Tamara Iwanowna odkryła, że jej mąż spotyka się z sąsiadką z działki, gdy przyszła do niej pożyczyć sól do kiszenia ogórków.

Barbara Stanisławowna dowiedziała się o romansie męża z sąsiadką z działki zupełnie przez przypadek. Poszła do niej pożyczyć trochę soli, bo ogórki już czekały na kiszenie.

Drzwi otworzył Stanisław. Jej Staszek. W podkoszulku i rodzinnych gatkach.

Staszek? ledwo wyszeptała Barbara.

Stanął jak wryty, pobladł, potem się zaczerwienił i znów zrobił się biały jak ściana.

Basia ja ja ci wszystko zaraz wyjaśnię

Za jego plecami pojawiła się Genowefa sąsiadka od tylu lat, wdowa z tamtego końca ogródków. Miała na sobie ledwo narzucony szlafrok.

Stanisław, kto tam? zawołała, po czym zobaczyła Barbarę. A to dzień dobry

Stali tak we trójkę, milcząc, nie wiedząc jak się ruszyć, gdzie spojrzeć. Barbara w końcu odwróciła się gwałtownie i pobiegła w stronę furtki niemal biegiem, nie patrząc na nic.

Basia! Zaczekaj! Stanisław wybiegł za nią, zapomniawszy, że jest ledwo ubrany.

Cała uliczka działkowa, gdzie było zaledwie dwanaście ogródków, zaroiła się od ciekawskich: wszyscy wyszli popatrzeć.

Stanisław Wielki, poważany człowiek, przewodniczący zarządu ogródków, gonił żonę w samych majtkach i podkoszulku.

Cyrk, normalnie cyrk mruknął zjadliwie sąsiad z lewej, Mieczysław.

Barbara wbiegła do domku i zatrzasnęła drzwi na zasuwę. Stanisław walił w nie pięściami.

Basia, otwórz! Daj mi wyjaśnić!

Od ilu lat? zawołała zza drzwi.

Co?

Od ilu lat to trwa?

Stanisław zamilkł. W końcu szepnął:

Osiemnaście.

Barbara osunęła się wzdłuż drzwi na podłogę. Osiemnaście lat. Akurat tyle, ile ma Piotruś, młodszy syn.

Chwilę później furtka skrzypnęła i do ogródka weszła Genowefa. Już ubrana, uczesana.

Barbara, musimy porozmawiać powiedziała stanowczo.

Idź sobie, zdradziecka żmijo!

Barbara, jesteśmy dorosłe, daruj sobie sceny.

Barbara pozbierała się, wyszła na ganek i usiadła, z opuszczonymi rękami. Genowefa przysiadła się obok, Stanisław stał obok.

Osiemnaście lat powtórzyła Barbara. Jak to się mogło stać?

Pamiętasz, jak miałaś problemy z kręgosłupem? Przez dwa miesiące leżałaś w szpitalu?

Pamiętała. Operacja, rehabilitacja, powrót do sił. Staszek wtedy przepalił wszystkie ogórki, pomidory zgniły. Dziwiła się tylko, jak beze mnie sobie poradził.

Pomagałam mu dodała Genowefa. W ogródku, z obiadem. No i tak jakoś

Rozkręciło się warknął Stanisław.

Osiemnaście lat! Barbara zerwała się z ławki. Osiemnaście lat robiliście ze mnie idiotkę!

Nigdy cię nią nie uważałam Genowefa także się podniosła. Ty miałaś swoje życie, a my swoje.

Swoje? On mój mąż! Ojciec moich dzieci!

I co z tego? Czy dzieci były głodne? Czy dom zaniedbany? Pomagał, był obecny

Barbara zamachnęła się, by uderzyć Genowefę Stanisław złapał ją za nadgarstek.

Basia, nie rób tego.

Puść mnie!

