Zmierzyj duszą, sprawdź rozumem

Mierzyć duszą, sprawdzać rozumem

Dziewczyny, moja całkiem zwariowała! Wczoraj przyszła z garnkiem barszczu! Możecie sobie wyobrazić? Mój barszcz niby jej nie smakuje. Bo synek do jej przyzwyczajony! Sonia odsunęła od siebie filiżankę kawy i przysunęła kieliszek wina. Powiedzcie mi, skąd się biorą takie kobiety? Czy my też kiedyś takie będziemy? Jeśli tak, to proszę wysłać mnie w Bieszczady, żebym nigdy drogi do domu nie znalazła!

Spokojnie, Soniu uspokajająco pogładziła ją po ręce Liza. Może menopauza, może nuda. W końcu twój Kamil to jej jedyny syn. Czym ma się teraz zajmować, jeśli nie uszczęśliwiać go na siłę? No i barszcz podziękuj, poproś więcej, masz mniej gotowania. Niech próbuje.

Jasne! Jeszcze się do nas wprowadzi! Wystarczy mi tego, co teraz wyprawia. Pamiętasz ten komplet, co przed świętami kupiłyśmy?

Ten prezent?

No właśnie. Wyrzuciła go!

Mówisz poważnie? Liza przez nieuwagę rozlała herbatę na biały obrus, barwiąc go delikatnie na żółto.

Bo szkodliwy dla zdrowia! Majtki nie takie! Sonia nerwowo się zaśmiała. Nawet nie powiedziałam jej, ile zapłaciłam. Połknęłaby go razem z moim obiadem.

Nigdy jej nie dogodzisz! O twoje zdrowie się troszczy, a ty narzekasz Liza roześmiała się, lecz zaraz spoważniała. A czemu w ogóle grzebie ci w bieliźnie?

Sama ją zapytaj! Sonia rzuciła serwetkę na stół, próbując wytrzeć rozlaną herbatę. No popatrz, co robię! Przecież i tak nie spierze się potem!

Uspokój się odezwała się do tej pory milcząca Ola i odebrała jej serwetkę. Cała się trzęsiesz. Tak być nie może.

A jak mam się nie denerwować! Jak jeszcze mieszkaliśmy na wynajętym, było super ona nie przychodziła. Mogłam cały dzień krążyć po mieszkaniu, rozmyślać nad zamówieniami, nikt mi nie przeszkadzał. A teraz, od czasu zakupu mieszkania w Warszawie, czuję się jak pantofelek pod lupą. Może wejść kiedy chce, zrobić co chce. Bo dała nam na wkład własny w kredyt. Teraz mam u niej jakby niewidzialny dług. Sonia wzięła duży łyk wina i odetchnęła.

Zmień zamki.

Nie mogę. Kamil jej da klucze. Przecież mama! I potem będzie afera. Chyba lepiej się rozwieść!

Wymyśliła! Przez takie coś? Soniu, nie poznaję cię! W szkole byłaś najostrzejsza, teraz tak się poddajesz? Liza wybuchnęła oburzeniem.

Wszystko w kosz niespełnionych nadziei Sonia upiła jeszcze wina. No nic. Czas się wziąć w garść i sprawę postawić ostro. Bo zwariuję i własne dziecko zacznie się mnie bać. Już wczoraj pytał, czemu jestem taka zła. Co mu powiem, że babcia mnie wykończyła? Macie rację, dziewczyny, tak nie można

No właśnie! Trzeba szukać sobie sieroty, żeby nikt nie gotował barszczu poza mną Liza pomachała kelnerce. To bierzemy deser. Trzeba odreagować te nerwy.

Dobrze Sonia wytarła oczy brzegiem serwetki i lekko się uśmiechnęła. Chcecie zobaczyć tort, który zrobiłam na ostatni ślub? Sama byłam w szoku.

Przechylały głowy nad telefonem Soni i wzdychały:

No niezłe!

Soniu! Jak ci to wisi w powietrzu? Niewiarygodne!

Firma nie zdradza sekretów! Syn mi podpowiedział, jak konstruował wieżę z klocków. Nawet nie chcę myśleć, jak go dowoziliśmy, ale mam już sześć zamówień na kolejne dwa miesiące. Tylko nie wiem, jak to ogarnę.

Wiesz co, niech ci teściowa z wnukiem posiedzi. Niech się zajmie czymś pożytecznym.

