Świeżo upieczona synowa wytrzymywała, aż w końcu wybuchła

Kasia przecierała wilgotną gąbką zaschnięte plamy na kuchennej płycie. Teściowa znów gotowała i, jak zwykle, zostawiła bałagan. Mleko wykipiało, kasza przypaliła się, a teraz wszystko zaschło jak skała na emaliowanej powierzchni.

— Kasiu! — rozległ się z pokoju głos Heleny Janowej. — Długo tam jeszcze będziesz grzebać? Chcę herbaty!

Kasia westchnęła, wypłukała gąbkę i postawiła czajnik. Już dziewiąta wieczorem, ledwo wróciła z pracy, a teściowa cały dzień siedziała w domu, ale nie potrafiła sobie zaprościć herbaty.

— Już niosę, Helena Janowa! — odpowiedziała, starając się, by w głosie nie słychać było irytacji.

Tymczasem Piotr oglądał telewizję w sąsiednim pokoju, nawet nie podniósł głowy, gdy żona przemknęła obok z tacą. Tak było codziennie. Wracał z pracy, jadł kolację i siadał przed telewizorem. A wszystko inne — dom, matka, gospodarstwo — to były obowiązki Kasi.

— Zapomniałaś o cukrze! — burknęła niechętnie Helena Janowa, gdy Kasia postawiła przed nią filiżankę. — I ciastek nie ma. Jak można pić herbatę bez ciastek?

— Ciastka skończyły się wczoraj — odpowiedziała cicho Kasia. — Jutro kupię.

— A widzisz, nie pilnujesz! Za moich czasów gospodyni zawsze wiedziała, co jest w domu, a czego brakuje. Ja Piotra sama wychowałam, dom trzymałam w porządku, a jeszcze i w pracy dawałam radę. A wy, młode, tylko po sklepach biegacie i w telefonach siedziecie.

Kasia milczała. Dyskutowanie nie miało sensu, już to zrozumiała. Helena Janowa zawsze znajdzie powód do narzekań. Zupa za słona, kurz niedokładnie wytarty, telewizor za głośno albo za cicho. Czasem Kasia miała wrażenie, że teściowa specjalnie szuka powodów, by krytykować.

— A twoja Zosia znowu nieodebrana z przedszkola — ciągnęła Helena Janowa, popijając herbatę. — Dzwoniła wychowawczyni, pytała, gdzie jest mama. Wstyd mi było, słowo daję.

— Prosiłam, żebyście ją odebrali, miałam zebranie do siódmej — próbowała wyjaśnić Kasia.

— A ja co, niańka jestem? Mam swoje sprawy. Dawniej kobiety i pracowały, i dzieci same wychowywały, bez niań i babć.

Kasia wyszła do kuchni i zaczęła zmywać naczynia. Ręce trzęsły się ze złości. Zosia siedziała na świetlicy do siódmej, płakała, bo wszystkie dzieci już poszły do domu. A Helena Janowa cały dzień była w domu, oglądała telewizję, ale wnuczki odebrać nie mogła.

W sypialni na stole leżał stos rysunków. Zosia codziennie przynosiła coś z przedszkola — rysunek albo własnoręcznie zrobioną ozdobę. Pokazywała mamie, opowiadała, jak to robiła. A potem pytała:

— Mamo, a dlaczego babcia na mnie nie patrzy? Pokazuję jej rysunek, a ona się odwraca.

Jak wytłumaczyć sześciolatce, że babcia uważa ją za przeszkodę? Że od kiedy wprowadzili się do Heleny Janowej, starsza kobieta ciągle narzeka, że w domu hałas, że dziecko wszystko rusza, wszystko psuje.

A wszystko zaczęło się tak dobrze. Gdy Piotr przyprowadził Kasię na pierwsze spotkanie, Helena Janowa była życzliwa, wypytywała o pracę, o rodzinę. Nawet powiedziała:

— Dobra dziewczyna, Piotrek. Widać, że wychowana. Żeń się, już czas.

Ślub był skromny, ale wesoły. Helena Janowa pomagała z przygotowaniami, krzątała się, cieszyła. Kasia myślała, że mają szczęście do rodziny, że teściowa będzie jak druga matka.

Gdy urodziła się Zosia, Helena Janowa początkowo była zachwycona. Wnuczka, ślicznotka, mądrala! Pomagała z dzieckiem, gotowała zupy, prasowała pieluszki. Kasia pracowała na pół etatu, dawała radę z domem i maleństwem.

Ale stopniowo coś się zmieniło. Najpierw drobne uwagi: pieluszka źle założona, kasza za rzadka. Potem zaczęły się poważniejsze zarzuty.

— Ty w ogóle nie rozumiesz dzieci? — oburzała się Helena Janowa. — Piotrek w jej wieku sam jadł, a twoja nawet łyżką nie trafi do buzi!

— Ma dopiero rok i trzy miesiące — odpowiadała nieśmiało Kasia.

— Właśnie! Rozpieszczasz! Ja Piotra surowo wychowałam, i proszę, wyrosło porządne dziecko.

Piotr zwykle nie angażował się w takie rozmowy. Wracał zmęczony z pracy, jadł kolację i siadał przed telewizorem. Na uwagi matki tylko kiwał głową lub machał ręką.

— Mamo, nie czepiaj się — czasem mówił. — Kasia dobrze sobie radzi.

Ale częściej milczał. A gdy Kasia próbowała z nim porozmawiać, poskarżyć się na ciągłą krytykę, Piotr wzruszał ramionami.

— Nie przejmuj się. Mama taka jest, lubi mieć wszystko pod kontrolą. Poczekaj, przyzwyczai się.

Tyle że Helena Janowa się nie przyzwyczajała. Wręcz przeciwnie, z każdym rokiem stawała się bardziej wymagająca i kapryśna. Zwłaszcza po tym, jak wprowadzili się do jej mieszkania. Ich kawalerka była za ciasna dla rodziny z dzieckiem, a Helena Janowa miała dwupokojowe, w dobrej dzielnicy.

— Przeprowadźcie się — zaproponowała. — Po co wam dodatkowe wydatki? I mi raźniej będzie.

Na początku rzeczywiście było wygodnie. Zosia dostała własny pokój, nie trzeba było płacić za wynajem. Ale bardzo szybko Kasia zrozumiała, że wpadła w pułapkę.

— To mój dom — przypominała Helena Janowa przy każdej okazji. — I tu obowiązują moje zasady. Nie podoba się — możecie wyprowadzić.

A wyprowadzić się nie było gdzie. Na wynajem brakowało pieniędzy, na własne mieszkanie trzeba było jeszcze długo oszczędzać. Piotr na rozmowy o wyprowadzce odpowiadał:

— Po co nam dodatkowe koszty? Mama ma rację, tu jest wygodnie.

Wygodnie było tylko jemu. Żył z matką przed ślubem i tak samo żył po. Matka gotowała, prała, sprzątała. Tylko teraz robiła to Kasia.

— Helena Janowo, może pójdziecie po chleb? — pewnego dnia poprosiła Kasia. — Zosia ma gorączkę, nie chcę jej ciągnąć na dwór.

— A ja co, służąca jestem? — obraziła się teściowa. — Chleb to twój obowiązek. Ja już swoje odrobiłam.

A jednak codziennie znajdowała czas, by pójść do sąsiadki Zofii Stanisławowej na pogawędki. Potrafiła przesiedzieć tam godzinami, omawiając nowinki i sąsiadów. Ale wnuczkę odebrać z przeds