Szarpnęła się, weszła do domu. Na uliczce przed ogródkiem tłum gawiedzi. Plotki po działkach rozchodziły się szybciej niż dym z ogniska.

Rozchodźcie się! ryknął Stanisław. Koniec widowiska!

Ale nikt się nie rozchodził. Stali i szeptali. Lidka z trzeciej działki nawijała:

Zawsze wiedziałam! Widziałam ich razem po wieczorach!

Wygadujesz bzdury warknął jej mąż. Jesteś ślepa jak kret.

Sam jesteś kret! Ja wszystko widzę!

Wieczorem Barbara usiadła na tarasie. Stanisław krążył, nie mogąc sobie miejsca znaleźć.

Basia, powiedz coś.

Co mam powiedzieć? Rozwód może?

Rozwód?! Po sześćdziesiątce? Zwariowałaś?

Myślisz, że ludzie po sześćdziesiątce się nie rozwodzą?

Basia, nie rób scen. Przeżyliśmy razem czterdzieści lat!

Z czego osiemnaście byłeś z Genką

Z tobą mieszkałem! Tylko czasem do niej chodziłem.

Czasem?

No dwa razy w tygodniu.

Dwa razy w tygodniu przez osiemnaście lat to żadna przygoda, Stachu. To już system.

Stanisław usiadł naprzeciw niej.

Basia, kocham cię, rozumiesz? Ale Genka ona jest inna.

Lepsza?

Nie lepsza. Inna. Z tobą to dom, dzieci, obowiązki. Przy niej odpoczywam od tego wszystkiego.

Odpoczywasz?! Ja też bym chciała oddechu! Ale muszę kisić ogórki!

Tylko że ty zawsze jesteś zajęta! Ogórki, pomidory, dżemy! A ja czasem chciałbym usiąść, wypić kieliszek, pogadać.

Ze mną już nie pogadasz, co?

Z tobą zawsze o dzieciach, o wnukach, o działce. A z nią o życiu, o książkach.

Co, ona czyta? Barbara aż się zaśmiała.

Znała Genowefę jako prostą kobietę spod Przasnysza.

Czyta. Nawet wiersze zna. Kocha klasyków.

Barbara sięgała po powietrze, gotowa wybuchnąć śmiechem. Staszek i klasyka literatury!

I co teraz?

Nie wiem. Jak ty zdecydujesz.

Ja? A ty?

Ja Basia, mam sześćdziesiąt dwa lata. Jakie decyzje? Już tylko spokoju trzeba.

Z kim zamierzasz dożyć? Ze mną czy z nią?

Stanisław milczał. Po chwili szepnął:

Może z obiema?

Barbara chwyciła pierwsze, co miała pod ręką słoik z ogórkami. Rzuciła nim w mężę. Nie trafiła słoik rozprysnął się o ścianę.

Wynoś się!

Stanisław odszedł. Do Genowefy, rzecz jasna.

Tej nocy Barbara nie mogła zasnąć. Myślała: czterdzieści lat razem, dwóch synów, wnuki. Domek, który budowali wspólnie.

I osiemnaście lat kłamstwa.

Tylko czy to faktycznie było kłamstwo? Żadnej przysięgi wierności, żadnych górnolotnych zapewnień. Po prostu życie. Z nią i z Genowefą.

Rano przyszła Zofia z piątej działki. Przyniosła szarlotkę.

Basia, trzymaj się.

Dzięki.

Jak trzeba, mój Krzyś może mu przyłożyć.

Daj spokój, nie jesteśmy przedszkolakami.

I co zrobisz?

Na razie nic.

Ja bym wyrzuciła. Zdradził cię!

Zofia, a twój Krzyś nie przychodzi czasem do Lidki z trzeciej działki?

Zofia spłonęła rumieńcem.

Skąd ci to przyszło do głowy?

Widziałam ich w malinach.

To wcale nie tak!

No jak?

Dyskutowali o grządkach!

W objęciach?