Naiwna z ciebie, Lizo! Sonia się roześmiała. Im szybciej ma się zająć dzieckiem, tym szybciej ją boli wszystko.

To może niech z ojcem pojadą do babci w gości?

Ręka Soni zastygła nad filiżanką.

Olu, jesteś geniuszem! Nie będą się kręcić pod nogami, a babcia ugotuje mu barszczu swojego ulubionego. Na swoich talerzach, swoimi sztućcami. Trzeba tylko podrzucić młodemu kilka cukierków, żeby babcia nie zapomniała, jak wygląda życie.

Dziewczyny się roześmiały, bo znały temperamencik syna Soni. Po słodyczach ten chłopak zamieniał się w sześciolatka diabła. Na wszystkich urodzinach Sonia pilnowała, by nie przesadził z cukrem.

Ola, co u ciebie? Liza zmieniła temat. Cały wieczór cichutko siedzisz. Twoja teściowa cię nie męczy?

Kiedy miałaby czas? Po ślubie jeszcze za krótko. Sonia oblizała łyżeczkę od deseru i skrzywiła się. Kto do tej bezy tyle cukru wsypał?

Idź ich naucz Liza wybuchnęła śmiechem, po czym zerknęła na Olę. Co jest?

Nie wiem, dziewczyny. Jakoś za spokojnie wszystko. Słucham Soni i myślę, że chyba nie tak powinno być.

A czemu nie? Może trafiła ci się naprawdę złota kobieta, teściowa marzenie. Liza wzruszyła ramionami. Nie każda ma takie fajerwerki jak Soniunia.

Nie wiem Ola przypomniała sobie dzień ślubu i to, co wtedy usłyszała od przyszłej teściowej, Marii.

Oluś, nie jestem do lubienia, nie jestem nawet pierniczkiem, żeby wszystkim smakować. Nie znasz mnie jeszcze. Potrafię być trudna, więc pewnie niełatwo się nam dogadać. Ale jedno dla mnie najważniejsze rodzina i szczęście Kamila. Gdyby nie miał z tobą po drodze, to by nie wybrał. Na razie widzę tylko to, że jesteś piękna i chyba mądra, skoro skończyłaś UW z czerwonym paskiem. Reszta wyjdzie w praniu. Do was się nie będę wtrącać, dzieci z was nie są. Pomóc chętnie, ale i tak zobaczymy.

Taka szczerość Marii zbiła Olę z tropu. Dziwnie się słucha, kiedy ktoś tak o sobie mówi, do tego osobie, którą widział ledwie parę razy.

Olę i Kamila los zetknął na weselu znajomych. Przyszedł do niej, stojącej nieco z boku, wyraźnie wyższy od niego, bo specjalnie założyła szpilki.

Czemu nie łapiesz bukietu? Nie chcesz za mąż?

Nie chcę.

Przecież dziewczyny o tym śnią.

O ślubie?

No

Może i są takie, ale większości zależy na miłości, nie na świstku.

To czemu nie łapiesz?

A widzisz nie dlatego.

To dlaczego?

Bo na tych szpilkach ledwo stoję, a skakać już bym się nie odważyła.

Gadali pół wieczoru, do domu też odprowadzali się razem. Kamil pocałował ją w rękę i pożegnał się, wyciągając numer telefonu.

Ola potem pół nocy gładziła tę rękę i myślała, co powiedziałaby jej babcia.

Wreszcie! Ola niemal usłyszała ten serdeczny śmiech i zobaczyła zmrużone oczy Teresy.

Teresa sama wychowywała wnuczkę, odkąd jej syn zginął w wypadku, a matka Oli wyjechała na saksy do Anglii. Najpierw były listy, paczki, potem przestała się odzywać. Teresa już nawet chciała zgłosić zaginięcie, kiedy przyszło pismo: mama ma nową rodzinę, czeka na dziecko. Ola się cieszyła, ale po latach zrozumiała, że jej rodziną tak naprawdę jest babcia. Matka przestała się odzywać na dobre. Wstyd było Oli za to, jak traktowała babcię była chropowata, zła za cały świat. Co nie nawywijała! Ale najważniejsze, że cokolwiek zrobiła, zawsze na nią czekała zupa i babcine ręce, lekko głaszczące jej czarne, farbowane włosy.

Babcia zachorowała, gdy Ola miała piętnaście lat. Wszystko się przewróciło od tej pory były szpitale, leki o określonej porze, nauka. Ola uczyła się, by spełnić babcine marzenie: Ucz się, Olko! Ty już teraz jesteś za siebie! Ja ci nie pomogę długo, ale chcę odejść spokojnie!

