Gruszeńka

Gruszynka

Były u ojca trzy córki. Dwie najstarsze piękne jak z obrazka, że aż ludzie się za nimi oglądali, a ta trzecia maleńka, chuda, lekko przygarbiona. Tylko oczy miała wielkie, błyszczące. W polu, przy cięższej pracy, radzić sobie nie mogła, a i w domu nie nadążała za starszymi, wszystko ją męczyło.

Nad Anną i Darią najstarszymi kawalerowie aż się tłoczyli pod domem, zaloty nie miały końca. A na najmłodszą, Gruszynkę, nikt nawet nie chciał spojrzeć. Pewnego dnia siostry rzekły:

Dopóki Gruszynki za mąż nie wydamy, to same nie pójdziemy za mąż!

Czas mijał, a Gruszynce żaden zalotnik się nie trafiał. Siostry stroiły ją, rumieniły, a wszystko na nic. Koleżanki już zaczęły żartować:

Jak będziecie czekać, aż Gruszkę ktoś poślubi, to same zostaniecie bez mężów!

Gruszynka słyszy, co mówią, i coraz smutniej jej na duszy. Nie o siebie się martwiła, lecz o ukochane siostry. Aż któregoś wieczoru zdecydowała:

Nie mogę całe życie przysparzać siostrom kłopotu. Lepiej odejdę z domu, niech one ułożą sobie życie. Pójdę do miasta, może znajdę gdzieś posadę.

Poczekała, aż dom ucichnie, spakowała węzełek i wymknęła się na drogę.

Całą noc szła Gruszynka pod księżycem, droga jasna, nie bała się niczego. Dopiero gdy doszła do lasu, lekki lęk ją ogarnął: a jeśli wilk nie śpi? Ale weszła w las i ku jej zdziwieniu cicho i spokojnie.

Już świtało, a do miasta jeszcze daleko. Zmęczyła się mocno, postanowiła odpocząć pod leszczyną. Położyła węzełek pod głową, przykryła się chustką i zasnęła. Nie wiadomo, ile spała, gdy nagle obudził ją dźwięk stukającego toporka. Siedzi Gruszynka, nasłuchuje a tu nagle łup! suche drzewo runęło tuż obok! Przestraszyła się, chciała uciekać, ale widzi podchodzi staruszek. Niewielki, ale krzepki, z białą brodą i toporkiem w dłoni.

Jeszcze bardziej się przeraziła, ale staruszek mówi:

Nie bój się, wnuczko, nie chcę ci krzywdy.

Kim jesteś, dziadku? pyta Gruszynka O mało co mnie nie uderzyłeś!

Ja leśniczy jestem odpowiada. Tu nieopodal mieszkam. Drzewo na opał ścinam. A ty, czemu w lesie sama?

Opowiedziała mu Gruszynka o swoim smutku. Staruszek zamyślił się, pogładził brodę i rzecze:

Widzisz, jesteś dobra i wrażliwa dziewczyna. Zostań u mnie w leśniczówce, będziesz mi jak wnuczka. A jak zechcesz, zaprowadzę cię do miasta.

Ucieszyła się Gruszynka i zgodziła zostać. Tak zaczęli razem mieszkać. Staruszek pracował w lesie, a Gruszynka dbała o dom nie było w leśniczówce wielu obowiązków, ale dawała radę.

Leśniczy był dobry, wesoły, dużo widział i umiał pięknie opowiadać. Z czasem nauczył Gruszynkę rozpoznawać zioła, korzenie, wiedział, kiedy zbierać i jak suszyć, pokazał jak robić lecznicze mikstury. Gruszynka zapamiętała wszystko, niczego nie zatajał.

W końcu przyszedł moment, kiedy staruszek musiał odejść. Gruszynka płakała, a leśniczy do niej:

Nie martw się, wnuczko. Na wszystko jest czas. Jak umrę pochowaj mnie i wracaj do domu. Wszystkiego cię nauczyłem, co potrafiłem. Ja żyłem, by pomagać lasowi ty żyj i pomagaj ludziom.