Zofia trzasnęła drzwiami i poszła.

Do obiadu przyszedł Mieczysław.

Barbaro Stanisławowno, może zorać ziemię? Pomóc w czymś?

Dziękuję, nie trzeba.

A Staszek prosił, żeby przekazać, że wieczorem przyjdzie po swoje rzeczy.

Jakie rzeczy? Rodzinne gacie?

Nie wiem dokładnie. Kazał przekazać.

Przekazane. Dzięki.

Mieczysław poszedł.

Wieczorem rzeczywiście przyszedł Stanisław, potulny jak baranek.

Wezmę swoje rzeczy.

Bierz.

Poszedł do domku, Barbara za nim.

Staszek, dlaczego właśnie Genka? Co taka wyjątkowa w niej?

Stanął jak wryty.

Nie wiem. Po prostu z nią łatwiej mi się rozmawia.

A ze mną trudno?

Nie trudno… Tylko ty zawsze wszystko wiesz najlepiej. Jak kiszone ogórki, kiedy sadzić ziemniaki, ile wnukom na urodziny dać. A Genka nie wie. Pyta mnie.

I czujesz się mądrzejszy?

Bardziej… potrzebny.

Barbara usiadła na łóżku.

Staszek, ja też nie wszystko wiem. Na przykład nie mam pojęcia, jak żyć po osiemnastu latach zdrady.

Basia

Nie wiem, jak spojrzeć dzieciom w oczy. Co powiedzieć wnukom, dlaczego dziadek mieszka u sąsiadki.

Nie musisz nic mówić!

Muszę, Stachu. Michał jutro przyjedzie z żoną i malutką. Co mam im powiedzieć?

Powiedz, że się pokłóciliśmy.

Staszek usiadł naprzeciwko.

Basia, może spróbujmy o wszystkim zapomnieć?

Jak? Udawać, że nigdy nic się nie stało?

Dokładnie. Przecież Genka tuż za płotem, codziennie ją widujesz. I będziemy udawać, że nie było tematu.

A ty co proponujesz?

Barbara wstała, podeszła do okna. Za płotem Genowefa podlewała ogórki. W tym samym szlafroku.

Wiesz co? Żyj gdzie chcesz. Ale wnukom sam wszystko powiesz.

Basia!

I ogórki w tym roku sam zakiszasz.

Ale ja nie umiem!

Genka ci pomoże. Przecież lubi książki, to i o ogórkach doczyta.

Staszek wyszedł z tobołkiem. Znowu cała uliczka patrzyła.

W nocy Barbarę obudził hałas na działce. Ktoś chodził i przeklinał. Wyszła. Przez mgłę zobaczyła Staszka przy szklarni.

Co robisz?

Sprawdzam pomidory. Jutro ma być upał, trzeba otworzyć.

Staszek, przecież poszedłeś.

Poszedłem. Ale pomidory to moje dzieci! Jak im będzie za gorąco, zwiędną!

No i?

No i nie pozwolę, żeby zdechły przez ciebie!

Otworzył szklarnię i przeszedł przez płot.

Rano przyjechał Michał z rodziną.

Mamo, gdzie tata?

U sąsiadki.

W gościach?

Mieszka tam.

Michał usiadł ciężko.

Co?

Barbara opowiedziała synowi całą historię. Krótko, bez szczegółów.

Osiemnaście lat?! Mamo, to znaczy

To znaczy, że jak się Piotruś urodził już byli blisko.

Michał poszedł do Genowefy. Barbara słyszała wrzawę, potem trzaśnięcie furtki. Wrócił.

Tata mówi, że kocha was obie.

No fantastycznie.

Mamo, nie bądź taka. Może rzeczywiście kocha.

Michał, mógłbyś kochać dwie kobiety?

Ja? Nigdy. Ale tata, to tata. Zawsze był… jakiś swój.

To fakt.

Wnuczek wbiegł z podwórka.

