— Powiedziałeś dziś, że poślubiłeś mnie, bo jestem „wygodna”! — I co? — wzruszył ramionami. — Czy to coś złego?

Powiedziałeś dziś, że wziąłeś mnie za żonę, bo jestem wygodna!
I co z tego? ziewnął Marek, wzruszając ramionami. Czy to coś złego?

Co znowu w tym starym szlafroku? Marek spojrzał na Jagodę z niechęcią, zapinając mankiet koszuli, jakby poprawiał zbroję przed bitwą.

Zamarła z kubkiem kawy w dłoni. Para wąska wznosiła się ku górze, piekąc palce, ale nie odłożyła go.

On jest wygodny.

No tak, wygodny mruknął, poprawiając krawat przed lustrem. Jak wszystko w tobie.

Jagoda spuściła wzrok. Kawa przestała parować. Ciemna powierzchnia odbijała sufit niczym małe, połamane lustro.

Marku, ty

Co? już wyciągał klucze, metal brzęknął przy pierścionku.

Nic.

Drzwi zatrzasnęły się tak mocno, że drżała półka z porcelaną.

***

Spotkali się w pracy. Ona cicha, skromna księgowa, co nosiła włosy w niedbałym koku; on pewny siebie menedżer, którego śmiech rozbrzmiewał korytarzami. Marek zalecał się pięknie: róże z kroplą wody na płatkach, kolacje przy świecach, zamawiając dla niej stek średnio wysmażony, nie pytając, co lubi.

Nie jesteś z tych, co się rozwodzią nad drobiazgami, co? zapytał kiedyś na trzeciej randce, poprawiając serwetkę na jej kolanach.

Nie, uśmiechnęła się Jagoda, jakby nie słyszała dzwoniących dzwoneczków.

No właśnie. Moja była wiecznie robiła skandale

Jagoda nie przywiązywała do tego wagi. Potem ślub, dzieci, dom. Wszystko jak w bajce.

Tylko od czasu do czasu, kiedy przymierzała sukienkę z odkrytymi ramionami, on mówił:

Coś prostszego ci przyda się. To nie twój styl.

Albo kiedy malowała usta przed lustrem, podrzucał:

Po co? i tak w domu siedzisz.

A raz, gdy kupiła nowe perfumy o lekkim, kwiatowym zapachu, zmarszczył brwi:

Pachnie jak w tanim sklepie. Czyżbyś się równała tacie Lucji z działu księgowości?

I już ich nie nosiła.

Na urodziny podarował jej odkurzacz.

Ten już skrzypi, wyjaśnił, patrząc, jak rozpakowuje pudełko. Bo ciągle wzdychasz, kiedy sprzątasz.

Jagoda podziękowała, a potem długo wpatrywała się w okno, dopóki dzieci nie zawołały, by kroić tort.

Milczała, bo Marek był dobrym mężem. Nie bił, nie pił, przynosił pieniądze.

Czy to nie wystarczyło?

***

Nigdy mnie nie kochałeś?

Ten sam wieczór, ta sama rozmowa. Marek odwrócił wzrok, jakby sprawdzał, czy drzwi są zamknięte.

Bo co Jesteś idealną żoną.

To nie odpowiedź.

Westchnął, jakby musiał wytłumaczyć jej tabliczkę mnożenia.

Jagodio, po co kombinujesz? Wszystko u nas w porządku.

W porządku?! jej głos drżał, nie od łez, a od gniewu, który w końcu wybuchł. Powiedziałeś dziś, że wziąłeś mnie za żonę, bo jestem wygodna!

I co z tego? wzruszył ramionami. Czy to złe?

Patrzyła na niego, jakby po raz pierwszy widziała: ten opalenizna na szyi od tenisa z kolegami, nie od niej. Ta zmarszczka między brwiami nie od troski, a od irytacji z konieczności tłumaczenia się przed nią.

A Kasia?

Twarz Marka zaciśnęła się, jakby ktoś pociągnął niewidzialną nitkę.

Co ona ma wspólnego?

Kochałeś ją.

Tak przyznał nagle, a w tym jednym słowie było więcej uczuć niż za wszystkie ich lata. Kochałem. Ale z nią nie dało się zbudować normalnej rodziny.

