Człowiek nie do zniesienia

Ciężki człowiek

Boże święty, Jurek! Ty to jesteś naprawdę ciężki człowiek! Jak z tobą trudno! Nie możesz po prostu raz zrobić tak, jak proszę, co?

Młoda kobieta, besztająca swojego męża, była piękna. Zresztą nie. Była olśniewająca. Długie nogi, ciemnoniebieskie oczy i sylwetka, do której mężczyźni odwracali się na ulicy, gdy tylko pojawiała się w parku obok hotelu.

Jej mąż był z kolei wyjątkowo nieurodziwy. Niemal o głowę niższy od żony, przypominał niewielką beczułkę. Długie ręce, krótkie nogi, początek łysiny. Jedynie oczy miał naprawdę ładne: żywe i bardzo mądre, jakby prześwietlały człowieka na wskroś. Tym bardziej dziwnie wyglądała ta para. Kapryśna piękność i człowiek, który rozumiał ją jak mało kto…

Wyglądali trochę jak Hefajstos i Afrodyta, z tą jednak różnicą, że Jurek zamiast młota prawie zawsze trzymał w ramionach córkę.

Mała dziewczynka z wyglądu cała w ojca nikt nie miałby wątpliwości, że to jego dziecko. Po matce miała jednak oczy i piękne, rudomiedziane włosy. Loków miała co niemiara i nie dało się ich ujarzmić, więc matka nawet nie próbowała. Dziewczynka, może pięcioletnia, biegała po hotelu rudą błyskawicą, a za nią zawsze podążał ojciec.

Krystyno, jeżeli tak bardzo chcesz na tę wycieczkę, to jedź sama. Uważam, że Krysia jest jeszcze za mała na takie rozrywki. Daleko, skwar, ona się zmęczy, będzie płakać, narzekać i popsuje ci cały wypoczynek. Przecież wiesz.

To po co mi mąż?! wykrzyknęła Krystyna, unosząc głos prawie do krzyku, a Krysia wtuliła się mocniej w ojca, chowając nosek w jego szyję. Ja przyjechałam tu z tobą! Już i tak nie mam spokoju w hotelu, wszyscy na mnie patrzą. Ciebie to w ogóle nie obchodzi, prawda?

No coś ty, kochanie! Okropnie cię pilnuję! odparł Jurek, gładząc córkę po głowie. To może wymyślimy coś innego? Może popływamy jachtem albo spróbujesz nurkowania? Co byś chciała?

Chcę zobaczyć piramidy! ucięła Krystyna i odwróciła się. Nie to nie! Pojadę sama!

Awantura była rozegrana po mistrzowsku i Jurkowi pozostało jedynie wzruszyć ramionami, gdy żona poszła do basenu, zupełnie zapominając o nim i dziecku. Do takiego zachowania przywykł już dawno. Żyli tak, jak większość znajomych małżeństw on zamożny, wiecznie zapracowany, ona piękna, młoda, pozwalająca się kochać.

Jak to się w ogóle stało, że Jurek został modnym mężem, sam nie potrafił wyjaśnić. Z kobietami nigdy mu się nie układało, ale nie chodziło o wygląd. Jurek nie potrafił dogadywać się z kobietami, jeśli nie były partnerkami w interesach albo koleżankami z pracy. Tam problemów nie miał. Był uprzejmy, dowcipny, kulturalny. Ale kiedy się zakochiwał, zmieniał się nie do poznania. Nie wiedział, co zrobić z rękami, co powiedzieć ani jak zdobyć uwagę wybranki. Wszystko to go tak męczyło, że w końcu postanowił, że nigdy się nie ożeni. Żył pracą, odwiedzał mamę, która mieszkała pod Krakowem i w pewnym momencie pogodził się z myślą, że najwidoczniej taki jego los zostać starym kawalerem.

Sporadyczne spotkania dla zdrowia, jak mawiała jego mama, trochę osładzały samotność.

Wszystko potoczyłoby się pewnie tak dalej, gdyby nie mama Jadwiga Pawłowna która uznała, że czas najwyższy, by jej syn miał własną rodzinę i dziecko.

Jurek, dosyć tego przyglądania się! Sam się nie ożenisz! Trzeba swatki!