Babciu, czemu dziadek mieszka teraz u cioci Genki?

Bo jej pomaga w ogrodzie odpowiedziała Barbara spokojnym głosem.

Michał zarechotał.

Mamo, jesteś najlepsza

Tej nocy znowu hałasy na działce. Barbara, jak cień, wychodzi na zewnątrz. Staszek polewa grządki.

Staszek, nie jesteś normalny?

Susza! Wszystko padnie!

Twoja nowa rodzina czeka tam podlewaj.

Genka ma własny ogródek!

No to go podlewaj.

Ale i ten mi żal!

Barbara wzięła wąż z wodą.

Pomogę ci. Inaczej do południa będziesz tu siedział.

Podlewali razem. W milczeniu. Potem przysiedli na ławkę.

Staszek, kogo ty tak naprawdę kochasz?

Basia, co to za pytanie?

Zwyczajne. Kogo?

Zamyślił się długo.

Was obie. Tylko każdą inaczej.

Jak to?

Ty jesteś jak prawa ręka. Pewna, niezawodna, nie do zastąpienia. A ona jak niedziela. Rzadko, lecz inaczej.

A jakby mnie nie było?

Cicho! Nie żartuj nawet.

Ale wiesz gdyby. Ożeniłbyś się z nią?

Nie wiem. Raczej nie.

Dlaczego?

Bo wtedy ona też stałaby się prawą ręką. Niedzieli by już nie było.

Chcesz mieć obie?

Wynika, że tak.

Patrzyli na gwiazdy.

Staszek, może i mnie należy się niedziela?

Staszek aż podskoczył.

Jaka niedziela?

Może inny facet? Mieczysław coś się kręci z pomocą.

Mieczysław? To ja mu…

Co mu zrobisz? Ty przecież u Genki mieszkasz.

To co innego!

Dlaczego?

Basia, ty jesteś inna.

Skąd wiesz? Może i ja wiersze czytam?

Ty nie czytasz.

To zacznę.

Staszek się podniósł.

Basia, powiedz mi szczerze. Czego chcesz?

Czego tak naprawdę chciała? By było jak dawniej? Ale tego już nie będzie. Nigdy.

Spokoju chcę. Ogórki kisić, wnuków niańczyć.

I?

I tyle. Żyj, gdzie chcesz.

To znaczy?

To znaczy, chcesz do Genki idź. Chcesz tu wracaj. Tylko więcej nie kłam.

A jak przyjdzie Mieczysław?

Nie przyjdzie. On już od dawna z Natalią z dziewiątej działki.

Skąd wiesz?

Staszek, ja nie ślepa. Po prostu milczałam. Jak wszyscy.

Rano wrócił z tobołkiem.

Basia, naprawdę mogę wrócić?

Łóżko w komórce, napompuj materac i śpij tam.

Odstawił manatki, poszedł po materac.

Sąsiedzi patrzyli, szeptali. Genowefa podlewała ogórki, udając, że nic się nie stało.

Syn wyszedł na ganek.

Mamo, tata wrócił?

Materac w komórce pompuje.

Święta jesteś? Przebaczyłaś mu?

Nie, po prostu jestem głupia. A na zmianę za późno.

Po tygodniu Staszek wrócił do domu. Po miesiącu Barbara przestała reagować na to, że dwa razy w tygodniu chodzi do sąsiadki. Rok minął, a nikt już nie wspominał głośnej historii.

Pojawiły się nowe plotki. Lidka z trzeciej działki odeszła do Piotra z piątej, a Zofia zamieszkała z mężem Lidki.

Barbara kisiła ogórki. Staszek stawiał nową szklarnię. Genowefa za płotem czytała książkę.

Bo czym jest miłość? Przeżyć czterdzieści lat, wychować dzieci, zbudować dom i ogród.

I nauczyć się, że ideałów nie ma. Nawet w miłości.

Zwłaszcza w miłości.