Kontratak

**ODWET**

– Zosiu, kim jest ta kobieta? – szepnął Marek, by nie usłyszeli współpasażerowie.
– Jaka kobieta? – Zofia oderwała wzrok od telefonu, w którym pisała do przyjaciółki.
– Tamta… Przy ostatnim oknie. Cały czas na nas patrzy. Można nawet powiedzieć, że się gapi bezczelnie.
Zofia uniosła się lekko, by spojrzeć w wskazanym kierunku, i nagle zbladła. Szybko przybrała obojętną minę, wzruszyła ramionami:
– Nie wiem.

– Nie kłam – warknął Marek. – Widziałem, jak cię skręciło, gdy ją zobaczyłaś. Kim jest?
– To moja matka – odparła po chwili Zofia, postanawiając powiedzieć prawdę. Dla świętego spokoju.
– Matka? – zdziwił się Marek. – Mówiłaś, że nie masz matki.
– Bo nie mam…
– Nie rozumiem – wpatrywał się w żonę. – Wytłumaczysz?
– Porozmawiamy w domu…

– Nawet do niej nie podejdziesz? Mieszka tu? W naszym mieście?
– Marek, błagam, pogadamy później – w głosie Zofii zabrzmiała rozpacz, a w oczach zaszkliły się łzy.
– Dobrze – mruknął mężczyzna, odwracając się do okna. Urażony.
Zofia nie próbowała go pocieszać. Cieszyła się, że choć na chwilę zostawił ją w spokoju.
Choć jaki tu spokój? W głowie wirowały obrazy z dzieciństwa…
***
Ojca Zofia nie pamiętała. Wiedziała tylko od matki, że był „strasznym” człowiekiem.

Mówiła też, że córce poszczęściło się, bo w jej życiu jest „wspaniały” człowiek – ojczym.
Tego Zofia zapamiętała od ósmego roku życia. Nie rozumiała jednak, co w nim takiego „wspaniałego”.
Gburowaty, złośliwy, skąpy. „Za co mama go tak uwielbia?” – myślała mała Zosia, chowając się po kątach, by Wujek Jan jej nie znalazł.
Nie bił jej, nie krzywdził otwarcie.
Ale traktował jak powietrze. Nigdy nie zwracał się po imieniu.

Gdy rozmawiał z żoną o Zofii, brzmiało to mniej więcej tak:
– Ta dziewczyna nie umie się zachować…
– Twoja córka przeszkadza mi odpocząć…
– Wytłumacz jej, że spacery z chłopakami to jeszcze nie pora.
– Widziałaś jej dziennik? Wstyd, że mieszka pod moim dachem!
„Pod JEGO dachem? A nic, że to NASZE mieszkanie po babci?!” – wściekała się nastoletnia Zofia. Pamiętała, że wprowadziły się tu z matką po śmierci babci.
Pewnego dnia, gdy ojczym po raz tysięczny rzucił tę frazę, Zofia nie wytrzymała:
– To PAN mieszka u NAS! Jak nie pasuje, to wynocha! Nikt płakać nie będzie!

Mężczyzna poderwał się, jakby chciał ją uderzyć, ale w ostatniej chwili się powstrzymał. Zwrócił się do żony:
– Spraw, żebym jej więcej nie widział!
Matka chwyciła Zosię za ramię, wyciągnęła z pokoju:
– Już się nie pokaże, kochanie…
Zawsze patrzyła na niego jak na bóstwo. Słuchała ślepo, obsługiwała, mówiła słodkim tonem.
Dlaczego? Zofia nie rozumiała.
Wiedziała jedno: gdyby ojczym zażądał, matka wyrzuciłaby ją bez wahania.
– Jak śmiesz?! – syczała matka tamtego dnia. – Nie waż się tak mówić do ojca!