Kogo?! zakrztusił się Jurek, popijając herbatkę z domową malinową konfiturą na tarasie rodzinnego domu.

Zniszczyłeś nową marynarkę zamyśliła się Jadwiga i zmierzyła syna wzrokiem. Synu, jesteś dobrym człowiekiem, mądrym, kulturalnym, spełnionym, ale co z tego, skoro tylko ja mam z tego pożytek? To nie tak powinno być! Masz wszystko, na co inni mogą tylko liczyć, a nie jesteś szczęśliwy. Widzę przecież, jak patrzysz na dzieci sąsiadki, Małgosi. Ona może i roztrzepana, ale matką jest wspaniałą. Kocham jej dzieci jak wnuki, ale jednak marzę, by trzymać na rękach własnego wnuczka. Po prostu marzę, byś wziął swoje dziecko na ręce wtedy zrozumiesz, co to naprawdę jest szczęście! Twój ojciec też to wiedział. Dom to tynk, przeminie, tylko to, co żywe, zostaje. Tam są uczucia, rozum, emocje tam jest życie, Jurku! Rozumiesz mnie?

Rozumiem, mamo. Ale co do tego ma swatka?

To bardzo wiele! Sam sobie żony nie znajdziesz! Po prostu nie potrafisz! Nigdy cie nie rozpieszczałam. Nie nauczyłam cię rozmawiać z kobietami i teraz muszę to naprawić. Nie znam się na tym, więc pozostaje nam liczyć na specjalistki. No! Bierz kartkę i pisz!

Co?

Wszystko! Opisz, jak powinna wyglądać twoja przyszła żona.

W ten wieczór siedzieli do późna. Jurek, wiedząc, że mama nie ustąpi, po prostu odpowiadał na jej pytania, głowę miał gdzieś indziej. Na koniec zdziwił się, jak kartka zapełniła się szczegółami nawet tymi, których sam się wstydził.

Takich kobiet nie ma.

Pożyjemy, zobaczymy! stwierdziła mama, chowając formularz do torebki.

I rzeczywiście, znalazła mu żonę. Krystyna była dokładnie taka, jaką sobie wyśnił. Co do charakteru tego musiał już doświadczać na własnej skórze.

Szybko zorientował się, że ich związek to tylko układ. I dowiedział się także, że to dość popularne wśród ludzi z ich środowiska. Krystyna nie zamierzała siedzieć w domu i gotować mu pierogi. W dużym, nowym domu, który kupił po ślubie, mieli nawet osobne sypialnie żona twierdziła, że nie może spać przez jego chrapanie. Czy naprawdę chrapał, nie wiedział. Ale co z tego? Dla tej, która była dla niego wszystkim, Jurek gotów był zrobić wszystko.

Krystyna też dziecka rodzić nie chciała. Ale wiedząc, że dziecko to element kontraktu, wynegocjowała dwa lata na przygotowania.

Podróżowali więc razem, spotykali się z przyjaciółmi, powoli przyzwyczaili się do swojego układu.

Narodziny Krysi na chwilę ich połączyły. Jurek był przeszczęśliwy, codziennie pędził po pracy do domu, żeby bawić się z córką. Jedynie martwiło go, że Krystyna słabo odnajdowała się w roli matki.

Nie będę karmić piersią! Później trzeba się pod nóż kłaść, żeby poprawić biust? Szukaj karmicielki albo kupimy mleko w proszku. Ty przecież też tak byłeś karmiony twoja mama mówiła. I widzisz, jaki z ciebie fajny chłopak.

Namowy Krystyny matki i Jerzego były bezskuteczne. Krysia ssała butelkę, a tata szukał opiekunki.

Zwariuję! Cały dzień w czterech ścianach z wrzeszczącym dzieckiem! Ty masz pracę i ludzi, ja tu samotna! Masz depresji mi życzyć?

Matka Krystyny, Natalia, słysząc o niani, postawiła się stanowczo.

Po co obca w domu? Ja mogę zostać z wnuczką. Twoja mama pracuje, ale ja mogę.

Jurek przyjął to z ulgą. Po raz pierwszy ostro pokłócił się wtedy z żoną.

A po co mi mama tutaj? Będzie mnie pouczać? Ty tak bardzo mnie wspierasz, naprawdę Nie kochasz mnie już, prawda?