Odszedł leśniczy, Gruszynka go pochowała, wypłakała się i wróciła do rodzinnej wsi.

Siostry w tym czasie już dawno zamężne, za dwóch braci wyszły, razem z całą rodziną w dużym domu mieszkają. Ucieszyły się, że Gruszynka cała i zdrowa wróciła! Dały jej osobny pokój, zamieszkała z nimi i pomagała siostrom. Wiedziała, czym użyźnić ziemię, jak leczyć każdą chorobę, jak pozbyć się chwastów wszystkiego nauczył ją stary leśniczy! Przynosiła siostrom obfite plony, zdrową trzodę, w domu nikt nie chorował. Żyły razem szczęśliwie.

Ludzie we wsi wkrótce usłyszeli i zaczęli przychodzić po radę do Gruszynki. Każdemu pomagała, nigdy nie odmawiała. Pieniędzy nie przyjmowała kto mógł, przynosił jajka albo chusteczkę, a kto był biedny czy chory temu pomagała za darmo.

We wsi mieszkała też stara Babka Zawiślakowa, znachorka. Umiała różne rzeczy, ale ludzie się jej bali, bo złowieszcza była. Odkąd Gruszynka wszystkim pomagała i do niej chodzili, Zawiślakowa została zapomniana. Złoszcząc się, myślała, jak tu zaszkodzić Gruszynce. W końcu przyszła do niej:

Witaj, Grusiu, kochana!

Witaj, babciu odpowiada Gruszynka życzliwie.

Po pomoc do ciebie przyszłam, dziecko jęczy starucha. Tak mnie ręka boli, aż mi drętwieje

Usiądź babciu, obejrzę tę rękę zaprasza Gruszynka.

Usiadła starucha, Gruszynka dotyka dłoni.

Pewna jesteś, babciu, że ta ręka boli? Może pomyliłaś się ze zmęczenia? Daj drugą.

Ta, ta mnie boli! wzdycha starucha Tak boli, że ani pić, ani jeść nie mogę!

Pokręciła głową Gruszynka.

Nie widzę tu bólu, babciu.

Jakże nie? krzyczy starucha Widzisz, jak palce mi się powykrzywiały!

Gruszynka się dziwi, ale stanowczo mówi:

Jak chcesz, babciu, ale rąk cię nie bolą.

Jak nie bolą, to nie bolą zgodziła się nagle starucha. Widocznie pogadałam z tobą, to mi lżej. Dziękuję, kochana Grusiu. Proszę, mam dla ciebie prezent podaje Gruszynce lusterko Młoda jesteś, będziesz się przeglądać i cieszyć urodą.

Dziękuję babciu, oby twój dobry uczynek wrócił do ciebie. Dobre słowo silniejsze niż złe.

A na to lusterko Zawiślakowa naszeptała złych zaklęć

Czas mijał, a u Gruszynki o dziwo garbek jakby zniknął. Ludzie patrzą i dziwią się: wyprostowała się, przestała utykać. Codziennie przegląda się w lusterku i raduje. Ale babka zauważyła, że jej czary nie działają i znów przyszła do Gruszynki. Skarży się, że plecy bolą, nogi słabe. Sama już czuje, że jej coraz gorzej ściągnęła na siebie nieszczęście!

Gruszynka dała jej różne zioła, opowiedziała jak przyrządzać, a Zawiślakowa znów daje upominek grzebień z kości.

Uroda dziewczęca lubi troskę, a ty ładna jesteś, wypada się cieszyć!

Gruszynka wzięła grzebień i mówi:

Dziękuję babciu, jesteś dobra. Niech każde twoje słowo będzie prawdziwe.

Znów mijają dni, a Gruszynka jakby wypiękniała. Twarz zaróżowiała, warkocz zgęstniał, cała postać nabrała zdrowia. Babka Zawiślakowa za to schnie; ręce przeradzają się w patyki, plecy się garbią, nogi odmawiają posłuszeństwa. Leży, jęczy. Woła do siebie Gruszynkę.

