Oksana przyszła na rozmowę kwalifikacyjną i zaniemówiła, gdy zobaczyła, kto siedzi w gabinecie dyrektora

Dwadzieścia lat minęło, odkąd Edyta Mazur prowadziła dokumentację, odbierała telefony, uśmiechała się do odwiedzających, którzy rzadko na to zasługiwali, i parzyła kawę szefom z takim mistrzostwem, że raz prawie awansowali ją na kierowniczkę bufetu. I mimo to, dotknęła ją redukcja etatów. Taka to już jest rzeczywistość.

Teraz rozmowa kwalifikacyjna. Pierwsza od dwudziestu lat.

Stałem przed lustrem w przedpokoju, prowadzę poważną rozmowę sam ze sobą. Garnitur w porządku. Fryzura też. Twarz twarz jak twarz, czterdzieści sześć lat nie ukryjesz, ale trzyma się. Najważniejsze nie denerwować się. To tylko praca. Po prostu nowy biurowiec, nowe biurko, nowe telefony.

Moja przyjaciółka, Barbara, zgłosiła się, żeby mnie odprowadzić; w windzie rzuciła jeszcze raz na otuchę:

Trzymaj się tam. Jesteś profesjonalistką. Dwadzieścia lat doświadczenia to ogromnie dużo!

Dwadzieścia lat powtórzyłem. I tak zwolnili.

I co z tego? Masz za to doświadczenie.

Basia westchnąłem. Daj spokój. Sama pędź już do pracy.

Biuro mieściło się w spokojnej uliczce. Czteropiętrowy budynek z ambicjami: kolumny, szklane drzwi, ochroniarz w marynarce. Wyprostowałem się, wziąłem głęboki oddech i wszedłem do środka.

Sekretarka za recepcją wskazała trzecie piętro.

Dyrektor już czeka. Pokój trzysta dwa.

Trzecie piętro. Korytarz. Drzwi z tabliczką.

Zapukałem. Wszedłem.

I zamarłem za biurkiem siedział Marek.

Ten Marek. Ten, któremu kiedyś wyjmowałem drzazgę z palca, karmiłem drożdżówkami podczas sesji, wybaczyłem coś, czego wybaczać nie powinienem. Ten, przez którego trzy lata miałem zniszczony sen.

Patrzył na mnie. Ja na niego.

Pauza trwała tyle, po czym zwykle się wychodzi. Albo zostaje. Trzeciego nie ma.

„To właśnie nazywa się przeznaczeniem z poczuciem humoru” pomyślałem, niemal ze spokojnym zdziwieniem.

Marek wyglądał świetnie. I to bolało najbardziej.

Naprawdę. Przez ostatnie osiem lat parę razy wyobrażałem sobie nasze ewentualne spotkanie i zawsze był w tej wizji lekko przygarbiony, poszarzały, może z brzuszkiem. Coś powinno się zmienić przez te osiem lat u kogoś, kto potrafił tak ranić.

Ale nie.

Marek siedział za biurkiem dyrektora, w dobrym garniturze, z nienaganną fryzurą, z miną kogoś, kto z sumieniem dogadał się dawno na partnerskich warunkach. Skronie lekko przysiwiałe. Na biurku laptop, kalendarz i malutki kaktus. No proszę, kaktus jak symbol.

Edyta powiedział. Nie pani Edyto, nie dzień dobry, po prostu Edyta. Jakbyśmy się rozstali wczoraj po wspólnej kolacji.

Cześć, Marku odpowiedziałem.

Wskazał krzesło. Usiadłem, torbę na kolanach musiałem coś trzymać w dłoniach, choćby torbę.

Formularz mam tutaj rzucił, wskazując na stół. Już przejrzałem.

Dobrze.

Dwadzieścia lat w sekretariacie. Imponujący staż.

Tak.

Mówił rzeczowo i bez emocji, patrzył nie na mnie, ale gdzieś obok lewego ucha. Tak się patrzy, gdy się wszystko rozumie, ale woli udawać, że nic.

„No dobrze, gramy w profesjonalistów” domyśliłem się. „Zagramy.”

Proszę opowiedzieć o ostatnim miejscu pracy rzucił Marek.