Kocham! Ale i dziecko swoje kocham! Ty się córką nie zajmujesz! Niech ma chociaż jedną ukochaną osobę poza mną!

Jurek trafnie stwierdził, że żona córką się nie interesuje. Jej troska ograniczała się do najlepszych zabawek, pięknych ubranek i dziecięcego pokoiku, którym chwaliła się koleżankom. Ale Krysia spała niemal od początku u ojca. Tam miała swoje rzeczy i zabawki.

Kocham moje dziecko! Tyle, ile potrafię i jak potrafię! pierwszy raz Krystyna zapłakała naprawdę, lecz Jurek nie dał się ubłagać.

Zostaje twoja mama. Będzie się opiekować Krysią. Możesz w każdej chwili wszystko zmienić, jeśli postanowisz sama zająć się dzieckiem. Na razie zostaje, jak ustaliłem.

Po zastanowieniu Krystyna uznała, że lepszy spokój niż wojna, a wolność z matką w domu jest niezła.

Natalia wprowadziła się, a dla Krysi świat rozszerzył się o drugą osobę poza ojcem. Mamę znała, nawet siedziała u niej chwilę na pokaz, ale natychmiast uciekała do taty lub babci. Tam miała prawdziwą miłość.

Życie biegło. Krysia rosła. Najpierw balet, potem prywatne przedszkole, do którego babcia ją wiozła codziennie. Zjeździła z rodzicami pół świata i przywykła do podróży zawsze obok był ktoś, komu nie przeszkadzała.

Ten wyjazd był zwyczajny aż do momentu, gdy Krysia nagle zaczęła gorączkować i uskarżać się na ból głowy.

No to po wakacjach! Krystyna przemierzała pokój, czekając na lekarza.

O czym ty mówisz, Krystyno? Dziecko jest chore!

Zwykłe przeziębienie! Niepotrzebnie jej dawałeś lody. Ulegałeś każdej zachciance! Taki z ciebie tata roku! I co teraz?

Czekamy na lekarza.

Odpowiedź Jurka była tak spokojna, że Krystyna aż zamilkła.

Lekarz badał, zapewnił, że nic groźnego.

Zmęczenie, odpoczynek i sen. Przejdzie.

Jurek jednak nie ufał. Kazał się pakować.

Wracamy do domu.

Czemu? Przecież lekarz mówił, że nic poważnego!

Jego zdanie to nie wyrocznia. Nie podoba mi się sytuacja. Ból głowy u pięciolatki? Coś tu nie tak. Wracamy. Bez dyskusji.

Badania w krakowskiej klinice potwierdziły Jurka przeczucia. Życie na moment się zatrzymało.

Jedna klinika, druga, trzecia Krysia nie czuła się lepiej, ale choroba nie postępowała to była już dobra wiadomość. Jurek porzucił pracę i niemal nie opuszczał córki. Krystyna siedziała razem z nimi, ale szybko lekarze zorientowali się, że ta piękna, uśmiechnięta kobieta jest tylko dekoracją. Nic nie wiedziała o własnym dziecku i płakała cicho w kącie. Nikt jej nie pytał o nic, wszystko wyjaśniali sobie z Jurkiem.

Ale prawda była smutniejsza.

Krystyna za dziecko przesadnie nie martwiła się. Widziała, że Krysia ma dobrą opiekę lekarską i czuła, że od niej nic teraz nie zależy. Bardziej tęskniła za swoją dawną wolnością. Nie znosiła zapachu szpitala, nawet jeśli klinika była jedną z najlepszych, na jakie stać było Jurka.

Cierpliwość jej pękła, gdy dowiedziała się, że mąż sprzedaje dom.

Po co, Jurek? Nie masz pieniędzy?

Tak.

Odpowiedział prosto i spokojnie, że Krystyna aż zaniemówiła.

Ale przecież jeszcze niedawno…

Miałem sporo pieniędzy? Jurek zerknął na nią z poważną miną. Tak, miałem. Może z tego powodu ze mną byłaś? Już nie mam. Bo leczenie naszej córki kosztuje fortunę. Potrzebuje operacji, i to za granicą. To są ogromne koszty. Sprzedam wszystko. Dom, biznes cokolwiek. Zrobię wszystko, by moja córka była zdrowa!

