Czy ja już stara jestem? Bezsilna? — głos matki zadrżał z urazy. — A ja jeszcze pełna życia, oj tak!

„Co ja? Już jestem stara? Nieporadna?” – głos matki zadźwięczał urazą. „Ależ ja jeszcze mogę, oj, mogę!”

„Kasia! Kasieńka! Ileż można cię wołać?!” – krzyk matki roznosił się po całym mieszkaniu, przebijając nawet zamknięte drzwi pokoju, w którym Katarzyna usypiała trzyletniego Jacka.

„Mamo, poczekaj pięć minut! Synek zasypia!” – odparła, gładząc chłopca po plecach.

„Jakie pięć minut?! Źle się czuję! Ciśnienie skacze! Obiecałaś przynieść leki!” – w głosie matki pojawiły się znajome histeryczne nuty.

Kasia westchnęła. Jacuś już prawie spał, ale teraz znów otworzył oczy i patrzył na nią zaniepokojony.

„Mamusiu, babcia płacze?” – szepnął.

„Nie, słoneczko, nie płacze. Śpij, śpij…” – Kasia pocałowała synka w czoło, ale w środku wszystko się w niej ścisnęło. Mama nie płakała – wrzeszczała. A to było jeszcze gorsze.

Weronika Stanisławowa siedziała w kuchni, teatralnie przyciskając dłoń do serca i ciężko oddychając. Gdy zobaczyła córkę, pokiwała głową z wyrzutem.

„Widzisz, do czego doprowadziłaś! Serce wali, w głowie się kręci! A ty z wnukiem się bawisz! Mówiłam – najpierw leki, potem dzieci!”

„Mamo, no jak można? Dziecko zasypiało, nie można go zostawiać w połowie. Jacuś będzie się później wiercił całą noc.” – Kasia wyjęła z apteczki znajome tabletki na ciśnienie, nalała szklankę wody.

„A ja mam umierać, tak?” – Weronika Stanisławowa obrażona odwróciła się. „Dawniej tak nie robiłaś. Dawniej, ledwo poprosiłam, już biegłaś. A teraz… Teraz twoja rodzina jest ważniejsza niż własna matka!”

Kasia w milczeniu podała matce tabletki. Tak, dawniej rzeczywiście rzucała wszystko i biegła na pierwsze zawołanie. Był czas, gdy prośba mamy brzmiała właśnie jak prośba: „Kasieńko, kochanie, podaj mi, proszę, lekarstwo”. Teraz było to rozkazem: „Kasia! Natychmiast tabletki!”

„Mamo, weź lekarstwo, połóż się. Będzie lepiej” – cicho powiedziała Kasia.

„Połóż się! Łatwo powiedzieć! A kto obiad ugotuje? Kto Jasia do przedszkola przygotuje?” – Weronika Stanisławowa zaczęła wyliczać swoje obowiązki, a z każdym słowem jej głos stawał się bardziej oburzony. „Ja tu nie jestem służącą! Pomagam wam, poświęcam zdrowie, a wy…”

„Mamo, nikt cię nie zmusza do gotowania. Ja mogę sama” – przerwała jej Kasia.

„Taak! A kiedy ty gotujesz? Po dziewiątej wieczorem! Dziecko głodne, mąż wróci z pracy – też jeść zechce. Nie, ja na to patrzeć nie mogę!”

Kasia usiadła na krześle naprzeciw matki. Mieszkali razem od dwóch lat, od kiedy urodził się Jacuś. Wtedy mama musiała się do nich wprowadzić z swojego kąta – pomagać z wnukiem. I na początku to była pomoc. Weronika Stanisławowa z radością zajmowała się maluchem, gotowała, sprzątała. A Kasia pracowała i czuła się bezpieczna – w domu wszystko pod kontrolą, dziecko pod opieką kochającej babci.

Ale coś się stopniowo zmieniło. Oferty pomocy stały się obowiązkami. A prośby – żądaniami.

„Wiesz co, mamo” – ostrożnie zaczęła Kasia – „może pomyślimy o niani dla Jacka? Ty się męczysz, denerwujesz…”

„Niani?!” – Weronika Stanisławowa aż podskoczyła na krześle. „Obcą kobietę do mojego wnuka? Zwariowałaś? Kto go lepiej wychowa niż ja? Kto lepiej nakarmi, ubierze?”

„Mamo, nie mówię, że gorzej. Po prostu ty…”

„Co ja? Stara jestem? Słaba?” – głos matki zabrzmiał urażony. „Ależ ja jeszcze dam radę! Dziesięciu takich wnuków bym wychowała! Tylko potrzebuję trochę pomocy, zrozumienia! A nie tego, co teraz robisz!”

W przedpokoju rozległy się kroki – wracał z pracy Tomasz, mąż Kasi. Odetchnęła z ulgą: ktoś, kto rozładuje atmosferę.

„Cześć, kochani!” – zawołał wesoło Tomasz, zdejmując kurtkę. „Jak tam? Jacuś śpi?”

„Śpi” – krótko odparła Kasia.

„A tu i zięć przyszedł!” – Weronika Stanisławowa natychmiast zmieniła ton na serdeczny. „Tomku, głodny jesteś? Zrobiłam barszczyk, usmażyłam kotleciki. Siadaj do stołu!”

Tomasz spojrzał zdziwiony na żonę, potem na teściową. Po twarzy Kasi zrozumiał – znów coś się działo.

„Dzięki, Weroniko Stanisławo. A co się stało? Kasia jakaś smutna.”

„Nic wielkiego” – westchnęła matka. „Poprosiłam o lekarstwo, a córka uznała, że wnuk ważniejszy. Ale mniejsza. Tomku, jak w pracy?”

Kasia w milczeniu nakrywała do stołu. Zawsze tak było – przy Tomaszu mama stawała się słodka i wyrozumiała. A na osobności – zupełnie kimś innym.

Przy kolacji Weronika Stanisławowa opowiadała zięciowi o swoim dniu: spacer z Jackiem, gotowanie, pranie. A w każdym słowie brzmiało: „Widzisz, jak się staram, ile robię?”

„Mama bardzo się męczy” – cicho powiedziała Kasia, krojąc kotlet. „Może jednak pomyślimy o niani?”

Tomasz zamyślił się:

„Wiecie co, może to i dobry pomysł. Weroniko Stanisławo, tyle sił wkładasz w nas, w Jacka. Może czas, byś odpoczęła, zajęła się sobą?”

„Zająć się sobą?” – powtórzyła Weronika Stanisławo, a Kasia poczuła, jak atmosfera gęstnieje. „A czym niby mam się zajmować? Mam zajęcie – wnuk. Mam cel – pomagać dzieciom. A co wy proponujecie? Żebym siedziała sama w swoim kącie, telewizję oglądała?”

„No dlaczego sama?” – Tomasz mówił łagodnie. „Można się z koleżankami spotykać, do teatru chodzić, na działkę jeździć…”

„Koleżanki…” – gorzko się uśmiechnęła Weronika Stanisławo. „Jakie koleżanki? Wszystkie albo chore, albo z wnukami. A do teatru… Za co? Za moją emeryturę? Za bilet połowę oddać!”

Kasia zrozumiała, że rozmowa zmierza w złym kierunku. Mama zaczynała się użalać, a to znaczyło, że za chwilę będą łzy i wyrzuty.

„Mamo, nie o pieniądze chodzi. Jeśli chcesz do teat