– To nie mój ojciec! – krzyknęła Zofia. – I nigdy nie będzie!
– To nieważne! On cię utrzymuje, a ty… niewdzięcznico!
– Nie prosiłam, żebyś mnie rodziła! – Zofia łkała. – Mogłaś mnie oddać, zamiast się męczyć!
– Nikt nie chciał! – rzuciła matka. – A twój ojciec uciekł, gdy się urodziłaś! Zniszczyłaś mi życie!
Zosia, ogarnięta nienawiścią, odepchnęła matkę i wybiegła z domu.
Nikt jej nie szukał. Przez tydzień nikt nie zapytał, gdzie jest.
Miała wtedy piętnaście lat…

Co mogła zrobić? Nic.
Przyjaciółki udzieliły jej schronienia, ale problem wrócił. Musiała wrócić.
Drżącymi rękami otworzyła drzwi…
– A, wróciłaś? – rzuciła matka. – Idź do siebie i nie wychylaj nosa.
„Chyba go przekonała” – pomyślała Zofia, przemykając do pokoju.
Od tamtej pory ojczym udawał, że jej nie ma. Matka podtrzymywała iluzję: nie zapraszała do stołu, nie pytała o nic.
Zofia wiedziała: czekają, aż skończy szkołę…

Nie myliła się. Gdy tylko dostała świadectwo, matka oznajmiła:
– Gdy skończysz osiemnaście lat, wyprowadzisz się.
Zofia postanowiła zdawać na uniwersytet. Dla spokoju i akademika.
Nie dostała się na darmowy kierunek.
– Mamuś, jestem studentką! – oznajmiła.
Matka spojrzała obojętnie:
– No i?
– Trzeba płacić…

– Ani grosza! – warknęła matka. – Dość już wydaliśmy! Szukaj mieszkania!
– Z czego?
– Idź do pracy! Daję ci miesiąc… Potem wynocha.
Zofia wynajęła „kawalerkę” – przybudówkę bez łazienki. Tanio.
Gdy wychodziła, matka wręczyła jej widelec, talerz, garnek, ręcznik i prześcieradło.
– Masz jeszcze to – podała woreczek. – Powodzenia, córko. Może kiedyś zrozumiesz.
– Dziękuję – Zofia przytuliła się. – Zimowe rzeczy odbiorę później?
– Nie zwlekaj, bo ojczym wyrzuci…

Miesiąc żyła z oszczędności. Do fabryki chodziła piechotą.
Pierwszą pensję wydała na kaszę, makaron i kartofle. Odkładała na mieszkanie.
Po miesiącu odwiedziła matkę. Drzwi otworzył obcy chłopak.
– Olek – przedstawił się. – Syn ojczyma.
Matka wróciła, nie ucieszona.
– Po co on tu? – spytała Zofia.
– To nie twoja sprawa! – wrzasnęła matka. – MÓJ dom, MOJE zasady!
– Obcy ważniejszy niż córka? – Zofia mówiła spokojnie.
– Nie mam córki! – wykrztusiła matka. – Olek to syn mojego męża! Dla mnie jak rodzony!
– Gratuluję – Zofia spojrzała na nią jak na obcą. – W takim razie nie mam matki.

***
Gdy Zofia tonęła w wspomnieniach, matka podeszła do niej. Marek ustąpił miejsca.
– Cześć – usłyszała znajomy głos.
– Witaj – wyszeptała.
– To kto? – matka wskazała Marka.
– Mąż.
– Gratuluję.
– Dzięki.

– U nas też dobrze – matka mówiła szybko. – Ojczym pracuje, Olek się żeni. Będziemy dziadkami! Remontujemy twój pokój na dziecięcy. Kupujemy działkę nad jeziorem…
Zofia słuchała, nie rozumiejąc, po co ta obca kobieta jej to mówi.
– Macie dzieci?
– Syn ma rok.
– Więc mam wnuka?

– U PANI? – Zofia spojrzała jej w oczy. – Moja matka umarła cztery lata temu…
Kobieta zbladła. Wyszła bez słowa.
Zofia patrzyła przez okno. Nie czuła żalu.
Marek obserwował żonę. Nagle pojął: to obce sobie osoby.
I postanowił nie pytać o przeszłość. Bał się zajrzeć w tę przepaść…