W naszej sąsiedniej wsi Brzezina, tuż nad rzeką, mieszkała dziewczyna. Luba. Taka cicha, skromna, zupełnie niewyróżniająca się. Znacie na pewno takich ludzi – niby są, a jakby ich nie było. Oczy zawsze spuszczone, warkoczyk cienki, jasnopopielaty, chusteczka stara. Pracowała na poczcie, listy sortowała i roznosiła emerytury.

Mieszkała u nas, w sąsiedniej wiosce Brzozówce, tuż przy rzece, pewna dziewczyna. Jagienka. Cicha, skromna, zupełnie nie rzucała się w oczy. Są tacy ludzie niby są, a jakby ich nie było. Oczy wiecznie spuszczone, warkoczyk jasny, cienki, popielato-blond, chustka stara na głowie. Pracowała na poczcie, listy segregowała, emerytury roznosiła.

Nikt na Jagienkę nie zwracał uwagi. Nasi chłopaki, wiejscy, tacy jak koguty chcieli, żeby dziewczyna była wyrazista, śmiała, z charakterem, żeby się śmiała, aż echo po polach niosło. A Jagienka Nie dla niej była ta scena.

I tej wiosny przyjechał do naszego PGR-u nowy mechanik. Nikodem. Wysoki, szerokie ramiona, czarne włosy jak smoła, oczy figlarne, jakby zawsze coś wiedział. I jeszcze grał na akordeonie. Kiedy wieczorem szedł pod świetlicę i rozciągał miechy wszystkim dziewczynom serca aż pod gardło skakały. I Jagience, też. Tak mocno, że pewnie rozum jej odebrało.

Tyle tylko, że co taka szara myszka mogła o nim marzyć? Wokół niego zaraz najładniejsze kręciły się, a ona tylko z daleka patrzyła i wzdychała, aż mnie serce ściskało, widząc ją taką samotną.

No i nagle, moi drodzy, zaczęło się dziać coś dziwnego.
Jagienka zaczęła dostawać listy. Z miasta. Koperty eleganckie, sztywne, a pismo męskie, pewne siebie, szerokie litery. A że sama na poczcie pracowała, to pierwsza widziała te listy. Ale wiecie, jak to jest nasza starsza listonoszka, pani Zofia, język miała ostry, to szybko rozgadała:
Nasza cicha Jagienka ma romans! Miastowy do niej pisze, i to jak często! Na pewno jej się oświadcza!

Jagienka chodziła tajemnicza, policzki różowe, oczy lśniące. I wyładniała nagle. Plecy wyprostowane, warkocz przewiązany atłasową wstążką. Idzie przez wieś z kopertą w ręce, jakby medal niosła.

I Nikodem zauważył. Popatrzył czasem, niby mimochodem. Bo mężczyźni tak mają jak widzą, że kobieta komuś jest potrzebna, to im od razu robi się ciekawiej.

A Jagienka jeszcze głębiej tonęła w tym swoim marzeniu. Siedziała czasem na progu poczty, czytała list, uśmiechała się. Wieś szeptała: Ależ jej się poszczęściło, takiej niezgrabnej.

Aż nagle przyszedł dzień, który odmienił wszystko. Jak burza z jasnego nieba.
Było święto, pod świetlicą ludzi tłum. Akordeon grał, młodzież tańczyła. Jagienka też przyszła, stała trochę z boku, odświętna, w nowej sukience w kwiaty, z torebką przez ramię.

I wtedy dopadli ją miejscowi rozrabiacy, bracia Kwiatkowscy, już trochę podchmieleni. Chcieli sobie pożartować, szarpnęli za pasek od torby. Pasek był stary pękł. Torebka spadła na ziemię, rozleciała się, a z niej wysypały się wszystkie dziewczęce skarby. I paczka listów, przewiązana wstążką.

Jeden z braci, Stach, chwycił paczkę i zawołał:
No chodźcie, przeczytamy, co tam ten miejski absztyfikant do naszej panny pisze!

Jagienka rzuciła się do niego, biała jak kreda:
Oddaj! Proszę!
Ale gdzie tam. Stach zwinny był, odskoczył, jeden z listów wyrwał z koperty i zaczął czytać. Na głos, z udawanym uczuciem, na cały plac.
Moja kochana Jagienko! Twoje oczy jak mazurskie jeziora…

Wszyscy zamilkli, wsłuchani. Ładnie napisane. Ale nagle Stach się zaciął. Obejrzał kartkę, wyjął następny list pognieciony, zapisany w poprzek i wzdłuż. Podszedł do lampy nad wejściem, mrużąc oczy.

Hej, ludzie! wrzasnął tak, że aż akordeon przycichł. No patrzcie, co tu jest! Żart na sto fajerek!
Machnął kartką nad głową:
Wszystko tu przekreślone! Najpierw Kochana Jagienko, potem grubo przekreślone, pod spodem Moja najdroższa, znów przekreślone! To szkic, kochani! Sama to pisała, poprawiała, kombinowała!
I taki śmiech się zerwał, aż liście z brzóz sypnęły się na ziemię.