Anna i Daria próbują ją odwieść:

Nie idź, siostrzyczko! Babka to czarownica, u niej w domu źle się dzieje!

Nie martwcie się mówi Gruszynka Rano mądrzejsze niż wieczór.

Rano wstała, obmyła się w niewykorzystanej wodzie, włożyła nową suknię. Przygotowała koszyk: miodu leśnego, jabłek z sadu, ziółek wonnych, leczniczych.

Anna i Daria aż się nie mogły napatrzeć:

Jakaś ty piękna, siostro! Czy to przez suknię, czy naprawdę stało się coś magicznego?

Poszła Gruszynka do chaty Zawiślakowej. Ledwie chce otworzyć furtkę, ta nagle zatrzaskuje się przed nią. Gruszynka stara się ją otworzyć, ale nie ma siły.

Babciu! woła Otwórz! Nie mogę wejść do ciebie.

W chacie jakby zamieszanie ktoś tupie, żelazem w piecu dzwoni, głosy różne powtarzają:

Nie wpuszczaj jej! Nie otwieraj! Jej nie ima się czar, choroba od niej ucieka, złe słowo wraca dobrem!

Gruszynka stoi, znowu puka:

Babciu kochana! Czy zdrowa jesteś? Przyszłam cię odwiedzić, a wejść nie mogę.

Babka nie odpowiada, za to w chacie słychać bolesny ryk, szczekanie i byczenie zarazem. W piecu łomot taki, że dach drży.

Ludzie zbiegli się, patrzą i dziwią się. Bali się babki Zawiślakowej, ale żeby chata aż tak się trzęsła? Gruszynka po raz trzeci stuka w furtkę:

Odpowiedz choć, babciu! Przyniosłam ci miodu, jabłek z sadu, ziół pachnących.

Przechyliła się przez furtkę i położyła koszyk na ścieżce. Tu z komina buchnął czarny dym, widziano taki tylko przy pożarze, z okien wyskoczyły wrony i rozleciały się, cała chata sczerniała i jakby spłonęła. Ludzie spanikowali jedni po wiadro wody, inni zaczęli rwaść płot, myśląc, że to pożar.

Nagle słońce wyjrzało zza chmur. Pierwszy promień dotknął ziemi dym natychmiast się rozwiał. Z chaty babki pozostała tylko kupka węgla. Wszystko znikło, nie było ani ognia, ani popiołu.

To złość Zawiślakowej ją spaliła! zrozumieli ludzie. Chciała zwalczyć Gruszynkę czarami, ale jej dobre serce było silniejsze.

Od tego dnia Gruszynka jeszcze piękniejsza. Wkrótce znalazła zalotnika, również ze wsi. Dobrze się im wiodło, nigdy nie było kłótni. Anna i Daria cieszyły się szczęściem siostry!

A na miejscu chaty Zawiślakowej, tam gdzie Gruszynka zostawiła koszyk z podarunkami, wyrosła wielka malina. Owoce wielkie, pachnące, tyle, że cała wieś je zbierała i nikt się już miejsca nie bał. Podobno przez tę malinę nazwano potem wieś Maliniaki.

Źródło: https://gotujznami.pl/bajki/gruszynka.htmlOd tamtego czasu w Maliniakach każdy wiedział, że dobro choćby ciche i niepozorne zawsze zwycięża. A jeśli kto szukał pomocy, szedł nie do krzykliwej znachorki, lecz do dobrej Gruszynki. Gdzie tylko stąpała, ziemia była żyźniejsza, powietrze czystsze, a ludzie bardziej uśmiechnięci.

Dziś, gdy dzieci zbierają maliny i pytają, skąd się wzięły takie słodkie owoce, starsi odpowiadają z uśmiechem: Bo ktoś tu kiedyś zostawił koszyk pełen serca. I kto ma serce dla innych, ten zawsze znajdzie swoje szczęście nawet jeśli nie od razu go dostrzeże.

A nad Maliniakami, wśród malinowych krzewów, do dziś podobno słychać cichy śmiech Gruszynki, gdy słońce łagodnie pieści pachnące owoce.