Dąż do celu, dziewczyno

— Wiesz, córeczko, będziesz musiała bardzo się postarać, żeby zasłużyć na miejsce w naszej rodzinie — oświadczyła Lidia Stanisławowa z miną surowego egzaminatora.

Halina ledwo powstrzymała śmiech. To było przewidywalne. Teściowa-dyrektorka już na wstępie uderzała nową uczennicę linijką po rękach, choć lekcja nawet się nie zaczęła.

Witek, siedzący obok, odwrócił wzrok. Widać było, że chciał mruknąć coś w stylu „no i zaczęło się”. Ale nie wtrącał się. I słusznie. To nie była jego walka.

— Postarać się? — powtórzyła Halina z pobłażliwym uśmiechem. — Proszę wyjaśnić, w jakim kierunku. Zapisać się na kurs kroju i szycia? A może na tańce?

Rozmowa toczyła się w kuchni Lidii Stanisławowej. Wszystko tu było drogie i wystawne: firany z lambrekinami, cukierki w kryształowych wazonach, masywny drewniany stół i krzesła w kolorze szampana. Pięknie, ale Halina nie mogłaby tu mieszkać. Wszystko zbyt idealne, jakby to nie był dom, a plan filmowy.

— Halinko, my jesteśmy rodziną inteligencką — wyjaśniła Lidia, jakby nie dostrzegając drwiny w głosie synowej. — Jesteśmy ludźmi wychowanymi, u nas przypadkowi obcy się nie zadomowią.

Halina skinęła głową mechanicznie, ale już nie słuchała. Ta rola była jej aż nazbyt znana. Już w tym wszystkim pływała, tyle że wtedy nie miała ani doświadczenia, ani zdrowej pewności siebie.

…Piętnaście lat wcześniej Halina była zupełnie inna: młoda, posłuszna, z ufnymi oczami i wiarą, że „trzeba być dobrą żoną”. Męża, Tomka, kochała bez pamięci.

Ale Tomek kochał tylko swoją matkę.

Pierwsza teściowa, Bronisława Teodorówna, wyraźnie czuła się gwiazdą lokalnego formatu. Miała aktywną postawę życiową, donośny głos i opinię na każdy temat. Już przy drugiej rodzinnej kolacji oznajmiła:

— Kura sucha jak szmata. Nic nie szkodzi, pokażę ci, jak się piecze, skoro twoja matka cię nie nauczyła.

Halina wtedy tylko się uśmiechnęła. Wierzyła, że jeśli będzie cierpliwa i uprzejma, to to docenią. Więc nazywała teściową „mamą”, gotowała dla niej sałatkę jarzynową z mięsem zamiast kiełbasy (jak sobie życzyła) i pozwalała krytykować wszystko: od koloru szminki po czystość podłóg.

Gdy urodziła się córeczka, było jeszcze gorzej. Teściowa bez końca wygłaszała wykłady na temat „jak wychować porządną kobietę”. Wszystko z pobłażliwym uśmiechem i aluzjami, że Halina to kiepska nauczycielka. Szewc bez butów.

— Pampersy to znęcanie się nad dzieckiem! — oświadczyła pewnego dnia Bronisława, wręczając synowej pieluszki tetrowe. — To dla leniwych wymyślili. A ty będziesz dobrą matką. Prawda?

Tomek w nic się nie wtrącał. Nawet gdy córeczka, jeszcze nie umiejąca wymówić „r”, prosto spytała:

— Mamo, a dlaczego ty jesteś głupia?

Halina aż oniemiała.

— Co? Kto ci to powiedział?
— Babcia Bronia.

Gdy poprosiła męża, żeby interweniował, ten tylko wzruszył ramionami.

— No co ty. Powiedziała i powiedziała. Może w emocjach. Znasz jej charakter.

Halina znała. Wcześniej się starała. Siedziała przy świątecznym stole i publicznie wysłuchiwała, że „oszczędzała na serze i zepsuła danie”. Kupowała drogie prezenty, bo marzyła choć o jednym słowie uznania. Zachowywała się idealnie, aż w końcu zrozumiała, że w oczach Bronisławy ideałem zawsze będzie ktoś inny.

Po tym incydencie Halina poważnie pomyślała o rozwodzie i wkrótce złożyła papiery. Trudny charakter? Dla niej brzmiało to jak przyznanie się do paskudnego zachowania i braku chęci zmiany.

— Na dworcu zdechniesz! Teraz tylko z kotami będziesz żyła! — prorokowała teściowa.

Ale kotów nie miała, za to mieszkanie, pracę i zdrowy rozsądek — tak.

A potem do tego zestawu dołączył Witek. Poznali się przez wspólnych znajomych, wymienili numery i zaczęli rozmawiać. Witek może nie był zakochany po uszy i nie obiecywał złotych gór, ale szanował jej uczucia. Wiedział o przeszłości Haliny i spokojnie przyjął jej córkę.

A do tego — chciał się ożenić. Halina nie odmawiała, ale zwlekała i obserwowała. Kochała Witka, ale nie chciała znów wpaść w obcą rodzinę, w której nigdy nie będzie swoją. Ale Witek był inny. Dotąd nie stawiał matki na pierwszym miejscu, więc Halina zaryzykowała.

Teraz, s