Sama do siebie pisze!
Ale się naszła poetka! Wieszcza sobie wymyśliła!
Jagienka stała pośrodku, z twarzą w dłoniach, cała drżała od płaczu. O, taki wstyd, że tylko uciekać z wioski albo pod ziemię się zapaść. Młoda byłam wtedy, osłupiałam, nie wiedziałam, jak pomóc, tylko łapałam powietrze.

I nagle akordeon zamilkł.

Nikodem siedzący do tej pory na schodkach z instrumentem, wstał, odłożył muzykę. Powoli zszedł na dół. Ludzie rozstępowali się bo w jego twarzy było coś ciężkiego, twardego.

Podszedł do Stacha. Cicho odebrał mu listy. Tamten nawet nie pisnął, tylko zbladł i zamilkł.

Nikodem zebrał z ziemi wszystkie rozsypane koperty, otrzepał z kurzu. Podszedł do Jagienki. Ona nie odrywała rąk od twarzy, cała zgarbiona.
On wziął ją za łokieć delikatnie, ale mocno powiedział głośno, żeby wszyscy słyszeli:
Co się śmiejecie, chłopy? Nigdy nie widzieliście człowieka?
Potem zwrócił się do niej, cicho:
Chodź, Jagienko. Odprowadzę cię. Ciemno już przecież.

I poszli. Przez milczący tłum, przez nagłą ciszę, co aż dzwoniła w uszach ze wstydu. Szedł z głową podniesioną, w jednej ręce jej torebka z tymi nieszczęsnymi listami, drugą trzymał ją mocno za łokieć.

Od tamtego wieczora wszystko się od nich zaczęło. Nie od razu. Jagienka długo ludziom w oczy nie miała odwagi spojrzeć. Ale Nikodem chodził za nią cierpliwie, odprowadzał po pracy. Po pół roku była już ich wesele.

Żyli jak w bajce. Nikodem świata poza nią nie widział, dbał o każdy jej uśmiech. Jagienka rozkwitła, gospodarstwo prowadziła jak należy, trzech synów mu urodziła. I już nigdy więcej, ani razu, nikt na wsi tego nie wspominał. Nikodem potrafił tak spojrzeć, że wszystkim od razu odechciewało się plotkować.

Minęły lata. Nikodema zabrakło trzy lata temu serce nie wytrzymało. Jagienka, teraz już pani Jagna Nikodemowa, zupełnie się załamała bez niego. Często ją odwiedzam, ciśnienie zmierzyć, herbaty się napić.

Pewnego jesiennego wieczora siedzimy w jej izbie. Wiatr tłucze w okno, deszcz bębni po dachu, w piecu trzaskają polana. Jagienka porządkuje rzeczy w starym kredensie. Wyciąga drewnianą, rzeźbioną szkatułkę jeszcze Nikodem kiedyś ją własnoręcznie zrobił.

Otwiera ją: a tam… Te same listy. Pożółkłe, w zniszczonych kopertach.
Wiesz, Maryśka mówi do mnie drżącym głosem myślałam, że on te listy wtedy wyrzucił. Spalił. Przez całe życie bałam się o nie zapytać, tak mi wstyd było tej całej głupoty.
Wyjmuje wierzchnią kopertę, a pod nią kartka w kratkę. Nowa, nie zżółkła. Musiała być napisana na krótko przed śmiercią Nikodema.

Jagienka zakłada okulary, czyta, łzy płyną jej po policzkach.
Podaje mi kartkę:
Przeczytaj, Maryśka. Ja już nie mogę.

Biorę i widzę jego koślawy, znajomy charakter:
Jagnuś moja. Znalazłem tę szkatułkę, ukryłem na nowo. Przepraszam, że milczałem tyle lat. Widziałem, jak cię tamta historia bolała, nie chciałem już rozdrapywać ran. Teraz żałuję, że nie powiedziałem ci tego od razu. Wtedy, pod świetlicą, od razu wiedziałem, że to twoje pismo poznałem jeszcze po kwitach na poczcie. Wiesz, dlaczego się nie śmiałem? Bo mi serce pękło. Myślałem: jak bardzo trzeba być samotnym, żeby samemu sobie wymyślać czułe słowa? I jakie my, chłopy, ślepe, że takich skarbów nie dostrzegamy. Dziękuję tym listom, Jagnuś. Gdyby nie one, pewnie przeszedłbym obojętnie obok swojego szczęścia. Dla mnie zawsze byłaś najpiękniejsza. Twój Kodek.

Siedziałyśmy i płakałyśmy razem. Pachniało korvalolem, suszonymi jabłkami i taką miłością, jakiej dziś już rzadko można doświadczyć.

Tak bywa, kochani moi. Ona kłamała z rozpaczy, żeby ktoś ją dostrzegł. A on patrzył nie na kłamstwo, tylko na ból, co się za nim krył. I ogrzał ją swoim sercem, przez całe życie.

Kiedy teraz patrzę na tę rzeźbioną skrzynkę, myślę tylko: nie osądzajcie surowo tych, którzy popełniają głupstwo. Bo kto wie, jak silna może być w człowieku tęsknota za miłością.