Lidka – wzruszająca opowieść o sile przyjaźni i codziennych wyzwaniach w polskiej rzeczywistości

LIDKA

Stanisław Władysławowicz przyglądał się krytycznie spodniom i koszuli, po czym zirytowany rzucił je z powrotem na fotel. Jak ja mam w tym wyjść z domu?! Spodnie wymięte, kantu nie widać, a na tyłku aż się błyszczą, nie wspominając o tym, że ostatnio schudł z pięć kilo i wiszą na nim jak worek. Koszula to już w ogóle – niebieska zbladła do jakiegoś szaroburego odcienia, mankiety postrzępione, a kołnierzyk utracił sztywność wstyd! Lidka nie wypuściłaby go nawet do wiejskiego sklepu w takim stanie, a on w takiej chodził na uniwersytet wykładać kurs profesorski. Zawsze był schludny i wystrojony, choć nigdy nie interesował się modą. Teraz to zupełnie się zmieniło.

Zresztą, kiedyś nawet nie zauważał, kiedy Lidka wymieniała mu koszule, przynosiła nowe garnitury, krawaty, czapki czy stylowe mokasyny. Wystarczyło zanurzyć rękę w szafie lub mruknąć do Lidki, że jutro trzeba dobrze wyglądać… Ach, Lidko, Lidko, dlaczego mnie zostawiłaś? Co ci wpadło do głowy? Nie spodziewał się takiej zdrady z jej strony! Była młodsza od niego o całe dziewięć lat, zdrowa, nigdy poważnie nie chorowała. Nawet tym razem nic nie zapowiadało tragedii. Przegorączkowała ledwie trzy dni, ten głupi kaszel się przyplątał. Do lekarza nie poszłaby z własnej woli, wolała swoje ziółka, ale musiała zrobić badania do książeczki zdrowia przed początkiem roku szkolnego. Wybrała się z innymi nauczycielkami do przychodni.

Zdawało się, że to formalność, przychodnia zwykła, rutynowa wizyta a jednak stamtąd wysłali Lidkę od razu do szpitala i potem już wszystko się potoczyło jak w złym śnie… A przed nowym rokiem wszystko się skończyło. Rozumiał to rozumem, ale tę przychodnię na osiedlu znienawidził na śmierć, jakby to ona zabiła Lidkę… choć właśnie tam wszczęli alarm! Ale dla niego, jak dla dziecka, skoro wszystko zaczęło się od nich to oni byli winni.

Poznali się na uniwersytecie Stanisław był wtedy doktorantem, prowadził ćwiczenia z analizy matematycznej, a Lidka, studentka pierwszego roku, trafiła do jego grupy. Sam nie rozumie, jak to się stało, że zwrócił na nią uwagę. Zawsze podobały mu się dziewczyny wystawne, energiczne, wyraziste a Lidka? Dziecięca, z malinowymi od mrozu policzkami, piegami na nosie nawet zimą i pulchnymi paluszkami z obgryzionymi paznokciami i plamkami po tuszu. Te paluszki go rozczuliły! Nie zauważył nawet, kiedy się przywiązał. Zaczął ją odprowadzać, zachodził do niej, lepił pierogi z babcią Lidki, aż w końcu trzeba się było ożenić!

Przez czterdzieści lat wspólnego życia Lidka wprawdzie podwoiła objętość, obcięła warkocze, paliła dwie paczki papierosów dziennie i została wicedyrektorką szkoły matematycznej, ale w oczach Stanisława ciągle miała te dziecięce rączki i obgryzione paznokcie, a serce aż drgało na ten widok. Nikogo innego nie potrzebował do szczęścia.

Nie znaczy to jednak, że ich życie wyglądało jak sielanka. Po czterdziestu latach zdarzało się wszystko. Stanisław miał wobec Lidki swoje grzeszki około dziesięciu drobnych i dwa poważne, z odejściem z domu włącznie. Ale Lidka też nie była święta! Przez trzy lata chodziła na randki z kierownikiem zakładu, który opiekował się jej szkołą. Jednak mieli dwie córki i to one stanowiły kotwicę trzymającą rodzinę, nawet w największej burzy.

Na początku klepali biedę i żyli sobie na głowie, potem, gdy dziewczynki były małe, całe życie zamieniało się w logistykę między szkołą muzyczną, plastyczną, podstawówką, łyżwiarstwem figurowym i wiecznym przeziębieniem dzieci. A teraz, gdy mieszkanie ogromne, córki mają już osobne życia i nawet wnuki pokazują tylko przy wielkich okazjach, mogliby wreszcie żyć spokojnie i dla siebie Lidka zrobiła mu taki numer… I nawet nie zostawiła żadnej instrukcji, jak dalej żyć!

Stanisław był tak zaskoczony śmiercią Lidki, że początkowo w ogóle nie rozumiał, co się dzieje; na stypie zachowywał się raczej jak na urodzinach, co nie umknęło zgromadzonym i uważali, że specjalnie nie rozpacza, więc i współczucie mu niepotrzebne. Szkoda… On po prostu zrozumiał co się stało dopiero po trzech miesiącach, gdy przyszła wiosna. Wtedy dopadła go potworna chandra, schudł jeszcze bardziej, nie mógł już wytrzymać samotności w domu.

Nie mógł się zbliżyć do córek. Jedna krążyła po świecie z ekologami raz ratując delfiny, raz licząc migrujące żurawie, a druga żyła rodziną męża, po uszy zatopiona w życiu dziecka dla ojca nie było tam miejsca. Zaczął więc bywać u przyjaciół.

