Pies wciągnął Waleriana w stronę ruin zamku: to, co zobaczył, go kompletnie zaskoczyłoW głębi ruin ujrzał tajemniczy, rozświetlony krąg kamieni, które zdawały się pulsować własnym, niewidzialnym światłem.

No, Rudzik, ruszamy, co? mruknął Walerian, poprawiając własnoręcznie zrobiony smycz z starej sznurka.

Zaciskał kurtkę aż po kark i zmarzł. Luty w tym roku był szczególnie podjany śnieg mieszał się z deszczem, a wiatr wdzierał się aż do kości.

Rudzik kundel z wyblakłym, rdzawym futrem i jednym ślepym okiem pojawił się w życiu Waleriana rok temu. Wtedy wracał po nocnej zmianie w warszawskim zakładzie metalurgicznym i zauważył go przy kontenerach. Pies był pobity, głodny, a lewa oko zasłoniło mu się szworem.

Ej, człowieku! Gdzie z tą szczeniakiem się wybierasz? głos przebił się przez szum ulicy. Walerian poznał go od razu to Szymon Krzywy, lokalny autorytet w wieku dwudziestu pięciu lat. Obok niego kręciło się trzech nastolatków jego ekipa.

Idziemy, krótko odparł Walerian, nie podnosząc wzroku.

A ty, wujku, płacisz podatek za wyprowadzanie tego pieska? zakrzyknął jeden z chłopców. Patrz, jaki straszny oko krzywe!

Kamień wylądował w bok Rudzikowi. Pies jęknął i przyczepił się do nogi właściciela.

Odwal się, wyszeptał Walerian, ale w jego głosie zabrzmiało stalowe wyzwanie.

Oho! Dziadek Kuliś mówi! podszedł bliżej Szymon. Nie zapomnij, że to mój teren. A psy chodzą tutaj tylko z mojego pozwolenia.

Walerian napinał się. W armii uczono go rozwiązywać problemy szybko i skutecznie. Ale to było trzydzieści lat temu. Teraz był po prostu zmęczonym spawaczem na emeryturze, który nie chciał zbędnych kłopotów.

Chodźmy, Rudzik, odwrócił się ku domowi.

No i co! wykrzyknął za nim Szymon. Następnym razem twojego psiaka po prostu wyżegnam!

W domu Walerian nie mógł spać całą noc, myśląc o całej scenie.

Następnego ranka spadł mokry śnieg. Walerian długo odkładał spacer, ale Rudzik siedział przy drzwiach i patrzył tak wiernie, że musiał się poddać.

Dobra, dobra. Tylko pośpiesznie.

Szli ostrożnie, omijając znane kółka. Jednak ekipy Szymona nigdzie nie widać najwyraźniej schronili się przed zimą.

Walerian już się uspokajał, gdy Rudzik nagle stanął przy opuszczonej kotłowni. Nasłuchał się, wywęszył.

Co jest, staruszku? spytał pies.

Rudzik podszedł, przeciągnięty w stronę ruin. Od środka dochodziły dziwne dźwięki płacz czy jęki.

Hej! Kto tam? zawołał Walerian.

Odpowiedziało jedynie wycie wiatru.

Rudzik ciągnął smycz z determinacją. W jego jedynym oku widać było niepokój.

Co się dzieje? pochylił się Walerian w stronę psa. Co tam jest?

Wtem usłyszał wyraźny, dziecinny głos:

Pomocy!

Serce mu zabiło mocniej. Walerian odpiął smycz i pobiegł za Rudzikiem w stronę ruin.

W półzniszczonym pomieszczeniu kotłowni, za stertą cegieł, leżał chłopiec w wieku dwunastu lat. Twarz poobijana, usta pęknięte, ubranie podarte.

Boże! usiadł obok. Co się stało?

Dziadku Walerian? chłopiec ledwo otworzył oczy. To ty?

Walerian przyjrzał się dokładniej i rozpoznał to Andrzej Misz, syn sąsiadki z piątego piętra. Cichy, nieśmiały chłopiec.

