz rodowy skarb! powiem, spoglądając w lustro.

Uśmiechnę się do swoich myśli, wspominając, jak zapytałam Olka, czy coś mu nie przeszkadza w moim wyglądzie.

Jasne, że nie! Jesteś bezbłędna, Marysiu! Skąd pomysł?

Jego zaskoczenie będzie tak szczere, że już tylko się uśmiechnę.

Lekki uśmiech, błysk pod rzęsami, ramiona oplatające rozczochranego, wysokiego muzyka, który właśnie wygrał międzynarodowy konkurs.

Tak po prostu, kochany. Tak po prostu…