To nawet trudno nazwać wizytami: przychodził bladym świtem, łapczywie jadł, drzemał w fotelu, pił herbatę z herbatnikami, rozsypując okruchy po nieświeżej koszuli i stole, i milczał, siedząc do momentu, gdy nie wypadało dłużej zostać wtedy wracał do domu, żeby następnego dnia powtórzyć rytuał.

W domu prawie nie jadł. Choć przez czterdzieści lat był domowym kucharzem, teraz nie potrafił gotować tylko dla siebie. Z wyglądu zestarzał się w oczach, poszarzał, jakby zwiędł znajomi wpadli w panikę i uznali, że koniecznie trzeba go zeswatać.

I tak, dziś znów miał iść z jakąś Anną Konstancją do teatru. Wiedział, że nic z tego nie będzie. Z Lidką czasem chodził do teatru, ale tylko ze względu na nią. Wszystko wydawało mu się tam sztuczne, nudne i irytujące. Ale Lidka patrzyła na scenę z takim zachwytem, przechowywała programy i potem dziesięć razy opowiadała mu spektakl, że nie umiał jej odmówić.

Teraz zaopiekowani, jak im się zdaje, przyjaciele wciąż wręczali mu bilety, a on ruszał z obcymi kobietami przez chlapiący marcowy śnieg na te przeklęte przedstawienia. Siedział potem w wąskich, eleganckich, ale niewygodnych butach, wciśnięty w pufy, dusząc się od obcych perfum, a w przerwie częstował towarzyszki sokiem i starymi ciastkami. Z utęsknieniem czekał powrotu do domu, żeby zakopać twarz w poduszkę, która jeszcze a może tylko mu się wydaje pachniała Lidką. Ale było mu głupio odmówić i iść trzeba. Wiedział przecież, że samotność mu nie służy, choć nie miał pojęcia, po co miałby to życie ciągnąć dalej.

Dzisiejsza Anna Konstancja okazała się całkiem atrakcyjną, zadbaną, żwawą kobietą, może piętnaście lat młodszą. Stanisław pomyślał nawet, że kilkanaście lat temu mogłaby mu się spodobać. Była elegancka, oczytana, zmysłowa. Przy niej sam czuł się podwójnie stary i zaniedbany, ale ona wyraźnie była nim zainteresowana zarzuciła go zaproszeniami na kolejne dni.

Na domiar wszystkiego dzisiejszy spektakl był przynajmniej krótki i bez przerwy. Potem wypadałoby zaprosić ją do kawiarni, skoro nie udało się załatwić tego bufetem w teatrze, ale los był dla Stanisława łaskawy. Anna Konstancja stwierdziła, że mieszka niedaleko teatru, zaraz przy metrze, dziś upiekła wyborną pieczeń i placek, i chętnie ugości Stanisława na kolacji. Wszystko było zaplanowane, ale Stanisław tak bardzo stęsknił się za domowym ciepłem kuchni, że od razu zgodził się, nie chcąc nawet udawać obojętności.

Anna Konstancja zaimponowała mu. Jej przytulne mieszkanie, zadbane niczym bombonierka, przepojone było aromatem cynamonu i wanilii. Gospodyni szybko przebrała się w sportowy dres, robiąc się jeszcze młodsza i zgrabniejsza, sprawnie krzątała się po kuchni, częstując Stanisława swoimi przysmakami i prowadząc miłą rozmowę. Nawet pomyślał przez chwilę, że nie miałby nic przeciwko, by tu zostać na zawsze, w tej piernikowej chatce, by przeszłość nie dusiła już każdej nocy, a zaczęło się nowe życie…

Stanisław wracał do siebie niechętnie, gdy już dawno zabiła północ. Jutro umówili się z Anią na wystawę w Muzeum Sztuki Prywatnej, potem mieli wybrać dla niego nowe ubrania, żeby nie kompromitował damy, a w sobotę czekał domowy obiad u Ani. W zasadzie Ania wolałaby pojechać na działkę, ale jej córka poprosiła, by odebrała wnuczkę ze szkoły, więc w sobotę jedli razem w domu, a wypad na działkę przełożyli na niedzielę.

W sobotę, pełen werwy, Stanisław ruszył rano do fryzjera, od razu wyglądał młodziej co najmniej o pięć lat, ubrał nową, modną koszulę w kratę i miękkie, aksamitne spodnie, kupił kwiaty i czekoladę dla wnuczki i pojechał do Ani. Już na klatce schodowej rozchodził się zapach pieczonej kaczki i czegoś słodkiego, aż Stanisław nucił pod nosem i uśmiechał się do swojego odbicia w lustrze starej windy.

Ania powitała go radośnie i czule, od razu zapraszając do stołu. Gdzie twoja wnuczka? zapytał Stanisław. „Zaraz ją zawołam, to krnąbrna dziewczyna, nie chciała wyjść z pokoju, siedzi w sypialni.” Stanisław tymczasem poustawiał kwiaty, otworzył butelkę wina i sok dla dziewczynki, pokroił chleb i usiadł przy stole.

Poznajcie się, Stanisławie! To moja wnuczka, Lidka!
Zobaczył wielkie, przezroczyste oczy, różowe policzki i pojedyncze piegi na zadartym nosku. Lidka patrzyła na niego z nieufnością, z przejęcia obgryzała paznokieć u kciuka. „Byle tu nie wyzionąć ducha” pomyślał Stanisław i szybko wybiegł…

W życiu doszedłem do tego, że można mieć wszystko: dom, rodzinę, pieniądze, a potem nie mieć nic. Największą wartością są wspomnienia i ludzie, których kochaliśmy. Czasem przez przypadek pojawia się ktoś, kto rozjaśnia nowy dzień. Trzeba umieć pobyć w swoim smutku, ale i otworzyć serce na przyszłość, nawet jeśli to wydaje się kiedyś niemożliwe.