I się zaczęło.

Odpowiadałem rzeczowo, spokojnie: zakres obowiązków, systemy, które obsługiwałem, liczba podległych osób. Ale jednocześnie w mojej głowie toczyła się zupełnie inna rozmowa.

To ten sam człowiek, który powiedział „nie rozumiesz mnie” i odszedł do Iwony z księgowości.

Jakich programów pan używał?

Wymieniłem. Ale myślałem: ten sam człowiek, przez którego trzy miesiące nie mogłem normalnie jeść, pół roku prawie nie spałem.

Uczestniczył pan w ustaleniach z partnerami biznesowymi?

Tak, w zakresie uzgadniania umów i organizacji spotkań dla zarządu.

To ten człowiek. Siedzi za biurkiem. W eleganckim garniturze.

Marek kiwał głową, czasem coś notował lub tylko udawał, że notuje. Obserwowałem kątem oka jego dłoń i myślałem: jaka ironia losu. Wyszukana. Momentami sadystyczna.

Za oknem spokojna uliczka, na asfalcie liście, zwyczajny październik. A w tym gabinecie osiem lat rozwód, sprawa o mieszkanie, kolejna o działkę, noce, gdy dzwoniłem do Basi i tylko milczałem, bo nie miałem siły mówić.

I oto on tu jest. Z kaktusem.

Czemu pan odszedł z poprzedniej pracy? zapytał Marek. Głos chłodny, profesjonalny.

Redukcja etatów. Cały dział zlikwidowano.

Rozumiem. Pauza. Pracował pan z zarządem?

Tak. W moich obowiązkach była bezpośrednia współpraca z prezesem i radą nadzorczą.

Zachowanie poufności to dla pana problem?

Nie.

Marek spojrzał na mnie kilka sekund. Wytrzymałem wzrok. Bez uśmiechu i bez agresji. Po prostu.

Dobrze powiedział Marek, składając długopis. Chciałbym porozmawiać dalej, ale w mniej formalnej atmosferze. Może kawa?

Poczułem wtedy wewnętrzne napięcie. Nie strach. Coś jak przeczucie, że zaczyna się inna rozmowa, do której muszę być gotów.

Zgoda odpowiedziałem spokojnie.

Marek wstał, podszedł do ekspresu przy oknie. Plecami do mnie. Patrzyłem na jego kark i myślałem: zaraz powie coś ważnego, albo niewygodnego. Po coś przecież proponuje kawę.

Maszyna prychnęła parą, zabuczała.

Dobrze wyglądasz powiedział Marek, nagle na ty.

Nie odpowiedziałem.

Postawił filiżankę przede mną, wrócił na miejsce.

Naprawdę.

Spojrzałem na kawę. Potem na niego.

Dziękuję powiedziałem równym tonem.

Marek chwilę milczał.

Edyta, chcę powiedzieć coś Nie jako dyrektor, jako… człowiek, który cię znał.

„O, to już ciekawe” pomyślałem, z nutą ostrożności. To jak widok pilota, wychodzącego z kabiny z miną oznaczającą, że zaraz powie coś niewymaganego, ale ważnego.

Cieszę się, że przyszedłeś właśnie tutaj powiedział Marek.

Przypadek odpowiedziałem.

Może. Delikatnie się uśmiechnął. Ale się cieszę. Naprawdę. Jesteś profesjonalistą, widać to od razu. Właśnie takiej osoby szukam.

Dobrze.

Ale chciałbym… Marek długo dobierał słowa, jak ktoś, kto próbuje przejść po cienkim lodzie. Chciałbym, żebyśmy od początku dobrze się rozumieli. Bez starych historii. Czysta kartka, powiedzmy.

No i jest.

Odłożyłem filiżankę.

Czysta kartka. Tak to się teraz nazywa. Osiem lat i czysta kartka. Sprawa o mieszkanie czysta kartka. Trzy miesiące, kiedy nie mogłem jeść czysta kartka.

Zamilkłem na sekundę, dwie. Patrzę na Marka uważnie, spokojnie, jak patrzy się na coś, zanim się zdecydujesz.