Mimo prognoz Teresa wytrzymała trzy lata, zmarła, gdy Ola była już na uniwersytecie.

Mama pojawiła się po pogrzebie.

Nie mogłam zostawić dzieci tłumaczyła się.

Oburzyła się, słysząc, że babcia zapisała mieszkanie i skrawek ziemi poza Łodzią Oli.

To niesprawiedliwe. Trzeba się dzielić.

Ola wykrzyczała jej wszystko, lata złości wylały się z niej. Przed oczami miała babcię i jej słabe tętno, do którego mówiła w myślach: Bije? Bije! Trwaj, dopóki jesteś.

Matka wysłuchała i bez słowa wyjechała już nigdy się nie pojawiła.

Ogarnięta żalem, Ola zaczęła w końcu ogarniać nowe życie. Nauka przychodziła jej łatwo, trudniej było łączyć ją z pracą. Liza córka właściciela salonu meblowego zatrudniła ją u siebie:

Tata nie wierzy, że się nadajesz, ale ja wiem!

Liza była gwiazdą prawniczych salonów, lecz w miłości miała wyjątkowego pecha.

Wszyscy jacyś nie tacy. Chciałabym, żeby chociaż jeden facet się w końcu pojawił! Już czas trzecie dziecko rodzić, a tu pusto!

Dom pełen ludzi był jej marzeniem, które chętnie zamieniłaby na karierę.

Liza i Sonia były najbliższe Oli przyjaźń jeszcze ze szkolnych lat. Liza wychowana w dostatku, Sonia przez matkę, przy wiecznych brakach. Sonia właściwie mieszkała u Oli, a obie wpadały na obiady do Teresy pyzy, placki albo krupnik smakowały im najbardziej. To Liza pomogła Oli, gdy matka chciała podważyć testament Teresy.

Spróbuje w sądzie ją zniszczę! warczała.

Nie trzeba, Liza. Sama rozumie, co i jak.

Liza i tak z nią rozmawiała. Sądów nie było, matki też.

Został Kamil. Spotykali się dwa lata, potem był ślub. Liza łapała bukiet, od razu zaciągnęła w tan jeden z kolegów Kamila, czarnego, wysokiego Maksa.

Potańczymy?

Ola i Sonia żartowały i zaciskały kciuki na szczęście. Na próżno, bo Liza rzuciła Maksa po miesiącu. To nie mój człowiek!

Znały ją na tyle, by nie drążyć. Ola zauważyła tylko, że Liza unika Maksa bardziej niż ktokolwiek inny. Bądź ostrożna z tym dobrym facetem. Podejrzany jest.

Ola nie rozumiała, Max był miły, dowcipny, pomocny. Oswajał Marię z myślą o Oli.

Czas mijał, a Ola była w ciąży. Na początku nie wierzyli lekarze sugerowali in vitro, bo Kamil miał marne szanse na dziecko. Przygotowywali się do tego, ale nagle cud!

To cud, Kamil! Ola płakała, nie kryjąc łez przed Marią, która przyszła na urodziny syna. Najlepszy prezent!

Najlepszy! przytulał żonę, patrząc jednak niespokojnie, jak matka kiwa głową.

Co się nie podoba, mamo? zapytał później, prowadząc samochód ciemnymi ulicami miasta.

Sama nie wiem jakoś nagle to wszystko.

Sugerujesz coś?

Maria spojrzała synowi w oczy.

Ufasz żonie?

Mamo!

Ufasz jej? powtórzyła z uporem.

Całkowicie! Więcej nie chcę tego słyszeć!

Urodził się Jarek, a Ola zatraciła się w macierzyństwie. Maria nie narzucała się, ale i nie odmawiała, gdy potrzebna była pomoc.

Ola! Obudź się! Liza pomachała jej przed oczami ręką. Halo, coś ty taka zamyślona?

A nic, zamyśliłam się. Ola otrząsnęła się. Nie gadajmy o smutnych rzeczach. Liza, co tam nowego na froncie sercowym?

Patrzyła na telefon minęły dwie godziny, a Maria nie dzwoniła. Co za złota teściowa. Właśnie ona dziwne, że nalegała na spotkanie przyjaciółek dla Oli.

Idź, rozerwij się. Z Jarkiem posiedzę.