A ja? A co ze mną? Krystyna już rozumiała, co powie jej mąż. Nigdy nie była głupia, tylko rozpieszczona.

Ty? Przecież widzę, że się męczysz. Dam ci wolność. Dostaniesz mieszkanie, samochód i pieniądze, tak byś sobie poradziła. Ale chociaż dwa razy w tygodniu przyjedziesz do szpitala do Krysi, a jak będziemy lecieć na operację, pojedziesz razem z nami. Cokolwiek o tobie nie myślę to jednak jesteś jej matką. I ona cię potrzebuje, bądź chociaż przez chwilę człowiekiem! Włącz w końcu jakieś uczucia! I udawaj, że dziecko nie jest ci obojętne!

Po raz pierwszy Jurek wybuchnął. W głowie mu dudniło ze strachu i bezsilności. Wszystko, od czego zależało jego życie, leżało za drzwiami tej sali. Wszystko, co miał, to córka i tylko ona łączyła go już z Krystyną. Podszedł do Krystyny i powiedział stanowczo:

Wystarczy! Umyj twarz i wracaj do córki. Ma być spokojna! Dostaniesz, czego chcesz, ale teraz zajmiesz się dzieckiem. Jasne?

Co się zmieniło w tym niby niepozornym mężczyźnie? Gdyby ktoś zapytał Krystynę, na pewno nie potrafiłaby powiedzieć. Po prostu poczuła, że Jurek jakby urósł, nabrał odwagi i twardości, stał się nie do zdarcia.

Krystyna wyszła pospiesznie, a Jurek wszedł do sali, gdzie Krysia już cicho go wołała:

Tato…

Natalia, która siedziała przy wnuczce, wstała, zakładając książkę, i zawołała go na korytarz.

Jurku, jeśli pozwolisz mi zostać…

Pani Natalio, nie musi pani pytać o pozwolenie! Jurek objął teściową. Dziękuję pani! Nie wiem, jakbym sobie poradził bez pani.

Wstydzę się, Jurku. To przeze mnie. Nie potrafiłam wychować Krystyny… Zawsze była śliczna, bystra, wiedziała, jak się zachować, co powiedzieć. Teraz czuję, że coś w niej się zacięło. Nie byłam ślepa? Może nie chciałam widzieć?

Gdyby człowiek wiedział, gdzie upadnie… westchnął Jurek …sam sobie by wyścielił słomą. Boję się o Krysię. Skąd mam wiedzieć, że jej nie zawiodę, że nie przegapię czegoś ważnego?

Wyściełaj słomę zawczasu, Jurku… Natalia wytarła łzę. Teraz nie czas się rozczulać! Krysia natychmiast wszystko wyczuje. Zrobię jej coś do jedzenia, a ty leć po lody. Prawie nic nie jadła, może chociaż z lodami da się wyciągnąć. I… nie ścinaj od razu mostów, dobrze? Daj Krystynie czas. Może jeszcze coś zrozumie.

Operacja Krysi odbędzie się po kilku miesiącach. Mama Jurka, Jadwiga, przejdzie na emeryturę i pojedzie z synem i wnuczką, żeby pomóc. Po pół roku Krysia wróci do domu z ojcem i dwiema babciami. Krystyna zostanie w Europie.

Dwa lata rehabilitacji… Nadzieja, która będzie raz się wzmagać, raz tlić, ale nie zgaśnie, póki lekarz nie zdejmie okularów i nie powie z uśmiechem: Udało się!

Życie nabierze wtedy nowego rytmu, lekko zbaczając ze starej ścieżki i pójdzie naprzód, spokojniej niż wcześniej.

Krystyna pojawi się w życiu córki na piętnaste urodziny. Wciąż piękna i nieskazitelna, cmoknie przejętą Natalię w policzek, przywita się z Jurkiem, a potem przejdzie przez tłum znajomych do Krysi.

Córeczko…

Takie same niebieskie oczy, jak jej własne, spojrzą twardo na matkę.

Mamo…

Krystyna zacznie się tłumaczyć, ale Krysia ją uciszy:

Nie spiesz się. Uspokój. To nie czas. Pogadamy później.

Ale ja chciałam…

Wiem. Nic nie ucieka. Nie teraz.

Krysiu, proszę…

Dobrze. Chodź.