Andrzej! Co się stało?

Szymon i jego ekipa zaczęła płakać postać. Żądali pieniędzy od mamy. A ja powiedziałem, że zgłoszę to na posterunku. Złapali mnie…

Jak długo już leżysz? zapytał.

Od rana. Zimno jak lód.

Walerian zdjął kurtkę, okrył chłopca. Rudzik usiadł obok, ocieplając go swoim ciałem.

Andrzeju, możesz wstać?

Boli mnie noga. Chyba złamana.

Walerian delikatnie dotknął nogi. To był faktycznie złamanie. Nie wiadomo, co stało się z wewnętrznymi organami po takiej obróbce.

Masz telefon?

Zabrali.

Walerian wyjął swoją starą Nokię i wybrał 112. Pogotowie obiecało przyjechać w pół godziny.

Czekaj, chłopcze. Zaraz będą lekarze.

A jak Szymon dowie się, że żyję? w głosie Andrzeja zabrzmiał przerażenie. Powiedział, że mnie dokończy.

Nie dokończy, stanowczo odparł Walerian. już cię nie ruszy.

Chłopiec spojrzał zdumiony:

Dziadku Walerian, a wczoraj sam od nich uciekłeś.

To inna sprawa. wtedy chodziło tylko o mnie i Rudzika. Teraz nie dokończył. Co powiedzieć? Że trzydzieści lat temu przysięgł bronić słabszych? Że w Afganistanie nauczyli go, że prawdziwy mężczyzna nie zostawi dziecka w tarapatach?

Pogotowie przyjechało szybciej niż obiecano. Andrzeja przewieziono do szpitala. Walerian stał przy kotłowni z Rudzikiem, rozmyślając.

Wieczorem do domu przyszła matka Andrzeja Świętosława Misz. Płakała, dziękowała, przysięgając, że nigdy nie zapomni.

Panie Walerianie mówiła między łzami lekarze mówią, że gdyby leżał jeszcze godzinę na mrozie, nie przeżyłby! Pan uratował mu życie!

Nie ja ratuję pogłaskał Rudzik. To on znalazł twojego syna.

A co teraz? zapytała przerażona, spoglądając na drzwi. Szymon nie odpuści. Posterunek mówi, że nie ma dowodów, a zeznania jednego dziecka nie liczą się w sądzie.

Wszystko będzie dobrze obiecał Walerian, choć sam nie wiedział, jak.

Nocą nie mógł zasnąć. Myślał, co zrobić, by chronić chłopca i ilu jeszcze dzieci w okolicy znosi draki tej bandy.

Rano rozwiązanie przyszło samo.

Walerian założył swoją starą mundur wojskowy paradkowy, z odznaczeniami. Wyciągnął z szafy medale. Spojrzał w lustro żołnierz jak żołnierz, choć już nie młody.

Ruszamy, Rudzik. Mamy robotę.

Banda Szymona, jak zwykle, strażowała przy sklepie. Gdy zobaczyli nadchodzącego Waleriana, wybuchnęli śmiechem.

O! Dziadek na paradę się szykuje! zakrzyknął jeden z chłopców. Patrzcie, jaki bohater!

Szymon wstał z ławki, uśmiechnął się:

No, emeryt, stąd zjeżdżaj. Twoje czasy minęły.

Moje czasy dopiero się zaczynają odpowiedział spokojnie Walerian, zbliżając się.

Co tu robisz w tym stroju?

Służyć Ojczyźnie. Bronić słabszych przed takimi jak ty.

Szymon roześmiał się głośno:

Coś cię uderzyło w głowę? Co to za ojczyzna? Co to za słabi?

Andrzej Misz pamiętasz tego chłopca? przywołał Walerian.

Uśmiech zepsuł się na twarzy Szymona.

Po co mam pamiętać takich frajerów?

Musisz, bo to ostatnie dziecko w okolicy, które ucierpiało z twoich rąk.

Grozisz mi, staruszku?

Ostrzegam.