Dziękuję Ola nie wiedziała, co powiedzieć. Relacje z Marią były rzeczowe, ale Ola wciąż czuła jakby ziarnko piasku między nimi drobne, lecz uwierające. Czym ono jest, nie wiedziała.

Słuchając, jak Liza żartuje z ostatniego adoratora, Ola wierciła się na krześle. Co się dzieje? Przecież wszystko dobrze

Dzwonek jej telefonu rozległ się przeraźliwie głośno.

Ola głos Marii brzmiał dziwnie cicho. Ola

Dalej czas się dla Oli zamazał. Nie pamięta bicia po policzkach, aby ją otrzeźwić. Nie pamięta nerwowych telefonów Lizi czy szklanki zimnej wody podanej przez Sonię. Nie wie, jak znalazła się w domu, gdzie Maria, postarzała przez chwilę o pięćdziesiąt lat, oddała Lizie Jarka i wyszeptała:

Jedziesz ze mną? Boję się

Kamil miał wypadek, wjechał na otwarty właz kanalizacyjny. Auto podbiło, obróciło i zderzyło z tirem.

Ola zatonęła w mgle bólu. Przez chwilę płakała, chowając łzy przed synem. Chwilami sprzątała mieszkanie, przestawiała wszystko na błysk, byle czymś zająć czas. Zaproponowała Marii, by z nimi zamieszkała na jakiś czas, lecz ona odmówiła.

Nie mogę Tu jego rzeczy, jego pokój. Czasem czuję, że zaraz wejdzie do kuchni.

Ode mnie nigdy nie chciał naleśników

Musiało coś zostać każdej z nas. Maria się smutno uśmiechnęła.

Jarek krążył między nimi z poważną miną, głaskał je po twarzach. Nie rozumiał, dlaczego mama i babcia takie smutne gdzie jest tata?

Ola widząc, jak Maria przy wnuku z dnia na dzień rozkwita, częściej prosiła ją o pomoc. Wiedziała, że robi dobrze.

Minęło pół roku. Zbliżały się święta, Ola czuła narastający żal. Ten Nowy Rok miał być pierwszym, który całą rodziną spędzą w górach. Stara marzenie Kamila nauczyć się jeździć na nartach w końcu się miało spełnić.

Ja góry zdobędę, Jarek z tobą bałwany będzie lepił.

Ty najpierw naucz się trzymać na nartach! żartowała Ola.

Czuła, jak dusi ją ból. Chciała nawet oddać zarezerwowane już wyjazdowe bilety, gdy Maria powiedziała:

A może tam nie trzeba? A gdybyśmy gdzie indziej pojechali wszyscy razem: ty, ja i Jarek? Nie wiem, czy to dobrze, ale spróbujmy. Chociaż na święta. Może Jarek coś z tego zapamięta.

Ola w końcu się zgodziła.

Zimą zakopiański deszcz lał przez całą ich wizytę, tylko raz udało się dojść nad szare, zachmurzone Tatry, gdzie fale śniegu goniły za sobą na zbocza.

Jak ponuro Ola poprawiła czapkę Jarkowi, który skakał z zachwytu na każdą nową kupę śniegu i patrzył pytająco na mamę.

Mocne, Olu, burzliwe Sama natura Maria stała nieruchomo, patrząc w góry, a Ola nieoczekiwanie objęła ją mocno. Nigdy dotąd nie pozwalała sobie na takie gesty wobec teściowej.

Maria odchyliła głowę, opierając się na jej ramieniu.

Dobrze, że jesteście

Jesteśmy?

Tak, Olu. Zostaliście mi. Omal nie straciłam i was po Szymku

Nie rozumiem

Maks! Syknęła imię, a Ola aż się skrzywiła.

Co Maks? próbowała sobie przypomnieć, kiedy ostatnio widziała przyjaciela męża. Ostatni raz chyba na dziewiąty dzień po tragedii…

Przyszedł do mnie tydzień po wszystkim. Mówił, że długo wyjechany był, pogadać chciał.

Chciał pomóc?

Nie, Olu. Maria odwróciła się do niej twarzą. Przyszedł mi powiedzieć, że Jarek nie jest synem Kamila. Insynuował, że to jego dziecko, opowiadał o problemach Kamila Chciał mnie przekonać.

Dłonie Oli opadły bezwładnie, zrobiła krok w tył.

I uwierzyła mu pani? Jej głos ścinał lodem.

A ty jak uważasz? Byłabym tu dziś z wami, gdybym mu uwierzyła?

Ola patrzyła na nią z niemym pytaniem.

