„Masz zwisającą skórę!” — 60-letni mąż szczypał mnie w bok przy gościach, więc przyniosłam lustro i pokazałam, co zwisa u niego.

Masz zwisającą skórę! Zbyszek, mający już sześćdziesiątkę na karku, szczypie mnie w bok przy gościach. Przynoszę lustro i pokazuję mu, co jemu zwisa.

Grażyna, a co to masz tutaj? Zbyszek, popijając trzeci kieliszek domowej wiśniówki, nagle wyciąga dłoń i bezceremonialnie szczypie mnie w bok.

Dokładnie nad paskiem spódnicy, tam gdzie materiał lekko się napina, gdy siedzę.

Robi to przy wszystkich, głośno, bez grama wstydu.

Zbyszek, co ty robisz? próbuję delikatnie odsunąć jego dłoń, jakby odgonić naprzykrzającą się muchę, ale on nie daje za wygraną.

Grube palce, przypominające lekko przypalone parówki, zaciskają się na mojej talii, nie tyle sprawiając ból, co wywołując ostre poczucie upokorzenia.

Popatrzcie tylko! zwraca się do sąsiada, Henia, który siedzi naprzeciwko i przygotowuje się właśnie do ataku na śledzia pod pierzynką. Mówię jej: Grażyna, przestań wciągać bułki na noc! A ona do mnie, że to wiek, hormony.

Zbyszek zanosi się śmiechem, a jego brzuch kołysze się równolegle do drżących przycisków koszuli, grożąc, że zaraz eksploduje.

Jakie tam hormony! To lenistwo i tyle! puentuje, zerkając wyzywająco po stole.

Zbyszek, skończ już cedzę między zębami, czując jak na szyję i policzki wstępuje mi zdradziecki rumieniec.

Heniu niezręcznie chichocze, wbijając wzrok w talerz, jakby serwetka zatopiona w majonezie nagle była arcydziełem sztuki.

Jego żona, Bożena, z godnością odwraca głowę, poprawiając serwetkę i udając, że nie słyszy.

A co to znaczy skończ? Zbyszek kompletnie rozkręcony czuje się w centrum uwagi. Nie wolno prawdy mówić? Grażyna, masz zwisającą skórę!

Znów puka palcem mój bok, jakby sprawdzał świeżo wyrobione ciasto drożdżowe.

O, tutaj, patrzcie, wałek, jak u shar-peia! Przecież to nie jest ładne, Grażka!

W pokoju zapada ciężka cisza, przerywana tylko mruczeniem lodówki z kuchni.

Ja się dla ciebie staram dodaje tonem belfra, zasiadając dumnie na krześle i zakładając ręce na brzuchu. Kobieta powinna o siebie dbać, żeby mąż miał na co patrzeć, taka jest natura.

Patrzę na niego.

Dokładnie, jakby widziała go pierwszy raz po trzydziestu latach wspólnego życia.

Sześćdziesiąt dwa lata.

Brzuch wiszący nad paskiem spodni niczym ołowiana chmura przed burzą.

Drugie podbródek płynnie przechodzący w szyję, a potem w opadające ramiona, nie zostawiając żadnych ostrych krawędzi.

Głowa łysa, błyszcząca od upału i tłustego jedzenia w świetle żyrandola, niczym polany masłem naleśnik na tłusty czwartek.

To chodzi o przyjemność dla oka? pytam, dość spokojnie, co dziwi nawet mnie.

We mnie coś się przestawia, jak stary przełącznik z hukiem wpadający na swoje miejsce.

Już nie czuję wstydu, nie chce mi się łagodzić sytuacji, nie ma we mnie już cierpliwości.

Jest po prostu przejrzysta jasność.

No jasne! Zbyszek klepie się po piersi, głośny, dumny odgłos. A jak! Ja dbam o formę!

Jaką formę, Zbyszek? nie spuszczam z niego wzroku.

Męską! prostuje się na tyle, na ile pozwala kręgosłup. Codziennie rano gimnastyka, hantle przez pięć minut, jestem w formie!

Próbuje wciągnąć brzuch, żeby udowodnić swoją kondycję.

Ledwie coś drgnie, brzuch zadrży wystraszony i wraca na swoje miejsce, uparcie wisząc nad sprzączką paska.

Facet ma być orłem, nie workiem z ziemniakami kończy wykład.