Szymon zrobił krok w jej stronę. W ręku błysnęła brzytwa.

Zaraz ci pokażę, kto tu rządzi!

Walerian nie ustąpił ani centymetra. Lata minęły, ale wojskowa nauka wciąż trzymała go w gotowości.

Tu rządzi prawo.

Jakie prawo? machał Szymon brzytwą. Kto cię wybrał?

Wybrała mnie sumienie.

I wtedy stało się coś, czego nikt się nie spodziewał.

Rudzik, który dotąd siedział cicho, nagle wstał. Sierść na karku stanęła dęba. Z gardła wybiegło groźne warczenie.

A twoja psinka rozpoczął Szymon.

Moja pieska walczyła przerwał go Walerian. W Afganistanie. Służyła w minowej służbie. Wy czuje przestępców w nosie.

To nie była prawda Rudzik był zwykłym kundelkiem. Ale Walerian tak przekonująco opowiadał, że wszyscy uwierzyli, nawet sam Rudzik.

Złapała dwudziestu bandytów i wszystkich żywych schwytała kontynuował. A ty myślisz, że radzi sobie z jednym narkomanem?

Szymon zawahał się. Chłopcy za nim zamarli.

Słuchaj mnie uważnie ruszył Walerian naprzód. Od dziś ten teren będzie bezpieczny. Codziennie będę patrolował wszystkie podwórka, a mój pies będzie wywęszał awantury. I wtedy

Nie dokończył, ale wszyscy zrozumieli.

Chcesz mnie zastraszyć? próbował odzyskać pewność Szymon. Jeden telefon

Dzwoń skinął głową Walerian. Tylko pamiętaj, mam kontakty lepsze od twoich. Znam więźniów, mam długów przyjaciół.

To też była nieprawda, ale brzmiało tak przekonująco, że Szymon uwierzył.

Walerian Afganiec powiedział na koniec. Zapamiętaj. Dzieci już nie ruszaj.

Odwrócił się i odszedł. Rudzik szedł tuż za nim, dumnie unosząc ogon.

Za nimi zapadła cisza.

Trzy dni minęły. Szymon i jego kompania prawie nie pojawiali się w okolicy.

A Walerian naprawdę chodził codziennie po podwórka. Rudzik szedł przy nim poważny i ważny.

Andrzej opuścił szpital po tygodniu. Noga wciąż bolała, ale już mógł chodzić. Tego samego dnia przyszedł w gości do Waleriana.

Dziadku Walerianie zapytał mogę pomagać w patrolach?

Możesz. Ale najpierw pogadaj z rodzicami.

Świętosława nie sprzeciwiła się. Była po prostu szczęśliwa, że syn znalazł tak dobry wzór do naśladowania.

Teraz każdy wieczór można było zobaczyć tę niezwykłą trójkę starszego pana w mundurze, chłopca i starą rudą psa.

Rudzik podobał się wszystkim. Nawet matki pozwalały dzieciom go głaskać, choć wiedziały, że to pies miejski. Ale miał w sobie coś wyjątkowego dumę, powiedzmy tak.

Walerian opowiadał młodzieży o wojnie, o prawdziwej przyjaźni. Słuchali w napięciu.

Pewnego wieczoru, wracając po kolejnym patrolu, Andrzej zapytał:

Dziadku Walerianie, czy kiedykolwiek się bałeś?

Bałem przyznał szczerze. I czasem jeszcze boję się.

Czego?

Że nie zdążę. Że brak mi sił.

Andrzej pogłaskał Rudzika:

Kiedy dorosnę, będę ci pomagał. I będę miał też psa. Takiego mądrego.

Będzie uśmiechnął się Walerian. Na pewno będzie.

Rudzik tylko merdał ogonem.

W dzielnicy już wszyscy znali go. Mówili: To pies Waleriana Afganisty. Rozróżnia bohaterów od łajdaków.

A Rudzik dumnie pełnił swoją służbę, wiedząc, że już nie jest zwykłym kundelkiem. Jest obrońcą.