Zaprowadzi matkę do gabinetu ojca. Siądzie na parapecie, podciągnie nogi.

Słucham cię.

Boże, jak ty jesteś podobna do ojca…

Co, mamo. Też jestem taki ciężki?…

Nie o to chodziło.

O to właśnie. Tak, jestem uparta. Ale wiesz, co ci powiem? Twój ciężki człowiek, ten który był dla ciebie za mało godny, ten, którego zostawiłaś, nigdy w życiu nie powiedział o tobie złego słowa przy mnie. Nigdy! Nie wziął innej kobiety do domu, nie rozwiódł się z tobą, bo nie chciał mnie ranić. Ciągle mówił, że mam mamę, choć praktycznie nigdy cię nie było. Wiesz, co ci powiem jeszcze, mamo?

Co? Krystyna niemal szeptała, przypatrując się dorosłej już córce.

Ten twój ciężki człowiek nauczył mnie najważniejszego przebaczać. Mówił, żeby nie trzymać w sobie złych rzeczy. Nie wiem, jak mi to idzie. Ale jestem córką taty, a on zawsze kończy to, co zaczyna. Nie wiem, czy z tobą mi się uda. Prawie cię nie pamiętam, nie mam ochoty na kontakt. Nie jesteś mi potrzebna, rozumiesz? Mam tatę i dwie babcie o wszystkim, co powinnam wiedzieć jako dziewczyna, już mi powiedziały. Ale dla taty jestem gotowa dać ci szansę. Zobaczymy, co będzie. Pozwalam ci spróbować być moją mamą.

A kim byłam wcześniej?

Lalką, ozdobą, potworem? Może. Brzmi ostro? Tylko że ja pamiętam, jak zasypiałam pod kołysankę babci, trzymając za rękę nie ciebie, tylko tatę. Pamiętam, jak ogolili mi głowę i babcia Natalia płakała, a babcia Jadwiga przywiozła okropną, różową czapkę. Śmiałyśmy się z niej tak, że nie dałam rady dojść do łazienki. A ty nie byłaś przy mnie… Pamiętam pierwszy dzień szkoły razem z babciami robiłyśmy lekcje, bo tata ciągle w pracy. Babcia Natalia uszyła mi prawdziwą paczkę i kupiła koronę łabędzia, choć wiedziała, że już nigdy nie zatańczę. Tańczyłam dla babć i ojca żaden teatr nie dałby mi takiego aplauzu. Później babcia Jadwiga przywiozła wielką walizę z farbami malowałyśmy do rana… Zobacz, ten obraz jest mój. Prezent dla taty na urodziny. Wygrałam pierwszą nagrodę w konkursie. A ty? Ciebie nie było…

Ale teraz jestem…

Po co? Po co wróciłaś?

Żeby być przy tobie…

I dlaczego ci nie wierzę? Krysia rysuje wzory palcem po szybie, pod oknem stoi Jurek patrzy na nią z dołu. Krysia machnęła mu przez szybę i zwraca się do matki. Nie wiesz? Ja też. Nie będę o tym teraz myśleć. Spróbuj. Udasz, że jestem ci potrzebna zobaczę, co dalej. Na razie… Witaj. Rozgość się. Tort będzie za godzinę. Idę do gości.

Krysia zeskakuje z parapetu, poprawia zasłonę i wychodząc, jeszcze się odwraca.

No i co, mamo, ciężki jestem?

Krystyna stoi cicho, bojąc się spłoszyć nikłą nadzieję.

I dobrze! To znaczy, że jestem jak tata. I to jest najlepszy komplement, jaki mogłaś mi zrobić. Chyba mogę już pomyśleć… Do zobaczenia!

Rude loki znikają za drzwiami. Krystyna zbliża się do okna, kładzie dłoń na śladach po palcach córki i po raz pierwszy naprawdę czuje, jak smakuje tęsknota za tym, co naprawdę ważne.

Dopiero dziś rozumiem, że miłość i odpowiedzialność ważą więcej niż wszystko inne. Nauczyłem się, że rodzinę tworzy nie piękno, układ czy kontrakt, lecz to, kto zostaje, gdy wszystko się wali. I wiem, że być ciężkim człowiekiem dla bliskich to najlepszy komplement, jaki można dostać od własnego dziecka.