Pogoniłam go. Maria po prostu przytuliła ją. Twój mąż ci ufał. Kompletnie. Jak pozwolisz, będę przy was. Potrzebuję tego bardziej niż ty, ale proszę

Nie trzeba powiedziała Ola. Jesteśmy rodziną. Jak powtarzała moja babcia: rodzina musi być razem. Inaczej co to za rodzina?

I ja nie chcę, żebyśmy byli paprochami Maria przytuliła podbiegającego Jarka. Zmarzłeś? Chodźmy powoli, bo kolacja czeka. Opowiesz mi o swojej babci, Olu.

Szły po mokrym bruku i gadały, gadały. Ola wiedziała, że po raz pierwszy tak rozmawiają bez oglądania się na nic. Po chwili spytała:

Ale po co on to zrobił?

Maks? Nie wiem, Olu. Są ludzie, którzy zrobią rzeczy tak okrutne, że zdrowemu nie przyszłoby to nawet do głowy. Zazdrość Czyste zło. Ważne, by się na nie nie dać nabrać ja tego nie chcę rozumieć, chcę, żeby zniknął z naszego życia.

I bardzo dobrze…

Ola nie powiedziała Marii, że Maks również do niej przyszedł dokładnie dziewięć dni po pogrzebie. Zastał ją Liza mieszkała wtedy z Olą i Jarkiem. Jak między nią a Maksem doszło do kłótni, Ola nie wiedziała, tylko usłyszała, jak Liza krzyczy, a potem z hukiem zamyka drzwi. Nie wnikaj, Ola. Jeśli się jeszcze pokaże, wyrzuć go. To nie przyjaciel. To gorzej.

Dopiero teraz Ola rozumiała.

Resztę pobytu spędziły na rozmowach. Jarek obcałowywał obie, patrzył w oczy. A one znów się przytulały, rozmawiając o Kamilu, o dniu jutrzejszym

Po pół roku Ola wyjęła z pudełka zapomniane szpilki, stanęła, zakręciło się jej w głowie:

To jest chińska tortura!

Wytrzymasz, jak chcesz być piękna! Maria roześmiała się, pomagając zapiąć suwak sukni.

A w balerinach nie mogę być ładna?

Utopisz się w sukni. Weź na zmianę.

Wzięła za rękę wnuka i podała wiązankę.

Chodźcie, bo się spóźnimy.

Nie, Liza mnie nie wybaczy! Czekała całe życie na TEN moment, a ja go prześpię przez własną nieuwagę!

Wesele Lizy było wystawne i dość pośpieszne. Notariusz się spóźnił, obrączki niósł z powagą Jarek. Gości rozsadzano w pośpiechu, przyjmowano prezenty bez większej ceremonii. Wszyscy w końcu odetchnęli, a Ola druhna podeszła do Soni walczącej przy torcie.

Trzymaj się?

Lepiej się nie da! Z teściową się dogadałam na kilka dni, bo byście tortu nie mieli! Sonia poprawiła ostrożnie podstawkę. Wszystko muszę robić sama!

Co się stało?

Zobacz! wskazała na tort. W transporcie się powycierał A ja się tyle namęczyłam!

I tak to arcydzieło, Soniu! podeszła Liza.

Boże, straszysz mnie! Chcesz być matką chrzestną zawczasu?

Dzisiaj nie, kochana! Dziś mój dzień. A czemu się smucisz?

Tak po prostu Sonia ustawiła się tak, by zasłonić tort.

Liza kręciła kółka palcem.

Wiesz, nie wytrzymałam, trochę podjadłam. Dobry bardzo!

Ty! Sonia aż się zakrztusiła.

Zemścisz się po ślubie, lecę na mój pierwszy taniec!

Co z nią zrobić!? Sonia machnęła ręką. Zamętka!

Z westchnieniem opadła na krzesło.

A twoi gdzie, Olu?

Tańczą.

Jak tam się trzymasz?

Już dobrze. Naprawdę dobrze.

Mówisz już do Marii mamo?

Trochę mi głupio.

Głupia jesteś! Gdybym miała taką teściową…

Ola zadumała się i patrząc, jak Maria tańczy z Jarkiem, pomyślała, że Sonia ma rację. Słowo, które niesie tyle, pasuje do tej kobiety jak do nikogo innego.

Mamo Ola powiedziała to cicho i już pewniej. Napotkała spojrzenie Soni, kiwnęła głową i już pewnym głosem:

Mamo!