Marku zacząłem. Dobrze rozumiem: proponujesz mi pracę pod warunkiem, że zapomnę, co było?

Zadrżał mu lekko łuk brwiowy.

Proponuję zacząć od nowa. To nie to samo.

Nie powiedziałem. To właśnie to samo.

Cisza. Kaktus na stole jakby bardziej kłujący.

Widzisz ciągnąłem nie zamierzam rozdrapywać starych ran. Nie mam na to ani ochoty, ani czasu. Ale i nie zamierzam udawać, że nic się nie zdarzyło. To była moja historia. To nie strona, którą ktoś może ot tak przewrócić.

Marek patrzył na mnie. Milczał.

Przyszedłem tu na rozmowę o pracę kontynuowałem. Nie na wieczór wspomnień. Jeśli potrzebny jest profesjonalista z dwudziestoletnim doświadczeniem, jestem gotów rozmawiać o warunkach. Jeśli potrzebny ktoś, kto będzie udawał, że osiem lat temu nic się nie wydarzyło to nie ja.

Chwyciłem filiżankę, upiłem łyk. Kawa była wyśmienita, co odnotowałem z nieoczekiwaną satysfakcją.

Marek milczał. Patrzył z wyrazem twarzy, który z trudem rozpoznałem. To był szacunek.

Zmieniłeś się powiedział cicho.

Tak przyznałem. Osiem lat minęło.

Marek wstał, podszedł do okna, stał chwilę, patrząc w uliczkę. Odwrócił się.

Edyta głos brzmiał już inaczej, ciszej. Wiem, że wtedy nie miałem racji. To nie kwestia czystej kartki. Masz rację. To się zdarzyło i źle postąpiłem.

Patrzyłem na niego.

Tego się nie spodziewałem. Zupełnie. W tyle różnych sposób wyobrażałem sobie to spotkanie przez lata. Że będzie się unosił. Że będzie udawał, że nie pamięta. Że rzuci coś z góry. Ale żeby po prostu powiedział: Postąpiłem źle tego nigdy w tej kolekcji nie było.

Dobrze to usłyszeć przyznałem po chwili. Choć za późno.

Tak. Skinął głową. Za późno.

Cisza już nie była napięta, była spokojna, taka jak po długiej rozmowie, gdy już nie trzeba mówić.

Co do stanowiska powiedział Marek. Mam dla ciebie propozycję: szef administracji. To więcej niż sekretariat, warunki bardzo dobre. Decyzja należy do ciebie.

Zastanowiłem się.

Muszę się dobrze namyślić odpowiedziałem.

Jasne.

Wstałem. Wziąłem torbę. Marek też się podniósł, bez tej dyrektorskiej sztuczności.

Edyta powiedział, gdy już szedłem do drzwi.

Odwróciłem się.

Dziękuję, że nie wyszedłeś od razu, kiedy mnie zobaczyłeś.

Zamyśliłem się przez moment.

Sam nie przypuszczałem, że zostanę przyznałem szczerze.

Na korytarzu zatrzymałem się na chwilę przy drzwiach z tabliczką.

Na zewnątrz czekała Basia z kubkiem kawy z automatu. Spojrzała na mnie, przeczytała wszystko z twarzy i zapytała:

No i?

Zaproponowali mi pracę odpowiedziałem.

Dobrą?

Tak. Kierownika administracji.

Łał westchnęła Basia. A kto dyrektorem?

Marek.

Basia spojrzała długo.

Marek?! Twój Marek?!

Były podkreśliłem.

I?

Powiedziałem, że się zastanowię.

Wziąłem od niej kubek, upiłem łyk. Kawa z automatu była zdecydowanie gorsza niż ta na górze. Ale miała w sobie coś swojskiego.

Ruszyliśmy powoli uliczką. Liście pod nogami szeleściły październikowo, znajomo. Słońce przez chmury przebijało się tylko trochę jakby chciało się przypomnieć, że jeszcze jest.

Ale teraz ja wybieram uśmiechnąłem się lekko. Nie on. Ja. Na pewno.

Dziś wiem jedno nawet jeśli życie postawi nas na wprost przeszłości, dobrze mieć siłę być sobą. I wybrać po swojemu.