Jagoda poczuła, jak coś w środku pęka cichym kliknięciem, jakby stłukła się obcas: można iść dalej, ale już nie tak, jak przedtem.

Czyli jestem podległą i domową zastępczynią.

Nie dramatyzuj machnął ręką, jakby odpędzał komara. Mamy dzieci. Dom. Czego jeszcze chcesz?

***

Zastanawiała się.

Może ma rację? Może miłość to luksus, a rodzina ważniejsza? Jagoda stała przy oknie, patrząc, jak pierwsze krople deszczu rozmazują się po szybie. W odbiciu widać było odciski jej palców stała tu ostatnio tak często, jakby czekała, że świat za oknem da jej odpowiedź.

A Marek Marek żył, jakby nic się nie zmieniło.

Po tygodniu, widząc, że znów wytrzymała, przestał udawać.

Znów makaron? wbijając widelcem w talerz, jakby rozkładał nie jedzenie, a dowody jej nieudolności. Przynajmniej przypraw dodaj.

Sam mówiłeś, że nie lubisz ostrych odpowiedziała, lecz głos brzmiał obco, jakby ktoś inny mówił za nią.

I co? odsunął talerz, jakby podał mu pożywienie. Kasia zawsze gotowała

Jagoda gwałtownie wstała. Krzesło zaskrzypiało na podłodze, zostawiając zadrapanie kolejny ślad w domu, kolejna niewidzialna szczelina.

Chcesz do Kasi? Chodź!

Daj spokój roześmiał się, a śmiech rozbrzmiał głośniej niż krzyk. Gdzie ja miałbym iść? Wiesz, że ze mną jest wygodnie.

W tym momencie w końcu zrozumiała.

Nie próbował jej trzymać. Nie dlatego, że wierzył w jej miłość, ale dlatego, że był pewny jej poddania się.

Zauważyła to we wszystkim.

W tym, że nie poprawiał jej, gdy źle się ubierała po prostu przechodził obok, nie patrząc. W tym, że przestał przyciągać wzrok, jakby stała się częścią wystroju kanapą, na którą już nie siada się. W tym, że jego spokojne dni trwały tygodniami bez kłótni, bez pretensji, po prostu nic.

A najstraszniejsze było to, że to nic było głośniejsze niż każdy krzyk.

Stała w kuchni, ściskając blat, i nagle zrozumiała: on nawet się nie złości. Po prostu czeka, aż się poddasz. Jak poddała się odkurzaczowi zamiast prezentowi. Jak poddała się temu, że przestała nosić perfumy. Jak poddała się temu, że nie jest z tych, co rozpisują się nad drobiazgami.

I wtedy wewnątrz coś się przewróciło.

Nie ból, nie gniew uwolnienie.

Bo jeśli cię nie kochają, a wciąż jesteś zły to wciąż istniejesz. A gdy nawet gniew przestaje być

To nie ma cię już.

***

Miesiąc później złożyła pozew o rozwód.

Marek najpierw nie uwierzył. Weszł do kuchni, gdzie Jagoda układała dziecięce rzeczy w kartony, i zawahał się w drzwiach, jakby przed nim stała nie jego żona, a nieznajoma kobieta.

Naprawdę? zapytał, po raz pierwszy w długim czasie niepewnie.

Jagoda nie podniosła głowy, dalej układając małe koszulki.

Tak.

Przez jakąś głupotę? podszedł bliżej, a jej ramiona napięły się.

To nie głupota szepnęła. Nie jestem meblem.

Marek wybuchnął nerwowo, gwałtownie.

O, kolejna drama! Zawsze wszystko przesadzasz.

Jagoda w końcu spojrzała na niego. Jego twarz była znajoma do bólu, ale teraz widziała ją inaczej: ściśnięte wargi, lekko przymrużone oczy nie płakał, bo ją tracił, lecz bo jego wygodny świat pękł.

Nie przesadzam powiedziała. Po prostu mam dość bycia wygodną.

Marek milczał, po czym chwycił klucze ze stołu.

Niech tak będzie! Myślisz, że będzie mi ciężko? spojrzał na kartony. Nawet nie potrafisz normalnie gotować.

