Tego dnia przyszła do mnie kobieta, której nie widziałem na swoim progu od dobrych pięciu lat

Tego dnia przyszła do mnie kobieta, której nie widziałam na swoim progu od dobrych pięciu lat. Tamara Nikityczna. W naszej wsi, Zalesiu, nazywano ją za plecami generałową. Nie z powodu męża wojskowego, nie, ale z powodu jej postawy, kolczastego spojrzenia, ostrzejszego niż skalpel, i dumy, którą można by otoczyć naszą całą wieś trzy razy, jak płotem. Chodziła zawsze z wyprostowanymi plecami, z uniesioną głową, jakby nie stąpała po naszym błocie, ale po pałacowym parkiecie. I z nikim się specjalnie nie przyjaźniła skinie przez ramię i tyle rozmowy.

A teraz stała na progu mojego punktu medycznego. Nie ta sama. Plecy może i wyprostowane z przyzwyczajenia, ale w oczach taka zaszczuta tęsknota. Kolorową chustkę naciągnęła aż po brwi, jakby chciała się schować. Mięła się w dłoniach, nie mogąc zdecydować się na przekroczenie progu.

Wchodź, Nikityczno mówię łagodnie. Po co w sieniach zimno roznosić? Widać, że nie po aspirynę przyszłaś.

Weszła, usiadła na stołeczku przy piecu, złożyła ręce na kolanach. Ręce miała zawsze zadbane, a teraz skóra sucha, popękana, palce drżały drobno, drobno. Milczała. Ja też się nie śpieszyłam. Nalałam jej swojej herbaty, z miętą i lipą. Postawiłam przed nią na stole.

Pij mówię. Duszę ogrzejesz.

Wzięła filiżankę, a w jej oczach zabłysły łzy. Nie popłynęły, nie, duma nie pozwoliła, ale stały tam, jak woda w studni.

Zupełnie sama jestem, Siemionówno wyszeptała w końcu, a głos miała obcy, nadłamany. Sił już nie mam. Rękę podkręciłam, nie złamałam, dzięki Bogu, ale boli, cholera, ani drzewa przynieść, ani wody. A plecy łamią tak, że ani westchnąć, ani jęknąć.

I popłynęła jej skarga, jak wiosenny strumyk, mętny i gorzki. A ja siedziałam, słuchałam, kiwałam głową, ale widziałam nie jej obecną niedolę, a to, co było pięć lat temu. Przypomniałam sobie, jak w jej domu, najporządniejszym w całej wsi, rozlegał się śmiech. Jej jedyny syn, Igor, przystojniak i pracowity chłopak, przyprowadził sobie narzeczoną. Elżbietę.

Dziewczyna była jak cichy anioł. Igor przywiózł ją z miasta. Oczy jasne, ufne. Włosy jasnoblond splecione w gruby warkocz. Ręce przyzwyczajone do każdej pracy, choć delikatne. Dlaczego Igorowi się spodobała to jasne. Ale dlaczego Tamarze nie przypadła do gustu tego nikt we wsi nie mógł zrozumieć.

A nie przypadła i już. Od pierwszego dnia Nikityczna ją zjadała. Nie tak siedzi, nie tak patrzy. Barszcz ma, widzisz, niedostatecznie czerwony, a podłogi niedostatecznie czyste. Kompot ugotuje cukru zmarnotrawiła, rozrzutnica. Ogódek wypieli wszystką pokrzywę na zupę wyrwała, niezdara.

Igor początkowo bronił, ale potem się złamał. Był przecież maminsynkiem, całe życie pod jej skrzydłami. Miotał się między nimi, jak osikowy liść na wietrze. A Elżbieta milczała. Tylko chudła i bladła z każdym dniem. Spotkałam ją kiedyś przy studni, patrzę a u niej oczy na mokrym miejscu.

Czemu, córko pytam cierpisz?

A ona uśmiechnęła się tak gorzko:

A gdzie mam się podziać, ciociu Walu? Kocham go. Może przyzwyczai się do mnie, zmiłuje

Nie zmiłowała się. Ostatnią kroplą była stara, wyszywana serweta, którą jeszcze matka Tamary robiła. Elżbieta ją nieostrożnie uprała, i wzór trochę wyblakł. Oj, co się wtedy działo Krzyki roznosiły się po całej ulicy.

Tej samej nocy Elżbieta odeszła. Cicho, po angielsku. Igor nad ranem jakby łańcuch zerwał, szukał jej, a potem przyszedł do matki, oczy suche, straszne.

To ty, mamo powiedział tylko. Ty moje szczęście zabiłaś.

I też wyjechał. Podobno znalazł swoją Elżbietę w mieście, pobrali się, urodziła im się córeczka. A do matki ani nogą. Ani słowa, ani telefonu. Jakby odcięło.

Tamara początkowo się stawiała. I dobrze mówiła sąsiadkom. Nie potrzebuję takiej synowej, a i syn, widocznie, nie syn, skoro matkę na spódnicę zamienił. A sama z miejsca postarzała, zmizerniała. W swoim idealnym, czystym jak sala operacyjna domu została zu sama. I oto teraz siedziała przede mną, a cała jej duma, cała generalska postawa, opadła jak łuska z cebuli. Pozostała tylko stara, chora, samotna kobieta. Bumerang, przecież nie ze złości leci, po prostu krąży i wraca tam, skąd go wystrzelono.

I nikomu nie jestem potrzebna, Siemionówno szepcze, a po policzku pełznie pierwsza, skąpa łza. Chyba w pętlę się rzucę.

Grzech tak mówić, Nikityczno odpowiadam stanowczo, a sama mnie żal dusi. Życie dane, by żyć, nie by w pętlę. Dajże, zrobię ci zastrzyk, plecy odpuści. A tam zobaczymy.

Zrobiłam zastrzyk, nacierałam jej plecy pachnącą maścią. Ona jakby ożyła trochę, rozprostowała ramiona.

Dziękuję ci, Siemionówno mówi. Nie spodziewałam się, że jeszcze od kogoś dobroci doczekam.

Wyszła, a ja miałam kamień na sercu. Leczyć to ja leczę, ale są choroby, na które nie ma ani tabletek, ani zastrzyków. Ta choroba nazywa się samotnością. A leczy się tylko drugim człowiekiem.

Parę dni myślałam, męczyłam się. Dusza nie na miejscu. A potem wzięłam i przez znajomych w powiecie znalazłam numer Igora. Ręce mi się trzęsły, gdy wybierałam numer. Co mu powiem? Jak zacznę? A on podniósł słuchawkę, głos znajomy, tylko dojrzały, z chrypką.

Igor, dzień dobry mówię. To Siemionówno z Zalesia. Nie przeszkadzam?

Milczał pół minuty. Już myślałam, że rzucił słuchawkę.

Dzień dobry, ciociu Walu odpowiedział w końcu. Coś się stało?

Stało się, synku wzdycham. Matka twoja zupełnie sama. Słabnie. Choruje, a udaje, że nic. Duma, wiesz

Znowu milczał. Słyszę,