Orłem, powiadasz? powoli, ostrożnie wstaję od stołu.

A gdzie to się wybierasz? Obraziłaś się? woła za mną, nalewając kolejną wiśniówkę. Na prawdę się nie obrażaj, Grażyna! Odchudzać się powinnaś, nie obrażać!

Wychodzę do przedpokoju, pachnie tam starymi płaszczami i pastą do butów.

Tam na ścianie wisi nasze stare, jeszcze po rodzicach lustro.

Ciężkie, w masywnej, drewnianej, owalnej ramie, pamięta nas młodych i smukłych.

Zdecydowanym ruchem zdejmuję je z gwoździa.

Waży dobre pięć kilo, oprawa wbija się w dłonie.

Ale tej wagi teraz niemal nie czuję jakby lekkość piórka.

Wracam do pokoju, niosąc lustro przed sobą jak średniowieczną tarczę.

Albo wyrok, którego nikt nie obali.

Goście zastygają z widelcami w dłoniach, Bożenie opadła szczęka w ustach trzyma kawałek kiszonego ogórka.

Zbyszek, wstań mówię cicho, ale z takim tonem, że żadne sprzeciwy nie mają racji bytu.

Po co? dziwi się szczerze, ale widząc mój twardy wyraz twarzy, rezygnuje z dyskusji. No, wstałem. Co teraz? Tańczyć mamy?

Nie, podchodzę tak blisko, że czuję zapach cebuli oraz alkoholu. Będziemy podziwiać orła.

Wpycham mu przed nos ciężkie lustro, zmuszając go by się cofnął.

Trzymaj.

Automatycznie chwyta ramę, ręce mu drżą od ciężaru.

Grażka, co ty wymyśliłaś? w jego głosie, dotąd pewnym, pierwszy raz słychać niepewność.

Patrz rozkazuję tonem, którym gani się niesforne koty. Uważnie się przyjrzyj.

Patrzy zmieszaony na swoje odbicie, trochę się trzęsie w jego dłoniach.

No, widzę, to ja. I co z tego?

A teraz spójrz niżej, szybko stukam palcem w szkło, dokładnie tam, gdzie odbija się jego tors w spoconej koszuli. Widzisz to?

Co takiego?

Tobie też skóra zwisa! mówię wyraźnie i donośnie, naśladując żywcem jego ton z pięć minut temu. I nie tylko zwisa, Zbysiu, ona już się kładzie!

Grażyno! próbuje opuścić lustro, twarz mu czerwienieje.

Nie, trzymaj! dociskam ramę, by dalej patrzył. To tutaj, nad paskiem to mięśnie stalowego brzucha?

Heniu wydaje z siebie dziwny parsk, usiłując powstrzymać śmiech, kaszle w pięść.

Nie, mój drogi, to koło ratunkowe bezlitośnie kontynuuję. W razie, gdybyśmy utonęli w tłuszczu.

Zbyszek robi się purpurowy, jak przejrzały pomidor gotowy pęknąć.

A te boczki? pokazuję na fałdy wypływające ze spodni. To skrzydła orła? Czy może uszy jak u tuczonego prosiaka na święta?

Przestań! syczy próbując odwrócić się. Ludzie patrzą, czemu mnie ośmieszasz!

Patrzcie wszyscy! podnoszę głos, przerywając jego szeptanie. Chciałeś prawdy? Przecież jesteś naszym domowym ambasadorem estetyki!

Cofam się nieco, by objąć całość.

Sprawdźmy więc twoją estetykę mówię stanowczym tonem. Odwróć się bokiem do światła.

Nie będę… zaczyna, po czym cichnie.

Odwróć się! mówię tak stanowczo, że sztućce dzwonią o talerze.

Zbyszek, jak zahipnotyzowany, niezgrabnie staje bokiem.

W lustrze odbija się profil, z antykiem nie ma nic wspólnego.

I ta szyja a właściwie jej żałosny brak.

Widzisz ten potrójny fałd na karku? mówię spokojnym głosem dobrego lekarza. To shar-pei, Zbysiu, z rodowodem!

Bożena już się nie kryje, głęboko w serwetkę wtula twarz, ramiona trzęsą się od bezgłośnego śmiechu.

A pod podbródkiem? idę do końca. To kredens pelikana? Chowasz tam rezerwy ryby?

Jestem facetem! skamle Zbyszek, brzmi to żałośnie. Facetowi można!