Zadrżała stary, znajomy ukłucie. Kiedyś takie słowa sprawiały, że wątpiła w siebie, a teraz brzmiały pusto.

Może przyznała. Ale niektórzy myślą inaczej.

Jego twarz skrzywiła się.

A więc co! Masz już kogoś, co? uśmiechnął się złośliwie. No jasne, po co nie. Spojrzyj na siebie kogo potrzebujesz?

Jagoda poczuła, jak w środku ściska się stary ból. Mówiła prawie, że: Masz rację, przepraszam, tak jak setki razy przedtem.

Lecz nagle zrozumiała: nie chce już tego.

Potrzebuję siebie powiedziała stanowczo.

Marek zamarł. Nie spodziewał się takiej odpowiedzi.

Zwariowałaś syknął. A co z dziećmi? Myślisz o nich?

Zamknęła oczy na chwilę. Dzieci myślała o nich co chwilę.

Zobaczą, co to znaczy szanować siebie odparła.

Dość! machnął ręką. Jesteś egoistką. Mamy dom, dostatek I zamierzasz wszystko wyrzucić przez jakieś bzdury?

Jagoda spojrzała na niego i nagle zrozumiała: on naprawdę nie pojął. Dla niego to były bzdury.

Dla ciebie tak rzekła. Dla mnie nie.

On odwrócił się, stukając nerwowo kluczykami w dłoni.

No dobra. Będziesz żałować.

W dniu, gdy zabierała ostatnie rzeczy, Marek zapytał:

I co, myślisz, znajdziesz kogoś lepszego?

Zatrzymała się przy drzwiach, czując lekki podmuch wiatru z ulicy na twarz.

Lepszego? zapytała. Nie wiem. Ale przynajmniej kogoś, kto zobaczy mnie, a nie puste miejsce.

Nie odpowiedział.

Wyszła na zewnątrz, gdzie pachniało deszczem i wolnością.

***

Dwa lata minęły.

Jagoda wyszła za mąż za mężczyznę, który codziennie całuje ją w ramię, nawet gdy marudzi, że to za wcześnie. Szepcze jej: Jesteś piękna, kiedy przychodzi w starym szlafroku, z rozczochranymi włosami i zmęczonymi oczami. Pewnego dnia, widząc ten sam odkurzacz na wyprzedaży, kupił jej bukiet piwonii po prostu dlatego, że ich kolor przypominał mu jej usta.

Znowu nosi perfumy. Maluje usta. Wybiera sukienki z odkrytymi ramionami. I za każdym razem, gdy łapie jej spojrzenie, w jej piersi robi się cieplej jakby odmarzało coś, co długo tkwiło w lodzie.

A Marek

Pewnego dnia przypadkowo spotkała go w kawiarni. Siedział sam przy rogu, pił kawę i patrzył w telefon. Na stole przed nim leżało zdjęcie ich dzieci lekko podniszczone, jakby często przeglądane palcami.

Jagoda chciała przejść obok, ale on podniósł głowę. Ich spojrzenia się spotkały.

I zobaczyła nic.

Żadnej złości. Żadnej tęsknoty. Nawet irytacji. Po prostu pustkę, równą i bezdenną, jak okno w mieszkaniu, z którego dawno wywieziono meble.

Skinął głową. Ona się uśmiechnęła. Rozeszli się.

Później, w domu, obejmując nowego męża, Jagoda nagle pomyślała o tym, czego kiedyś bała się zostać sama. Teraz wiedziała straszne nie jest samotność.

Straszne jest być samą, kiedy przy kimś jest.

A Marek

Marek nigdy nie poślubił się.

Kasia, kiedy zadzwoniła po pół roku od rozwodu, zaśmiała się i powiedziała, że ma już inne życie.

Dzieci jeździły do niego na weekendy, ale w ich oczach coraz częściej widać było uprzejmą obojętność.

Wieczorami nalewał wódkę i patrzył na telewizor, gdzie bez dźwięku przewijały się ludzie.

Bo wygodni idą dalej. A kochający zostają.

Ale żeby być kochanym, najpierw trzeba nauczyć się kochać siebie.