Aha, tobie wolno? śmieję się, krótko i zimno. Czyli jak mi po dwójce dzieci i trzydziestu latach przy garach wyszła jedna fałdka to wstyd, lenistwo i skóra zwisa?

Patrzę mu w oczy, zupełnie z bliska.

Ale jak ty, co od dziesięciu lat cięższego od pilota nie dźwignął, wyglądasz jak galareta to facet w sile wieku?

Wyrywam mu lustro, widzę, jak dłonie mu zdrętwiały.

Stoi pośrodku pokoju, zdezorientowany, z pogniecioną koszulą odpięty guzik wreszcie poddaje się, odpada i toczy pod stół.

Cały blichtr znika, jak łuska z cebuli.

Duma orła wyparowuje bez śladu.

Przede mną zwykły, starszy, pulchny pan, który nagle zrozumiał, że król jest nagi.

I bardzo, bardzo okrągły.

Siadaj mówię spokojnie, odkładając ciężkie lustro pod komodę. Jedz.

Z ciężkim westchnieniem siada na krześle, które pod jego wagą wydaje przeciągły skrzyp.

I chcę, żebyś więcej ani słowa nie powiedział o mojej figurze poprawiam fryzurę, przeglądając się w lustrze.

Odwracam się, patrzę mu w oczy i dodaję cicho:

Bo jak trzeba, powieszę to lustro naprzeciw ciebie i będziesz oglądał, jak pelikan je obiad.

Heniu nie krępuje się już, śmieje się na głos i ociera łzy z policzków.

Zbyszek bez słowa nadziewa widelcem małego marynowanego grzybka.

Żuje powoli, gapiąc się tylko w talerz, jakby chciał zrobić się mniejszy.

W pokoju nie ma już tej duszącej atmosfery, jaka zostaje zawsze po rodzinnych kłótniach.

Wręcz przeciwnie.

Robi się lekko i jasno, jakby ktoś wreszcie otworzył okno w zatęchłej izbie i wpuścił oddech świeżego powietrza.

Wracam na swoje miejsce gospodyni domu.

Biorę łopatkę i nakładam sobie ogromny kawałek tortu Napoleon.

Ten sam, który wczoraj pół dnia piekłam, wałkując każdy placek do transparentności, z zamiarem dzisiaj tylko odmawiać sobie, żeby nie utyć.

Krem zachęcająco wypływa bokiem, blaty chrzęszczą pod widelcem.

Grażyna, podaj mi też kawałek, największy prosi Bożena, wyciągając talerz. Pieprzyć dietę, żyje się raz.

I mnie mruga Heniu, nalewając sobie kompot. Mi też chyba skrzydła rosną, muszę się pożywić.

Zbyszek na chwilę podnosi wzrok.

Patrzy na mnie z czymś nowym w oczach, jakąś ostrożną sympatią.

Zerka na tort.

Spogląda ukradkiem na lustro, stojące pod ścianą niby niemy świadek jego przegranej.

W dolnej części odbijają się jego stopy w skarpetkach każda inna. Jeden czarny, drugi granatowy, prawie śliwkowy.

Orzeł domowy, do licha.

Przepraszam, Grażynko mruczy, nie podnosząc oczu znad obrusa. Przygadałem bezmyślnie, dałem plamę.

Jedz, Zbysiu, jedz z uśmiechem odgryzam kawałek tortu, delektując się kremem. Potrzeba ci siły!

Spogląda niepewnie.

Do podnoszenia hantli tłumaczę z rozbawieniem. Przecież jesteś naszym sportowcem.

Wieczór płynie zwyczajnym rytmem rozmowy o cenach, ogródkach działkowych, pogodzie.

Ale coś się odmieniło na zawsze zmienił się układ sił przy tym stole.

Mój idealny domowy krytyk nagle się skurczył i stał się zwyczajnym człowiekiem.

Z własnymi słabościami, lękami i fałdkami.

I wiecie co?

Ten tort był piekielnie pyszny.

Najlepszy od dwudziestu lat.

Lustro zostało w pokoju, już go nie wyniosłam.

A Zbyszek, mijając je codziennie, mimowolnie wciąga brzuch i prostuje ramiona.

I o mojej zwisającej skórze już nigdy nie wspomniał.

Chyba że naprawdę nie chce obudzić pelikana.